लोकहित न्यूज़ 24

जनसमान्यांच्या हितासाठी

Advertisement

वडार समाजाच्या भूमिहीन कुटुंबांसाठी ५ एकर जमिनीची मागणी; हिमायतनगर तहसील कार्यालयावर जनआक्रोश मोर्चा

स्थान: नांदेड

# वडार समाजाच्या भूमिहीन कुटुंबांसाठी ५ एकर जमिनीची मागणी; हिमायतनगर तहसील कार्यालयावर जनआक्रोश मोर्चा

नांदेड जिल्ह्यातील हिमायतनगर येथे वडार समाजातील भूमिहीन कुटुंबांना उदरनिर्वाहासाठी पाच एकर शासकीय शेतजमीन उपलब्ध करून द्यावी, या मागणीसाठी तहसील कार्यालयावर जनआक्रोश मोर्चा काढण्यात आला. दुष्काळी परिस्थिती, स्थानिक रोजगाराच्या मर्यादित संधी आणि पारंपरिक व्यवसायासमोरील आव्हानांमुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या कुटुंबांचा प्रश्न या आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी होता. स्थलांतराचा वाढता दबाव कमी करून समाजाला आर्थिक स्थैर्य मिळावे, अशी भूमिका आंदोलकांनी मांडली.

## भूमिहीन कुटुंबांना शासकीय जमिनीची मागणी

प्रसारमाध्यमांतील वृत्तानुसार, पात्र भूमिहीन वडार कुटुंबांना नियमानुसार प्रति कुटुंब पाच एकर शासकीय जमीन उपलब्ध करून द्यावी, अशी प्रमुख मागणी मोर्चादरम्यान करण्यात आली. भूमिहीन कुटुंबांसाठी शेती हा उदरनिर्वाहाचा पर्याय उपलब्ध झाल्यास त्यांना स्थिर उत्पन्न मिळण्यास मदत होऊ शकते, अशी आंदोलकांची अपेक्षा आहे.

मात्र, शासकीय जमिनीचे वाटप करताना जमीन उपलब्धता, पात्रतेचे निकष, संबंधित कायदे आणि शासनाचे नियम यांचा विचार करावा लागतो. त्यामुळे या मागणीवर प्रशासन आणि शासन कोणता निर्णय घेते, याकडे संबंधित कुटुंबांचे लक्ष लागले आहे.

## स्थलांतर रोखण्यासाठी स्थानिक रोजगारावर भर

वडार समाजातील मजुरांना कामाच्या शोधात गाव सोडावे लागू नये, यासाठी महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेअंतर्गत स्थानिक पातळीवर रोजगार उपलब्ध करून द्यावा, अशी मागणीही करण्यात आली. ग्रामीण भागात नियमित रोजगाराच्या संधी मर्यादित असतील, तर कुटुंबांना उदरनिर्वाहासाठी इतर भागांत स्थलांतर करावे लागू शकते. अशा परिस्थितीत स्थानिक रोजगाराच्या संधी वाढवणे हा स्थलांतर कमी करण्याचा महत्त्वाचा उपाय ठरू शकतो.

रोजगार हमी योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी, कामांची उपलब्धता आणि पात्र मजुरांना वेळेत काम मिळणे या बाबींवर या मागणीची अंमलबजावणी अवलंबून राहील. त्यामुळे स्थानिक प्रशासनाने रोजगारविषयक उपाययोजनांकडे लक्ष द्यावे, अशी अपेक्षा आंदोलकांनी व्यक्त केली.

## विद्यार्थ्यांसाठी शासकीय वसतिगृहांची मागणी

वडार समाजातील विद्यार्थ्यांना आणि विद्यार्थिनींना उच्च शिक्षण घेण्यासाठी आवश्यक सुविधा मिळाव्यात, यासाठी तालुका पातळीवर शासकीय वसतिगृहे सुरू करण्याची मागणी करण्यात आली. आर्थिक अडचणी, शिक्षणासाठी दूरवर जावे लागणे आणि निवासाच्या सुविधांचा अभाव यांमुळे विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात अडथळे निर्माण होऊ शकतात.

तालुका स्तरावर वसतिगृहांची निर्मिती झाल्यास गरजू विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी मदत मिळू शकते. मात्र, यासाठी आवश्यक निधी, जागा, प्रवेशाचे निकष आणि व्यवस्थापन याबाबत शासनाने नियोजन करणे गरजेचे असेल.

## ग्रामपंचायत फलकावर उपाययोजनांची माहिती प्रसिद्ध करण्याची मागणी

स्थलांतर रोखण्यासाठी प्रशासनाने कोणत्या उपाययोजना केल्या आहेत, याची अधिकृत माहिती ग्रामपंचायतीच्या सूचना फलकावर प्रसिद्ध करावी, अशी मागणीही मोर्चादरम्यान करण्यात आली. यामुळे नागरिकांना उपलब्ध योजना, रोजगाराच्या संधी आणि शासकीय निर्णयांची माहिती स्थानिक पातळीवर मिळू शकते. योजनांची माहिती पारदर्शकपणे उपलब्ध झाल्यास पात्र लाभार्थ्यांना त्यांचा लाभ घेणे अधिक सोपे होऊ शकते.

## निवेदन जिल्हाधिकारी आणि राज्य शासनाकडे पाठवण्याचे आश्वासन

मोर्चाच्या शेवटी वडार समाजाच्या शिष्टमंडळाने हिमायतनगरच्या तहसीलदारांची भेट घेऊन विविध मागण्यांचे सविस्तर निवेदन सादर केले. आंदोलकांनी भूमिहीन कुटुंबांना न्याय देण्यासाठी शासन आणि प्रशासनाने या मागण्यांचा गांभीर्याने विचार करावा, अशी मागणी केली.

प्राप्त माहितीनुसार, तहसीलदारांनी निवेदन स्वीकारून पाच एकर जमीन वाटप आणि शासकीय वसतिगृहांची निर्मिती यांसारख्या प्रमुख मागण्यांबाबत योग्य निर्णय घेण्यासाठी प्रस्ताव जिल्हाधिकारी आणि राज्य शासनाकडे तातडीने पाठवण्याचे आश्वासन दिले.

हे आश्वासन म्हणजे मागण्यांना अंतिम मंजुरी मिळाली आहे, असा अर्थ होत नाही. जमीनवाटप, रोजगार आणि शैक्षणिक सुविधांबाबत शासनाकडून पुढे कोणती कार्यवाही होते, हे स्पष्ट होणे बाकी आहे.

## मागण्यांच्या अंमलबजावणीकडे लक्ष

वडार समाजाच्या या आंदोलनातून भूमिहीनता, रोजगाराचा अभाव, स्थलांतर आणि उच्च शिक्षणातील अडचणी यांसारखे प्रश्न पुढे आले आहेत. केवळ निवेदन स्वीकारण्यापुरती प्रक्रिया मर्यादित न राहता पात्र कुटुंबांची स्थिती तपासणे, उपलब्ध योजनांची माहिती देणे आणि शक्य उपाययोजनांवर कालबद्ध कार्यवाही करणे महत्त्वाचे ठरेल. शासनाच्या पुढील निर्णयांमुळे या मागण्यांना कितपत प्रतिसाद मिळतो, हेच आता पाहावे लागेल.