**शासकीय योजनांची अंमलबजावणी** अधिक प्रभावी करा; शेवटच्या घटकापर्यंत लाभ पोहोचविण्याचे मंत्री अतुल सावे यांचे आवाहन

स्थान: मुंबई

# शासकीय योजनांची अंमलबजावणी अधिक प्रभावी करा; शेवटच्या घटकापर्यंत लाभ पोहोचविण्याचे मंत्री अतुल सावे यांचे आवाहन

**मुंबई :** शासकीय योजनांची अंमलबजावणी केवळ प्रशासकीय प्रक्रियेपुरती मर्यादित न राहता समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत त्यांचा प्रत्यक्ष लाभ पोहोचला पाहिजे. यासाठी विविध विभागांमधील समन्वय, प्रशासकीय कामकाजातील सुसूत्रता आणि क्षेत्रीय स्तरावरील यंत्रणेची कार्यक्षमता महत्त्वाची आहे, असे प्रतिपादन इतर मागास बहुजन कल्याण, दुग्धविकास, अपारंपरिक ऊर्जा व दिव्यांग कल्याण विभागाचे मंत्री तथा ‘वनार्टी’चे अध्यक्ष अतुल सावे यांनी केले.

पुण्यातील यशदा येथे क्रांतिसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या द्विजन्मशताब्दी वर्षानिमित्त आयोजित राज्यस्तरीय निवासी प्रशिक्षण शिबिराच्या उद्घाटनप्रसंगी ते बोलत होते. इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग आणि स्व. वसंतराव नाईक संशोधन व प्रशिक्षण संस्था (वनार्टी), नागपूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने हे शिबिर आयोजित करण्यात आले आहे.

## प्रशासकीय समन्वयातून योजनांची परिणामकारकता वाढविण्यावर भर

शासकीय योजनांचा उद्देश साध्य करण्यासाठी संबंधित विभाग आणि यंत्रणांमध्ये योग्य समन्वय असणे आवश्यक आहे. प्रशासकीय नियम व कार्यपद्धतींचे पालन करतानाच क्षेत्रीय स्तरावरील कामकाज अधिक सक्षम आणि परिणामकारक करण्याची गरज मंत्री अतुल सावे यांनी अधोरेखित केली.

विविध योजनांसाठी आखण्यात आलेल्या प्रक्रिया आणि नियमांची माहिती संबंधित अधिकारी व अशासकीय सदस्यांना स्पष्ट असणे महत्त्वाचे आहे. प्रशिक्षणाच्या माध्यमातून योजनांची अंमलबजावणी अधिक सुसूत्रपणे करता येईल आणि प्रशासनातील समन्वयाला चालना मिळेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

## दोन दिवसीय निवासी प्रशिक्षण शिबिर

२४ आणि २५ ऑक्टोबरदरम्यान आयोजित या दोन दिवसीय निवासी प्रशिक्षण शिबिरात इतर मागास बहुजन कल्याण विभागाचे अशासकीय सदस्य, विभागाचे क्षेत्रीय अधिकारी आणि महसूल विभागाचे क्षेत्रीय अधिकारी सहभागी होत आहेत.

शिबिरात विभागाच्या विविध शासकीय योजना, संबंधित नियम व कार्यपद्धती, प्रशासकीय जबाबदाऱ्या, योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी आणि क्षेत्रीय स्तरावरील समन्वय अशा विषयांवर मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. या प्रशिक्षणातून सहभागींच्या प्रशासकीय कामकाजाविषयीच्या समजुतीला अधिक स्पष्टता मिळावी आणि योजनांची अंमलबजावणी करताना येणाऱ्या समन्वयाच्या बाबी हाताळण्यास मदत व्हावी, हा त्यामागील उद्देश आहे.

## महात्मा फुले यांच्या समतेच्या विचारांशी सामाजिक कल्याणाची सांगड

महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या द्विजन्मशताब्दी वर्षाच्या निमित्ताने आयोजित या प्रशिक्षण शिबिराला सामाजिक परिवर्तनाच्या विचारांची पार्श्वभूमी आहे. बहुजन समाजाच्या कल्याणासाठी राबविण्यात येणाऱ्या योजनांना अधिक गती देणे आणि त्यांचा लाभ पात्र व्यक्तींपर्यंत पोहोचविण्याची प्रक्रिया अधिक प्रभावी करणे, हा शिबिराचा प्रमुख उद्देश असल्याचे ‘वनार्टी’चे व्यवस्थापकीय संचालक प्रशांत वावगे यांनी सांगितले.

उद्घाटनप्रसंगी छत्रपती शिवाजी महाराज, क्रांतिसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले, क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले, पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर, भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, राजे उमाजी नाईक आणि वसंतराव नाईक यांच्या प्रतिमांचे पूजन करून अभिवादन करण्यात आले.

यावेळी भटके-विमुक्त विकास परिषद, महाराष्ट्राचे अध्यक्ष उद्धवराव काळे, इतर मागास व बहुजन कल्याण विभागाचे सचिव आप्पासो धुळाज, ‘वनार्टी’चे व्यवस्थापकीय संचालक प्रशांत वावगे तसेच राज्यस्तरीय अशासकीय सदस्य राजेंद्र दोनाडकर, डॉ. संजय पुरी, नरेश पोटे आणि शरद माकर उपस्थित होते.

## प्रशिक्षणापलीकडे प्रत्यक्ष अंमलबजावणीचे आव्हान

शासकीय योजनांचे यश त्यांच्या घोषणांपेक्षा प्रत्यक्ष लाभ किती नागरिकांपर्यंत पोहोचतो, यावर ठरते. त्यामुळे प्रशिक्षणातून मिळालेले मार्गदर्शन क्षेत्रीय कामकाजात उतरविणे, पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत माहिती पोहोचविणे आणि विभागांमधील समन्वय टिकविणे या बाबींना महत्त्व राहणार आहे. प्रशासकीय सुसूत्रता आणि उत्तरदायित्व यांची सांगड घातल्यास सामाजिक कल्याणाच्या योजनांचा उद्देश अधिक प्रभावीपणे साध्य होऊ शकतो. या दृष्टीने प्रशिक्षण शिबिरातून निर्माण होणाऱ्या कार्यपद्धतींचे प्रत्यक्ष परिणाम महत्त्वाचे ठरणार आहेत.