स्थान: Nagpur
वार्ताहर: साहिल येरने
केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी हे नेहमीच त्यांच्या रोखठोक, स्पष्ट आणि बेधडक वक्तव्यांसाठी संपूर्ण देशभरात ओळखले जातात. नागपूर येथे नुकत्याच पार पडलेल्या एका विशेष कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी निवडणुकीतील मतदानाच्या पॅटर्नबाबत आणि मतदारांच्या विश्वासाबाबत अत्यंत महत्त्वपूर्ण व लक्षवेधी वक्तव्य केले आहे. सुशिक्षित आणि उच्चभ्रू भागांपेक्षा गुन्हेगारी पार्श्वभूमी, अंडरवर्ल्डचा प्रभाव असलेले भाग तसेच रेड लाईट एरिया म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या वस्त्यांमधून आपल्याला निवडणुकीत तब्बल ९२ टक्के इतके प्रचंड मतदान झाले, असा वास्तववादी दावा नितीन गडकरी यांनी केला. दुसरीकडे उच्चशिक्षित वस्त्यांमध्ये हेच मतदानाचे प्रमाण ७० ते ७५ टक्क्यांच्या घरात होते, असेही त्यांनी नमूद केले. या वक्तव्यामुळे महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या राजकीय वर्तुळात पुन्हा एकदा विकासाच्या आणि सर्वसमावेशक राजकारणाच्या मुद्द्यावर जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे. नागपुरातील इंडियन मेडिकल असोसिएशन अर्थात आयएमएच्या वतीने आयोजित मीडिया कॉन्क्लेव्ह या विचारमंथन कार्यक्रमामध्ये नितीन गडकरी प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. प्रसारमाध्यमांचे काम, लोकप्रतिनिधींची जबाबदारी आणि सध्याचे सामाजिक व राजकीय वास्तव यावर भाष्य करताना त्यांनी आपल्या राजकीय प्रवासातील काही अत्यंत संवेदनशील आणि वास्तविक अनुभव उपस्थितांसमोर मांडले. या भाषणादरम्यान गडकरी यांनी मिश्कील शैलीत म्हटले की, नागपुरात ९९ टक्के अंडरवर्ल्ड आणि सोशल वर्ल्ड हे माझे समर्थक आहेत; मात्र याचा अर्थ असा मुळीच होत नाही की मी त्यांच्या चुकीच्या कृत्यांना किंवा गुन्हेगारी कारवायांना कधीही पाठिंबा देतो. आपण केलेल्या निस्वार्थ सामाजिक कामाची पावती म्हणून जनता जात, धर्म, पंथ आणि पूर्वइतिहास बाजूला ठेवून आपल्या पाठीशी खंबीरपणे उभी राहते, असे त्यांनी यावेळी स्पष्ट केले. आपल्या मतदानाच्या आकडेवारीची पार्श्वभूमी विशद करताना केंद्रीय मंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, राजकारणात मतदारांचा लोकप्रतिनिधीवर असणारा विश्वास हा सर्वात महत्त्वाचा घटक असतो. नागपुरातील उच्चभ्रू व सुशिक्षित मतदारांनी आपल्याला ७० ते ७५ टक्क्यांपर्यंत मते दिली असली, तरी ज्या भागांकडे समाज नेहमी संशयाने किंवा वेगळ्या दृष्टीने पाहतो आणि जे भाग उपेक्षित मानले जातात, त्या ठिकाणच्या नागरिकांनी आपल्यावर सर्वाधिक विश्वास दाखवला आहे. क्रिमिनल, अंडरवर्ल्डशी संबंधित वस्त्या आणि रेड लाईट एरिया म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या भागांतून तब्बल ९२ टक्के मते मिळणे ही सर्वसामान्य लोकांच्या जीवनात झालेल्या सकारात्मक बदलांची पोचपावती आहे. त्या भागातील नागरिकांना पायाभूत सुविधा, चांगले रस्ते, पिण्याचे पाणी आणि सामाजिक सुरक्षेच्या योजना पोहचवल्यामुळेच हा जनविश्वास संपादन करता आला, असे गडकरी यांनी आवर्जून सांगितले. नितीन गडकरी यांनी आपल्या सामाजिक आणि विकासात्मक कामांचा उल्लेख करताना सांगितले की, एका लोकप्रतिनिधीचे कर्तव्य हे सर्व नागरिकांसाठी समान असते. निवडणूक लढवताना किंवा निवडून आल्यानंतर कोणाचा भूतकाळ काय आहे, कोण कोणत्या व्यवसायात आहे अथवा कोणाची पार्श्वभूमी काय आहे, या आधारावर विकासाच्या कामात कधीही भेदभाव करता कामा नये. नागपूर शहराचा कायापालट करताना रस्ते, उड्डाणपूल, मेट्रो, आरोग्य सुविधा आणि शैक्षणिक प्रकल्प उभारताना शहराच्या प्रत्येक कोपऱ्याचा विचार करण्यात आला. उपेक्षित आणि गुन्हेगारी प्रवृत्तीच्या भागांमध्ये राहणाऱ्या कुटुंबांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी विकास पोहोचवणे अत्यंत आवश्यक होते. जेव्हा मूलभूत सुविधांचा अभाव संपतो आणि माणसाला सन्मानाने जगण्याची संधी मिळते, तेव्हा तो समाज विकासाच्या बाजूने ठामपणे उभा राहतो, हेच या मतदानाच्या आकडेवारीवरून सिद्ध होते. राजकारणातील विश्वासार्हतेवर भर देताना गडकरी म्हणाले की, आजच्या लोकशाही व्यवस्थेत नेत्याची विश्वासार्हता हीच त्याची खरी ताकद असते. जात, धर्म, भाषा, पंथ किंवा कोणत्याही विशिष्ट विचारसरणीच्या पलीकडे जाऊन जेव्हा एखादा नेता लोकांची कामे करतो, तेव्हा लोक कोणत्याही प्रलोभनाला किंवा संभ्रमाला बळी न पडता उत्स्फूर्तपणे मतदान करतात. अंडरवर्ल्ड किंवा गुन्हेगारी भागातील लोकांनी आपल्याला मतदान केले म्हणजे आपण त्यांच्या बेकायदेशीर कृत्यांना पाठीशी घालत आहोत असा चुकीचा अर्थ कोणीही काढू नये, असा स्पष्ट इशाराही त्यांनी दिला. कायद्याचे राज्य आणि न्यायव्यवस्था यांचे पालन सर्वांनीच केले पाहिजे, यात कोणतीही तडजोड केली जाऊ शकत नाही; परंतु सामाजिक कामांच्या माध्यमातून मिळालेला जनपाठिंबा ही एक वेगळी गोष्ट आहे, असे गडकरी यांनी परखडपणे मांडले. गडकरी यांच्या या विधानावर राजकीय विश्लेषकांनी आणि समाजधुरिणांनी विविध दृष्टिकोनातून प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. अनेक तज्ज्ञांच्या मते, गडकरी यांनी मांडलेली आकडेवारी ही लोकशाहीतील प्रत्यक्ष जमिनीवरील वास्तव दर्शवणारी आहे. उच्चभ्रू आणि सुशिक्षित वर्ग बऱ्याचदा मतदान प्रक्रियेबाबत उदासीन असतो किंवा त्यांची मतदानाची टक्केवारी मर्यादित राहते; याउलट उपेक्षित आणि मागास भागातील नागरिक आपल्या मूलभूत हक्कांसाठी आणि विकासासाठी मोठ्या संख्येने बाहेर पडून मतदान करतात. गडकरी यांनी कोणत्याही राजकीय भीतीविना हे सत्य जाहीरपणे मान्य केले, हे त्यांच्या पारदर्शक आणि स्पष्टवक्त्या कार्यशैलीचे प्रतीक मानले जात आहे. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या या वक्तव्यामुळे केवळ नागपुरातीलच नव्हे, तर संपूर्ण देशातील निवडणुकीचे गणित आणि जनमानसाचा कल यावर नवा प्रकाश पडला आहे. राजकारणात केवळ भावनिक मुद्दे किंवा घोषणाबाजी चालत नाही, तर प्रत्यक्ष जमिनीवर केलेले ठोस कामच लोकांच्या मनावर राज्य करते, हा संदेश यातून पुन्हा एकदा अधोरेखित झाला आहे. नागपूरच्या विकासासाठी गडकरींनी केलेली पायाभूत कामे आणि सामाजिक उपक्रम यामुळेच सर्व स्तरांतून त्यांना प्रचंड पाठिंबा मिळाला आहे. सुशिक्षित वर्गातील मतांचे प्रमाण आणि वंचित भागातील मतांचे प्रमाण यातील तफावत ही संपूर्ण राजकीय व्यवस्थेला आत्मपरीक्षण करायला लावणारी असून, लोकप्रतिनिधींनी थेट सर्वसामान्यांच्या जीवनाला स्पर्श करणारा विकास केला पाहिजे, हाच मूलभूत संदेश या संवादातून गडकरी यांनी दिला आहे.
Leave a Reply