स्थान: Asian games
वार्ताहर: साहिल येरने
आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताच्या पुरुष आणि महिला कबड्डी संघाने नेत्रदीपक कामगिरी करत ऐतिहासिक दुहेरी सुवर्णपदकावर आपले नाव कोरले आहे. शनिवारी पार पडलेल्या अत्यंत चुरशीच्या आणि श्वास रोखून धरायला लावणाऱ्या अंतिम फेरीत भारतीय पुरुष कबड्डी संघाने पारंपरिक प्रतिस्पर्धी इराणचा ४०-३४ अशा फरकाने पराभव करून सुवर्णपदक पटकावले. याच दिवशी भारतीय महिला कबड्डी संघानेही इराणच्या संघाविरुद्ध झुंजार खेळ करत ३७-३४ अशी मात केली आणि भारताला दुसरे सुवर्णपदक मिळवून दिले. कबड्डीच्या मैदानावरील या दुहेरी ऐतिहासिक यशामुळे भारताने आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या पदक तालिकेत थेट दहाव्या स्थानावर झेप घेतली आहे. या दोन सुवर्णपदकांमुळे भारताच्या एकूण पदकांची संख्या आता २८ वर पोहोचली असून, त्यात ४ सुवर्ण, ११ रौप्य आणि १३ कांस्यपदकांचा समावेश आहे.
ऐची-नागोया येथील टोकाई सिटिझन जिम्नॅशियममध्ये रंगलेला पुरुष कबड्डीचा अंतिम सामना सुरुवातीपासूनच अत्यंत वेगवान आणि नाट्यमय ठरला. इराणच्या संघाने सामन्याच्या पहिल्याच मिनिटापासून आक्रमक पवित्रा घेत भारतीय संघावर मानसिक दडपण आणण्याचा प्रयत्न केला. पूर्वार्धात दोन्ही संघांमध्ये प्रत्येक गुणासाठी अटीतटीची लढत पाहायला मिळाली. इराणच्या बचावफळीने भारताच्या आघाडीच्या चढाईपटूंना जास्त मोकळीक दिली नाही. पूर्वार्धाचा खेळ संपला तेव्हा इराणने १८-१७ अशी निसटती एका गुणाची आघाडी घेतली होती. भारतीय खेळाडूंनी मात्र सुरुवातीच्या या पिछाडीनंतरही संयम गमावला नाही आणि रणनीतीनुसार खेळ सुरू ठेवला.
सामन्याच्या उत्तरार्धात खेळाचे संपूर्ण चित्र बदलले. दुसऱ्या हाफची सुरुवात होताच भारताने आक्रमणाची धार वाढवली आणि काही मिनिटांतच गुणफलक २०-२० असा बरोबरीत आणला. या बरोबरीनंतर भारताने इराणवर जोरदार हल्लाबोल केला. भारताचा आघाडीचा चढाईपटू अर्जुन देशवाल आणि युवा खेळाडू देवांक यांनी केलेल्या निर्णायक चढायांनी सामन्याची दिशा पूर्णपणे बदलून टाकली. देवांकने अत्यंत चपळाईने इराणी बचावफळीला भेदत गुण वसूल केले, तर अर्जुन देशवालने महत्त्वाच्या क्षणी गुणांची कमाई करत संघाला मोठी आघाडी मिळवून दिली. या दोघांच्या धडाकेबाज कामगिरीमुळे भारताने इराणवर ‘ऑल-आऊट’ लादण्यात यश मिळवले. या ऑल-आऊटने सामन्याचा कल पूर्णपणे भारताच्या बाजूने झुकवला.
केवळ आक्रमणच नव्हे, तर भारतीय बचावफळीनेही या विजयात मोलाचा वाटा उचलला. डिफेन्समध्ये सुमित आणि राहुल यांनी अप्रतिम समन्वय साधत इराणच्या प्रमुख चढाईपटूंना अचूक पकडींमध्ये जखडून ठेवले. सामन्याच्या अखेरच्या पाच मिनिटांत इराणने पुनरागमन करण्यासाठी सर्व शक्ती पणाला लावली होती. मात्र, सुमित आणि राहुल यांनी कोणताही धोका न पत्करता अत्यंत शिस्तबद्ध आणि आक्रमक टॅकल केले. सामन्याच्या शेवटच्या क्षणांमध्ये भारतीय खेळाडूंनी वेळ मारून नेण्याच्या आणि अचूक पकड करण्याच्या रणनीतीवर भर दिला. अखेर पंचांनी अंतिम शिट्टी वाजवली तेव्हा भारताने ४०-३४ असा सहा गुणांचा विजय मिळवत सुवर्णपदकावर शिक्कामोर्तब केले.
पुरुष संघाच्या या ऐतिहासिक विजयापूर्वी भारतीय महिला संघानेही मैदानात असाच थरार निर्माण केला होता. महिलांच्या अंतिम सामन्यातही भारतासमोर इराणचेच तगडे आव्हान होते. संपूर्ण सामन्यात दोन्ही संघांनी एकमेकांना तोडीस तोड प्रत्युत्तर दिले. मध्यांतरापर्यंत आणि त्यानंतरही सामन्यातील चुरस कायम होती. अखेरच्या काही मिनिटांत भारतीय महिला खेळाडूंनी जबरदस्त शारीरिक क्षमता आणि तांत्रिक कौशल्याचे प्रदर्शन करत ३७-३४ अशा अवघ्या तीन गुणांच्या फरकाने विजय खेचून आणला. एकाच दिवशी दोन्ही गटांमध्ये इराणसारख्या बलाढ्य संघाला नमवून मिळवलेले हे दुहेरी सुवर्णपदक भारतीय कबड्डीच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवणारे ठरले आहे.
आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या इतिहासात भारतीय पुरुष कबड्डी संघाचे हे तब्बल नववे सुवर्णपदक ठरले आहे. १९९० मध्ये बीजिंग येथे झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत पहिल्यांदा कबड्डीचा समावेश करण्यात आला होता. तेव्हापासून आजतागायत भारताने या खेळात आपले अढळ स्थान राखले आहे. २०१८ च्या जकार्ता आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताला अनपेक्षितपणे उपांत्य फेरीत पराभवाचा सामना करावा लागला होता आणि कांस्यपदकावर समाधान मानावे लागले होते. मात्र, त्या पराभवातून योग्य तो धडा घेत भारतीय संघाने पुन्हा एकदा कबड्डी जगतावर आपले एकछत्री साम्राज्य प्रस्थापित केले आहे.
गेल्या काही वर्षांत आंतरराष्ट्रीय स्तरावर इराणने कबड्डीमध्ये मोठी प्रगती केली असून भारताचा प्रमुख प्रतिस्पर्धी म्हणून त्यांनी स्वतःला सिद्ध केले आहे. इराणी खेळाडूंची शारीरिक ताकद आणि उत्कृष्ट बचावाचे तंत्र अनेकदा इतर संघांवर भारी पडते. परंतु, भारतीय खेळाडूंचा प्रो कबड्डी लीगमधील दांडगा अनुभव, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि तणावाखाली खेळण्याची सवय या सामन्यात निर्णायक ठरली. अर्जुन देशवाल, देवांक, सुमित आणि राहुल यांसारख्या खेळाडूंनी दाखवलेली परिपक्वता ही भारतीय कबड्डीची पुढील पिढी अत्यंत सक्षम असल्याचे अधोरेखित करते.
कबड्डीमधील या दोन सुवर्णपदकांमुळे भारताच्या एकूण मोहिमेला प्रचंड उभारी मिळाली आहे. स्पर्धेत एकाच दिवशी पदकतालिकेत दहावे स्थान पटकावणे हा भारतीय क्रीडाविश्वासाठी मोठा टप्पा ठरला आहे. एकूण २८ पदकांसह भारताने स्पर्धेतील आपले आव्हान अधिक मजबूत केले असून उर्वरित दिवसांत पदकांची संख्या आणखी वाढण्याची आशा निर्माण झाली आहे. कबड्डीपटूंनी मिळवलेला हा विजय केवळ पदकापुरता मर्यादित नसून, भारताच्या पारंपरिक खेळाचे जागतिक स्तरावरील महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित करणारा ठरला आहे.
Leave a Reply