आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताच्या पूजाची हेप्टॅथलॉनमध्ये दमदार झेप

स्थान: लोकहित newsroom

वार्ताहर: साहिल येरने

जपानमधील आयची-नागोया येथे पार पडलेल्या विसाव्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताची अव्वल ॲथलीट पूजा हिने महिलांच्या हेप्टॅथलॉन प्रकारातील लांब उडी स्पर्धेत तांत्रिकदृष्ट्या परिपक्व आणि दमदार कामगिरी नोंदवत क्रीडा जगताचे लक्ष वेधून घेतले आहे. आशियाई स्तरावरील या अत्यंत प्रतिष्ठेच्या आणि सर्वंकष कस पाहणाऱ्या बहुक्रीडा प्रकारात भारतीय खेळाडूंनी दाखवलेले कौशल्य आणि सातत्य कौतुकास्पद ठरले. आशियातील सर्वोत्तम ॲथलीट्सचा सहभाग असलेल्या या स्पर्धेत भारताकडून पूजा आणि तिची सहकारी खेळाडू अनामिका कोझिंजपरम्बिल अनीश यांनी संयुक्तपणे तिरंग्याचे प्रतिनिधित्व केले. नागोया येथील ट्रॅक अँड फिल्ड स्टेडियमवर पार पडलेल्या या चुरशीच्या स्पर्धेत हेप्टॅथलॉनच्या दुसऱ्या दिवसाची सुरुवात महिलांच्या लांब उडी या क्रीडाप्रकाराने झाली. या निर्णायक फेरीत पूजाने सुरुवातीपासूनच कमालीची एकाग्रता राखत प्रभावी उडी नोंदवली. तिच्या या तंत्रशुद्ध झेपेमुळे तिला गुणतालिकेत अत्यंत महत्त्वपूर्ण गुणांची भर घालता आली. हेप्टॅथलॉनसारख्या अत्यंत गुंतागुंतीच्या क्रीडाप्रकारात प्रत्येक सेंटीमीटर आणि प्रत्येक सेकंदाला मोलाचे स्थान असते. पूजाने लांब उडी प्रकारात घेतलेली योग्य झेप आणि संतुलित लँडिंग यामुळे भारताच्या एकूण गुणसंख्येत मोलाची वाढ झाली आणि तिने आघाडीच्या फळीत आपले स्थान कायम राखण्याचा यशस्वी प्रयत्न केला. हेप्टॅथलॉन हा महिला ॲथलेटिक्समधील सर्वात कठीण आणि शारीरिक तसेच मानसिक क्षमतेची अंतिम परीक्षा घेणारा क्रीडाप्रकार मानला जातो. ग्रीक भाषेतील ‘हेप्टा’ म्हणजे सात आणि ‘ॲथलॉन’ म्हणजे स्पर्धा या शब्दांवरून या क्रीडाप्रकाराचे नामकरण झाले आहे. सलग दोन दिवस चालणाऱ्या या महास्पर्धेत सहभागी खेळाडूंना एकूण सात वेगवेगळ्या ट्रॅक आणि फिल्ड क्रीडाप्रकारांमध्ये आपले कौशल्य एकाच वेळी सिद्ध करावे लागते. यामध्ये खेळाडूकडे केवळ एकाच प्रकारातील प्रावीण्य असून चालत नाही, तर वेग, शारीरिक ताकद, उच्च सहनशक्ती, लवचिकता, चपळता आणि योग्य समन्वय या सर्व घटकांचा संतुलित मिलाफ असणे अनिवार्य असते. या स्पर्धेच्या पहिल्या दिवशी महिला खेळाडूंना चार अत्यंत आव्हानात्मक स्पर्धांना सामोरे जावे लागते. यामध्ये सुरुवातीला १०० मीटर अडथळा शर्यत पार पडते, ज्यामध्ये वेग आणि अडथळे पार करण्याचे अचूक टायमिंग महत्त्वाचे असते. त्यानंतर खेळाडू उंच उडी या प्रकारात भाग घेतात, जिथे ताकद आणि लवचिकतेचा कस लागतो. पहिल्या सत्राच्या उत्तरार्धात गोळाफेक ही शारीरिक ताकदीची परीक्षा घेणारी स्पर्धा होते आणि दिवसाचा समारोप २०० मीटरच्या अत्यंत वेगवान धावण्याच्या शर्यतीने होतो. पहिल्या दिवशी नोंदवलेल्या कामगिरीच्या गुणांच्या आधारे खेळाडू दुसऱ्या दिवसाची रणनीती आखतात. दुसऱ्या दिवशी खेळाडूंसमोर उर्वरित तीन प्रकारांचे मोठे आव्हान असते, ज्याची सुरुवात लांब उडीने होते. त्यानंतर भालाफेक हा तांत्रिक कौशल्य आणि ताकदीचा खेळ खेळवला जातो आणि सर्वात शेवटी खेळाडूंची दमछाक करणारी ८०० मीटर धावण्याची मध्यम अंतराची शर्यत पार पडते. प्रत्येक स्पर्धेतील कामगिरीनुसार खेळाडूंना एका निश्चित आंतरराष्ट्रीय मानकानुसार गुण दिले जातात आणि अखेर सर्व सात स्पर्धांच्या एकूण गुणांची बेरीज करून अंतिम क्रमवारी निश्चित केली जाते. भारतीय ॲथलीट पूजाने या सर्व सातही क्रीडाप्रकारांमध्ये प्रचंड जिद्द आणि सातत्य दाखवत ही स्पर्धा यशस्वीपणे पूर्ण केली. आशिया खंडातील मातब्बर आणि ऑलिम्पिक दर्जाच्या खेळाडूंच्या कडव्या आव्हानाचा सामना करत तिने अखेर गुणतालिकेत सहावे स्थान पटकावले. जरी पदकाने तिला थोडक्यात हुलकावणी दिली असली, तरी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तिने दाखवलेली चिकाटी आणि नोंदवलेली कामगिरी भारताच्या दृष्टीने अत्यंत आशादायी मानली जात आहे. विशेषतः लांब उडीच्या फेरीत तिने दाखवलेला आत्मविश्वास तिच्या दीर्घकालीन सरावाची साक्ष देणारा ठरला. भारतीय ॲथलेटिक्सच्या इतिहासात हेप्टॅथलॉनचे एक विशेष आणि मानाचे स्थान राहिलेले आहे. यापूर्वी आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये भारताच्या अनेक मातब्बर महिला खेळाडूंनी या बहुआयामी प्रकारात ऐतिहासिक पदके पटकावून देशाचा गौरव वाढवला आहे. त्या ऐतिहासिक वारशाची धुरा सांभाळताना पूजा आणि अनामिका यांनी नागोयामध्ये दाखवलेला लढाऊ बाणा नव्या पिढीतील ॲथलीट्ससाठी अत्यंत प्रेरणादायी ठरत आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर अशा सर्वंकष स्पर्धांमध्ये भाग घेऊन अव्वल सहा खेळाडूंमध्ये स्थान पटकावणे ही भारतीय क्रीडा क्षेत्रासाठी सकारात्मक बाब आहे. परदेशातील बदलते हवामान, मैदानाची वेगळी परिस्थिती आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धात्मक दबाव या सर्व घटकांवर मात करत पूजाने दिलेली ही झुंज उल्लेखनीय ठरली. आधुनिक ट्रॅक अँड फिल्ड विश्वात सर्व सात प्रकारांवर प्रभुत्व मिळवण्यासाठी वर्षानुवर्षे वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून कठोर प्रशिक्षण आणि शिस्तबद्ध जीवनशैलीची आवश्यकता असते. पूजाच्या या कामगिरीवरून हे स्पष्ट होते की आधुनिक सुविधा, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धांचा सराव आणि योग्य तांत्रिक मार्गदर्शन मिळाल्यास भारतीय ॲथलीट्स या क्रीडाप्रकारात नजीकच्या भविष्यात जागतिक स्तरावर पदकांचे दावेदार ठरू शकतात. नागोयातील तिच्या या कामगिरीचे क्रीडा जगतातून कौतुक होत असून तिच्या पुढील क्रीडा प्रवासासाठी सकारात्मक अपेक्षा व्यक्त केल्या जात आहेत.