आशियाई खेळात भारताचे ‘रोनाल्डो’ आणि ‘डेव्हिड बेकहॅम’ मैदानात

स्थान: Lokhit newsroom

वार्ताहर: साहिल येरने

जपानमधील आयची-नागोया येथे पार पडलेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६ मध्ये भारताच्या क्रीडा पथकातील दोन खेळाडूंच्या नावांनी जागतिक क्रीडाप्रेमींचे विशेष लक्ष वेधून घेतले. फुटबॉल विश्वातील दोन महान खेळाडू ख्रिस्तियानो रोनाल्डो आणि डेव्हिड बेकहॅम यांच्या नावाशी साधर्म्य असणारे खेळाडू भारतीय संघातून प्रत्यक्ष मैदानात उतरल्याने क्रीडा जगतात मोठी उत्सुकता निर्माण झाली होती. मात्र, हे दोन्ही खेळाडू फुटबॉलपटू नसून भारताचे अव्वल दर्जाचे ट्रॅक सायकलपटू आहेत. ट्रॅक सायकलिंग या अत्यंत वेगवान आणि आव्हानात्मक क्रीडा प्रकारात भारताचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या या खेळाडूंची पूर्ण नावे रोनाल्डो सिंग लैतोनजाम आणि डेव्हिड बेकहॅम एल्काटोचोंगो अशी आहेत. शिझुओका येथील प्रख्यात इझू वेलोड्रोमवर झालेल्या वेगवान स्पर्धांमध्ये या दोघांनी भारतीय तिरंग्याचे प्रतिनिधित्व केले.

सायकलिंग वेलोड्रोमच्या लाकडी ट्रॅकवर जेव्हा या दोन भारतीय सायकलपटूंची नावे उद्घोषकाकडून जाहीर झाली, तेव्हा अनेक क्रीडा चाहत्यांना सुरुवातीला आश्चर्याचा धक्का बसला. जागतिक फुटबॉलमधील दिग्गज नावांशी असलेले हे साम्य सोशल मीडियावरही मोठ्या प्रमाणावर चर्चेचा विषय ठरले. परंतु या नावांच्या मागे केवळ योगायोग नसून क्रीडासंस्कृती आणि कौटुंबिक प्रेमाचा एक वेगळाच इतिहास जोडलेला आहे. या दोन्ही खेळाडूंनी केवळ नावाच्या कौतुकावर न थांबता आपल्या कठोर मेहनतीने आणि उल्लेखनीय कामगिरीने भारतीय सायकलिंग क्षेत्रात स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे.

मणिपूरच्या इंफाळ येथील रहिवासी असलेले रोनाल्डो सिंग लैतोनजाम हे सध्या भारताच्या ट्रॅक सायकलिंगमधील आघाडीचे खेळाडू मानले जातात. ईशान्य भारतात फुटबॉल या खेळाला प्रचंड लोकप्रियता लाभलेली आहे. रोनाल्डो सिंग यांच्या वडिलांना आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलचे विशेष आकर्षण होते. ब्राझिलियन फुटबॉलपटू रोनाल्डोच्या जादुई खेळाने प्रेरित होऊन त्यांच्या कुटुंबीयांनी त्यांचे नाव रोनाल्डो ठेवले होते. लहानपणापासूनच खेळाची आवड असलेल्या रोनाल्डो यांनी पुढे ट्रॅक सायकलिंग या ऑलिम्पिक क्रीडा प्रकारात आपले करिअर घडवण्याचा निर्धार केला. त्यांनी आशियाई ट्रॅक सायकलिंग अजिंक्यपद स्पर्धेत भारतासाठी ऐतिहासिक वैयक्तिक रौप्य पदक पटकावून देशाचा गौरव वाढवला आहे. त्यांच्या या यशामुळे भारताला आंतरराष्ट्रीय सायकलिंगच्या नकाशावर नवी ओळख मिळाली.

दुसरीकडे, भारताचे दुसरे प्रतिभावान सायकलपटू डेव्हिड बेकहॅम एल्काटोचोंगो हे अंदमान आणि निकोबार बेटांवरील कार निकोबार या दुर्गम भागातील रहिवासी आहेत. २००२ च्या फिफा फुटबॉल विश्वचषकादरम्यान इंग्लंडचा स्टार मिडफिल्डर डेव्हिड बेकहॅम याच्या कौशल्याने जगभरातील चाहत्यांना भुरळ घातली होती. त्याच प्रभावातून कार निकोबारमधील त्यांच्या कुटुंबीयांनी आणि काकांनी या नवजात बालकाचे नाव डेव्हिड बेकहॅम असे ठेवले. २००४ च्या प्रलयंकारी त्सुनामीमध्ये आई-वडिलांचे छत्र गमावल्यानंतरही डेव्हिड यांनी खचून न जाता क्रीडा क्षेत्रात पाय रोवले. राष्ट्रीय स्तरावर अनेक विक्रम आपल्या नावावर करणाऱ्या डेव्हिड यांनी राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांमध्ये स्प्रिंट प्रकारात सुवर्णपदके जिंकून आपली क्षमता वारंवार सिद्ध केली आहे.

आयची-नागोया आशियाई खेळ २०२६ मधील सायकलिंग स्पर्धांमध्ये रोनाल्डो सिंग आणि डेव्हिड बेकहॅम या दोघांनीही स्प्रिंट, केइरिन आणि टीम स्प्रिंट या वेगवान प्रकारांमध्ये कडवे आव्हान उभे केले. डेव्हिड बेकहॅम यांनी केइरिन प्रकारात चमकदार कामगिरी करत उपांत्य फेरीपर्यंत मजल मारली. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रबळ प्रतिस्पर्ध्यांचा सामना करताना भारतीय सायकलपटूंनी ट्रॅकवर वेगवान प्रदर्शन केले. पदकाच्या शर्यतीत अंतिम फेरीत भारतीय पथकाला पदक मिळवता आले नसले, तरी या दोन्ही खेळाडूंनी दाखवलेला लढाऊ बाणा आणि उत्कृष्ट तंत्र कौतुकास्पद ठरले. आशियाई पातळीवरील बलाढ्य प्रतिस्पर्ध्यांसमोर भारताची कामगिरी सुधारत असल्याचे या स्पर्धेत दिसून आले.

यापूर्वी २०२२ मध्ये इंग्लंडमधील बर्मिंगहॅम येथे झालेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत आणि २०२३ मध्ये चीनच्या हांगझू येथे पार पडलेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेतही या दोघांनी एकत्र भारतीय संघाचे प्रतिनिधित्व केले होते. त्यावेळीही आंतरराष्ट्रीय क्रीडा माध्यमांमध्ये या दोन खेळाडूंच्या नावांची विशेष दखल घेण्यात आली होती. एकाच देशाच्या संघात रोनाल्डो आणि डेव्हिड बेकहॅम ही दोन्ही नावे असणे हा क्रीडाविश्वात अत्यंत दुर्मीळ आणि रंजक योगायोग ठरला आहे.

भारतात ट्रॅक सायकलिंगसारख्या पायाभूत सुविधांची मोठी गरज असणाऱ्या क्रीडा प्रकारात खेळाडू आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पोहोचणे हे मोठे यश मानले जाते. आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे वेलोड्रोम, अद्ययावत सायकल उपकरणे आणि प्रगत तांत्रिक प्रशिक्षणाच्या जोरावर हे खेळाडू जागतिक स्तरावर भारताची मान उंचावण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करत आहेत. आशियाई खेळांमधील या सहभागामुळे भारतीय ट्रॅक सायकलिंगला नवी दिशा मिळाली असून, आगामी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये आणि ऑलिम्पिक पात्रता फेऱ्यांमध्ये या खेळाडूंकडून मोठ्या कामगिरीची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. केवळ नावामुळे प्रसिद्ध न राहता भारताचे रोनाल्डो आणि डेव्हिड बेकहॅम आपल्या कर्तृत्वाने जागतिक सायकलिंग ट्रॅकवर भारताचा दबदबा निर्माण करण्यासाठी पूर्ण ताकदीने सज्ज आहेत.