स्थान: Gujarat
वार्ताहर: साहिल येरने
सर्वसाधारणपणे वयाच्या अठराव्या वर्षी बहुतांश तरुण महाविद्यालयीन शिक्षण, पुढील पदवी, नोकरीच्या संधी अथवा भविष्यातील करिअरची दिशा निश्चित करण्याच्या विचारात असतात. मात्र गुजरातमधील अहमदाबाद येथील अवघ्या अठरा वर्षांच्या रेहान मन्सुरी या तरुणाने या वयात थेट देशाच्या हाय-टेक सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात पाऊल टाकून सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. रेहान यांच्या मायक्रोनेक्स या कंपनीने गुजरातमधील साणंद इंडस्ट्रियल इस्टेटमध्ये सुमारे ऐंशी कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीसह सेमीकंडक्टर लीड फ्रेम्स निर्मितीचा अत्याधुनिक प्रकल्प उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे. देशात सेमीकंडक्टर क्षेत्राला गती मिळत असताना एका १८ वर्षीय तरुणाने अशा महत्त्वाकांक्षी आणि तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीच्या क्षेत्रात उतरणे ही भारतीय उद्योजकतेच्या दृष्टीने अत्यंत आशादायक आणि अभिमानास्पद बाब मानली जात आहे. सेमीकंडक्टर निर्मितीच्या प्रक्रियेत लीड फ्रेम्सना अनन्यसाधारण महत्त्व असते. हे लीड फ्रेम्स म्हणजे विशेष कॉपर-अॅलॉय आणि धातूंपासून तयार केलेले अत्यंत अचूक धातूचे साचे असतात, ज्यांचा वापर चिप पॅकेजिंगमध्ये केला जातो. सिलिकॉन चिप आणि बाह्य इलेक्ट्रॉनिक सर्किट यांच्यातील विद्युत जोडणी सुरळीत ठेवणे, अंतर्गत सिग्नल वहन करणे आणि चिपमधील उष्णता नियंत्रित ठेवणे यांसाठी हे लीड फ्रेम्स अनिवार्य ठरतात. मायक्रोनेक्स कंपनीने सुरू केलेल्या या प्रकल्पामुळे भारतीय चिप पॅकेजिंग उद्योगाला आवश्यक असणाऱ्या या महत्त्वाच्या सुट्या घटकांसाठी देशांतर्गत पुरवठा साखळी अधिक बळकट होणार आहे. त्यामुळे परदेशी आयातीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत मिळणार आहे. साणंद येथे उभारल्या जाणाऱ्या या अत्याधुनिक कारखान्याचे प्रत्यक्ष बांधकाम आधीच सुरू झाले असून हा कारखाना मे २०२७ पर्यंत पूर्ण क्षमतेने उत्पादन सुरू करेल असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. पहिल्या टप्प्यात या प्रकल्पातून दरवर्षी सुमारे पन्नास कोटी युनिट्स सेमीकंडक्टर लीड फ्रेम्सचे उत्पादन करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. या नव्या प्रकल्पामुळे स्थानिक पातळीवर सुमारे अडीचशे कुशल आणि तांत्रिक तरुणांना थेट रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होणार आहेत. याशिवाय अप्रत्यक्ष रोजगारालाही मोठी चालना मिळणार आहे. सेमीकंडक्टरसारख्या भांडवलप्रधान आणि उच्च तंत्रज्ञान क्षेत्रासाठी एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर क्षमता निर्माण करणे ही एक मोठी झेप मानली जात आहे. रेहान मन्सुरी यांच्या या धाडसी निर्णयामागे त्यांची कौटुंबिक व्यावसायिक पार्श्वभूमी देखील महत्त्वाची ठरली आहे. त्यांचे कुटुंबीय आधीपासूनच प्लास्टिक वेस्ट रिसायकलिंग उद्योगाशी संबंधित आहेत. त्यामुळे रेहान यांना लहानपणापासूनच मॅन्युफॅक्चरिंग, फॅक्टरी ऑपरेशन्स, कच्चा माल व्यवस्थापन आणि औद्योगिक कामकाजाचा जवळून अनुभव मिळाला आहे. या अनुभवाच्या जोरावर त्यांनी पारंपारिक व्यवसायापुरते मर्यादित न राहता देशाच्या भविष्यासाठी अत्यंत आवश्यक असणाऱ्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञान निर्मितीकडे वळण्याचा दृढ निश्चय केला. केवळ कारखाना उभारणीवर न थांबता मायक्रोनेक्सने व्यावसायिक सहकार्य आणि बाजारपेठेतील भागीदारीच्या दृष्टीनेही ठोस पावले उचलली आहेत. नवी दिल्लीत १७ ते १९ सप्टेंबर २०२६ दरम्यान आयोजित करण्यात आलेल्या आंतरराष्ट्रीय सेमिकॉन इंडिया २०२६ परिषदेदरम्यान मायक्रोनेक्सने केन्स सेमिकॉन या आघाडीच्या इलेक्ट्रॉनिक्स व सेमीकंडक्टर कंपनीसोबत महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार केला आहे. या व्यावसायिक भागीदारीमुळे मायक्रोनेक्सच्या उत्पादनांना थेट अग्रगण्य चिप उत्पादकांपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग सुकर होणार असून स्थानिक पुरवठा साखळी अधिक मजबूत होईल. या प्रकल्पाला आणखी गती देण्यासाठी मायक्रोनेक्स कंपनी केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी इंडिया सेमीकंडक्टर मिशन २.० या योजनेअंतर्गत शासकीय मंजुरी आणि प्रोत्साहनासाठी अर्ज करण्याची योजना आखत आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या अनुकूल औद्योगिक धोरणांमुळे स्थानिक उद्योजकांना या क्षेत्रात प्रोत्साहन मिळत आहे. सध्या गुजरात राज्य, विशेषतः साणंद आणि धोलेरा परिसर, देशातील अग्रगण्य सेमीकंडक्टर हब म्हणून वेगाने उदयास येत आहे. जागतिक आणि राष्ट्रीय स्तरावरील अनेक नामांकित तंत्रज्ञान कंपन्या येथे आपले प्रकल्प उभारत असताना, रेहान मन्सुरी यांच्यासारख्या नव्या पिढीतील स्थानिक तरुण उद्योजकाचा सहभाग संपूर्ण परिसंस्थेला अधिक सर्वसमावेशक आणि सशक्त बनवणारा ठरत आहे. जागतिक स्तरावर सेमीकंडक्टर चिप्सची वाढती मागणी लक्षात घेता भारत स्वावलंबनाच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. अशा परिस्थितीत स्थानिक पातळीवर सूक्ष्म घटक तयार करणाऱ्या कारखान्यांची उभारणी भारताला इलेक्ट्रॉनिक्स मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये जागतिक केंद्र बनवण्यासाठी मोलाची ठरणार आहे. एका १८ वर्षांच्या तरुणाने दाखवलेले हे व्यावसायिक धाडस आणि घेतलेली मोठी झेप देशभरातील नवउद्योजकांसाठी आणि तरुणाईसाठी नक्कीच अत्यंत प्रेरणादायी ठरत आहे.
Leave a Reply