स्थान: गोंदिया
गोंदिया : ग्रामीण भागातील स्वच्छता, सार्वजनिक आरोग्य आणि नागरिकांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी राज्य शासनाकडून संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता अभियान पुन्हा जोमाने राबविण्यात येणार आहे. सन २०२६-२७ या वर्षासाठी ११ ऑक्टोबरपासून या अभियानाची सुरुवात झाली असून ३० जानेवारी २०२७ पर्यंत ते राबविण्यात येणार आहे. या अभियानाच्या माध्यमातून गोंदिया जिल्ह्यातील गावांमध्ये स्वच्छतेबाबत जनजागृती करण्यासोबतच ग्रामस्थांचा सक्रिय सहभाग वाढविण्यावर भर दिला जाणार आहे.
गावागावांत स्वच्छतेची चळवळ बळकट करण्याचा उद्देश
ग्रामीण भागातील स्वच्छता ही केवळ गावाच्या सौंदर्याचा विषय नसून नागरिकांच्या आरोग्याशी आणि जीवनमानाशी थेट संबंधित आहे. अस्वच्छ परिसर, अपुऱ्या स्वच्छतागृहांची व्यवस्था आणि स्वच्छतेच्या सवयींचा अभाव यामुळे सार्वजनिक आरोग्याच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. ही बाब लक्षात घेऊन संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता अभियानाच्या माध्यमातून गावांमध्ये स्वच्छतेच्या नव्या सुविधा निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
नागरिकांचे स्वच्छतेबाबत मतपरिवर्तन करणे, गावांमध्ये सुरू असलेल्या स्वच्छता चळवळीला बळ देणे आणि प्रत्येक नागरिकाचा त्यात सक्रिय व सातत्यपूर्ण सहभाग मिळवणे, हे या अभियानाचे प्रमुख उद्देश आहेत. स्वच्छतेची जबाबदारी केवळ ग्रामपंचायत किंवा प्रशासनाची नसून गावातील प्रत्येक नागरिकाची आहे, ही भावना रुजविण्यावर भर दिला जाणार आहे.
ग्रामपंचायत ते जिल्हास्तरावर स्पर्धा
या अभियानांतर्गत ग्रामपंचायत, तालुका आणि जिल्हा स्तरावर सर्वसमावेशक स्पर्धांचे आयोजन केले जाणार आहे. गावांनी स्वच्छतेच्या बाबतीत अधिक चांगली कामगिरी करावी आणि त्यासाठी ग्रामस्थांनी एकत्रित प्रयत्न करावेत, यासाठी या स्पर्धांच्या माध्यमातून प्रोत्साहन दिले जाणार आहे.
गावातील स्वच्छतेच्या सुविधा, त्यांचा वापर, नागरिकांचा सहभाग आणि स्वच्छतेसाठी राबविण्यात येणारे उपक्रम यांना या प्रक्रियेत महत्त्व राहणार आहे. स्पर्धांमुळे गावागावांमध्ये सकारात्मक वातावरण निर्माण होऊन स्वच्छतेची चळवळ अधिक व्यापक होण्याची अपेक्षा आहे.
वैयक्तिक शौचालयांच्या वापरावर विशेष लक्ष
अभियानांतर्गत वैयक्तिक शौचालयांची उपलब्धता आणि त्यांचा प्रत्यक्ष वापर यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. तसेच हागणदारीमुक्त गावांच्या तपासणी अहवालांचा आढावा घेणे, दुरुस्तीची आवश्यकता असलेल्या शौचालयांची माहिती संकलित करणे आणि आवश्यक दुरुस्तीची कार्यवाही करणे यासाठी ठोस कृती कार्यक्रम आखण्यात येणार आहे.
गावांना हागणदारीमुक्त म्हणून घोषित करण्यासंदर्भातील प्रक्रियेलाही या अभियानात महत्त्व दिले जाणार आहे. केवळ कागदोपत्री घोषणा न करता शौचालयांचा नियमित वापर आणि स्वच्छतेच्या सुविधांची प्रत्यक्ष स्थिती तपासण्याची आवश्यकता या प्रक्रियेत अधोरेखित होते.
१५ नोव्हेंबरपर्यंत समिती गठित करण्याचे नियोजन
अभियानाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी १५ नोव्हेंबरपर्यंत ग्रामपंचायत स्तरावर समित्यांची स्थापना आणि कृती कार्यक्रम निश्चित करण्याचे नियोजन आहे. या समित्यांच्या माध्यमातून गावातील स्वच्छतेच्या गरजा, उपलब्ध सुविधा आणि सुधारणा आवश्यक असलेल्या बाबींचा विचार करून पुढील कामकाजाची दिशा ठरवली जाणार आहे.
३० जानेवारी २०२७ पर्यंत चालणाऱ्या या अभियानात ग्रामपंचायतींसह गावातील नागरिकांचा सहभाग महत्त्वाचा ठरणार आहे. स्वच्छतेच्या सुविधा निर्माण करणे हा पहिला टप्पा असला, तरी त्यांचा नियमित वापर आणि देखभाल ही अधिक महत्त्वाची जबाबदारी आहे. ग्रामस्थांनी सामूहिक सहभागातून स्वच्छतेची सवय अंगीकारली, तर या अभियानाचा परिणाम दीर्घकाळ टिकू शकतो. त्यामुळे गोंदिया जिल्ह्यातील गावांनी या अभियानात सक्रिय सहभाग नोंदवून स्वच्छ, निरोगी आणि आरोग्यदायी ग्रामीण परिसर निर्माण करण्यासाठी पुढाकार घेणे आवश्यक आहे.
















Leave a Reply