स्थान: नई दिल्ली
वार्ताहर: साहिल येरने
न्यूयॉर्कमधील संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) मुख्यालयात भारताचे परराष्ट्र व्यवहार मंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी पुन्हा एकदा आपल्या निर्भीड आणि रोखठोक मुत्सद्देगिरीची प्रचिती दिली आहे. संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या ८१ व्या सत्राच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित एका पत्रकार परिषदेत पाकिस्तानी पत्रकाराने उपस्थित केलेल्या खोडसाळ आणि दिशाभूल करणाऱ्या प्रश्नावर डॉ. जयशंकर यांनी अत्यंत मोजक्या शब्दांत सडेतोड उत्तर दिले. एका दहशतवादी देशाचा प्रतिनिधी मला असा प्रश्न विचारत आहे, अशा शब्दांत त्यांनी संबंधित पत्रकाराला जागीच गप्प केले. या घटनेचा व्हिडिओ आणि डॉ. जयशंकर यांचे प्रत्युत्तर जागतिक मुत्सद्देगिरीत आणि आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर चर्चेचा विषय ठरले आहे.
संयुक्त राष्ट्रांच्या मुख्यालयात सागरी सुरक्षा आणि खलाशांचे संरक्षण या विषयावर केंद्रित असलेल्या ‘ग्रुप ऑफ फ्रेंड्स ऑन सेफ्टी अँड सिक्युरिटी ऑफ शिपिंग अँड सीफेरर्स’ या उपक्रमाबाबत एका विशेष पत्रकार परिषदेचे आयोजन करण्यात आले होते. या परिषदेत डॉ. एस. जयशंकर यांच्यासोबत लायबेरियाच्या परराष्ट्र मंत्री सारा बेसोलॉ न्यांती आणि संयुक्त राष्ट्रांतील भारताचे स्थायी प्रतिनिधी हरिश पर्वथानेनी उपस्थित होते. ही पत्रकार परिषद केवळ या विशिष्ट मुद्द्यावरील अधिकृत निवेदनासाठी मर्यादित ठेवण्यात आली होती. दोन्ही देशांच्या प्रतिनिधींनी आपली भूमिका मांडल्यानंतर कार्यक्रम संपत असतानाच गर्दीतून एका पाकिस्तानी पत्रकाराने अत्यंत आक्रमक आणि अमर्यादित स्वरात हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केला.
त्या पत्रकाराने डॉ. जयशंकर यांना अडवून विचारले की, तुमची सरकार पाकिस्तानमध्ये दहशतवादाला पाठबळ देणे कधी थांबवणार आहे? या अनपेक्षित आणि निराधार आरोपावर संयम न गमावता डॉ. जयशंकर यांनी अत्यंत शांतपणे पण तितक्याच तीक्ष्ण शब्दांत प्रत्युत्तर दिले. त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले की, एक दहशतवादी देश मला हा प्रश्न विचारत आहे, कमाल आहे. डॉ. जयशंकर यांच्या या अनपेक्षित आणि वस्तुस्थितीवर बोट ठेवणाऱ्या उत्तरामुळे सभागृहात उपस्थित असलेले इतर आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधी आणि पत्रकारही चकित झाले. भारताच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी दिलेल्या या उत्तराने पाकिस्तानी पत्रकाराचा अपप्रचार करण्याचा डाव पूर्णपणे उधळला.
डॉ. जयशंकर यांच्या वक्तव्यानंतर पत्रकार परिषदेत उपस्थित असलेले संयुक्त राष्ट्रांतील भारताचे स्थायी प्रतिनिधी राजदूत हरिश पर्वथानेनी यांनीही त्या पत्रकाराला कडक शब्दांत फटकारले. हरिश पर्वथानेनी यांनी स्पष्ट केले की, तुम्हाला तुमच्या प्रश्नाचे उत्तर मिळाले आहे. तुम्हाला तुमचे उत्तर अगदी ठाम आणि स्पष्टपणे ऐकू आले असेल. या हस्तक्षेपानंतर सुरक्षा आणि पत्रकार परिषदेची शिस्त अबाधित राखत कार्यक्रम समाप्त करण्यात आला. या संपूर्ण प्रकरणातून भारताने आंतरराष्ट्रीय मंचावर स्वतःची भूमिका अत्यंत स्पष्ट आणि कणखर असल्याचे पुन्हा दाखवून दिले आहे.
या वादाला एक महत्त्वपूर्ण पार्श्वभूमी देखील लाभलेली आहे. या पत्रकार परिषदेच्या आदल्याच दिवशी संयुक्त राष्ट्रांच्या मुख्यालयात प्रवेश करताना पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांना एका भारतीय पत्रकाराने पाकिस्तान दहशतवाद्यांना आश्रय देणे कधी थांबवणार असा थेट प्रश्न विचारला होता. त्या वेळी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याकडे कोणतेही उत्तर नव्हते आणि त्यांनी मौन बाळगणेच पसंत केले होते. याच घटनेचा सूड उगवण्याच्या किंवा स्वतःची नामुष्की झाकण्याच्या उद्देशाने पाकिस्तानी पत्रकाराने सागरी सुरक्षेसारख्या असंबंधित विषयावरील परिषदेत हा खोडसाळ प्रश्न विचारल्याचे आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांचे मत आहे.
पाकिस्तान पुरस्कृत सीमापार दहशतवादाबाबत भारताने नेहमीच आंतरराष्ट्रीय मंचांवर अत्यंत आक्रमक आणि वस्तुनिष्ठ भूमिका मांडली आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेपासून ते महासभेच्या विविध मंचांपर्यंत भारताने वारंवार पाकिस्तानचा दहशतवादी चेहरा जगासमोर उघडा पाडला आहे. मुंबईवरील २६/११ चा दहशतवादी हल्ला असो, पठाणकोट किंवा पुलवामा येथील हल्ले असोत, या सर्व घटनांचे धागेदोरे पाकिस्तानातील दहशतवादी संघटनांशी जोडलेले असल्याचे भारताने भक्कम पुराव्यांसह सिद्ध केले आहे. जागतिक स्तरावर ‘दहशतवादाचा केंद्रबिंदू’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या देशाने भारतावर दहशतवादाचे आरोप करणे हा निव्वळ हास्यास्पद प्रकार मानला जातो.
डॉ. एस. जयशंकर हे त्यांच्या स्पष्टवक्तेपणासाठी आणि जागतिक मंचांवर भारताची बाजू अत्यंत प्रभावीपणे मांडण्यासाठी ओळखले जातात. पाश्चात्त्य माध्यमांनी किंवा शेजारील देशांनी उपस्थित केलेल्या पूर्वग्रहदूषित प्रश्नांना तथ्यांच्या आधारे उत्तर देण्याची त्यांची हातोटी जगभरात कौतुकास्पद ठरली आहे. न्यूयॉर्कमधील या ताज्या घटनेने हे पुन्हा सिद्ध केले आहे की भारत आता कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय मंचावर तथ्यहीन आरोपांना मूकपणे सहन करणार नाही, तर त्याला तत्काळ आणि चोख प्रत्युत्तर देईल. भारताच्या या कणखर परराष्ट्र धोरणामुळे जागतिक स्तरावर देशाची प्रतिमा अधिक मजबूत आणि स्वाभिमानी म्हणून पुढे येत आहे.
Leave a Reply