स्थान: बारापुला फेज-III फ्लाईओवर
वार्ताहर: साहिल येरने
नवी दिल्लीतील बहुप्रतिक्षित बारापुला फेज-३ एलिव्हेटेड कॉरिडोअर नुकताच सर्वसामान्य नागरिकांच्या वाहतुकीसाठी खुला करण्यात आला खरा, मात्र यामुळे प्रवाशांचा प्रवास सुलभ होण्याऐवजी नव्या आणि मोठ्या वाहतूक कोंडीला निमंत्रण मिळाले आहे. हा नवीन उड्डाणपूल सुरू झाल्यानंतर अवघ्या काही दिवसांतच सराय काले खां आणि सनडायल पार्क परिसरात अभूतपूर्व ट्रॅफिक जॅम पाहायला मिळत आहे. विशेषतः सफदरजंग रुग्णालय ते सराय काले खां दरम्यानच्या अवघ्या आठ किलोमीटर अंतराचा प्रवास पूर्ण करण्यासाठी वाहनचालकांना तब्बल एका तासाहून अधिक काळ रस्त्यावर ताटकळत राहावे लागत आहे. या गंभीर परिस्थितीची तातडीने दखल घेत दिल्ली वाहतूक पोलिसांनी लोक निर्माण विभागाला म्हणजेच पीडब्ल्यूडीला अधिकृत पत्र पाठवले असून, या मार्गाच्या सदोष, तीक्ष्ण आणि काटकोनी डिझाइनमध्ये तातडीने आवश्यक बदल करण्याची आग्रही मागणी केली आहे. पूर्व दिल्लीतील मयूर विहार परिसराला थेट दक्षिण दिल्ली आणि एम्स रुग्णालयाशी जोडणाऱ्या बारापुला फेज-३ प्रकल्पाचे लोकार्पण झाल्यानंतर सराय काले खां जंक्शनवर वाहनांचा प्रचंड भार अचानक वाढला आहे. दिल्ली वाहतूक पोलिस आणि पीडब्ल्यूडीच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी या संपूर्ण भागाची ड्रोन कॅमेऱ्यांच्या साहाय्याने संयुक्त पाहणी केली. या पाहणीदरम्यान या उड्डाणपुलावर लेन क्षमतेचा अत्यंत गंभीर आणि धोकादायक असमतोल असल्याचे स्पष्ट झाले. नवीन फेज-३ मार्गावरून येणाऱ्या तीन लेन, सनडायल लूपवरून येणारी वाहने तसेच डीएनडी आणि आश्रमकडून येणाऱ्या मार्गावरील वाहने अशा सुमारे आठ ते नऊ लेनची वाहतूक सराय काले खां जवळ एकाच ठिकाणी एकत्र येते. मात्र, ही अथांग वाहतूक पुढे जुन्या बारापुला पुलावरील अवघ्या दोन ते तीन लेनमध्ये अचानक विलीन होते. यामुळे या ठिकाणी एक अरुंद गळा तयार होऊन फनेल इफेक्ट निर्माण होतो आणि सर्व वाहने एकाच वेळी अडकून पडतात. दक्षिण विभागाच्या वाहतूक पोलिस उपआयुक्तांच्या कार्यालयाकडून पीडब्ल्यूडीच्या कार्यकारी अभियंत्यांना पाठवण्यात आलेल्या पत्रात उड्डाणपुलाच्या भौमितिक रचनेवर तीव्र आक्षेप नोंदवण्यात आला आहे. नवीन रॅम्प जुन्या पुलाला जोडताना तेथे वाहनांना सुरळीत गती देण्यासाठी गुळगुळीत वळण देणे अपेक्षित होते. प्रत्यक्षात मात्र तिथे अतिशय तीक्ष्ण आणि अचानक वळणारे काटकोनी डिझाइन तयार करण्यात आले आहे. यामुळे उड्डाणपुलावरून वेगाने येणाऱ्या वाहनांना जंक्शनजवळ येताच अचानक अत्यंत कमी गती करावी लागते. वाहनांचा वेग मंदावल्यामुळे पाठीमागे वाहनांच्या दोन किलोमीटरपर्यंत लांबच लांब रांगा लागत असून, मयूर विहार ते सफदरजंग दरम्यान प्रवाशांचे प्रचंड हाल होत आहेत. यावर तोडगा म्हणून या जंक्शनची भौमितिक रचना नव्याने तयार करावी, तसेच बॅरिकेड्स आणि ट्रॅफिक कोन्सच्या मदतीने टप्प्याटप्प्याने वाहने विलीन होतील अशी टेपर्ड व्यवस्था उभारावी, अशी मागणी पोलिसांनी केली आहे. वाहतूक पोलिसांनी पीडब्ल्यूडी प्रशासनाला आणखी एक स्वतंत्र पत्र पाठवून परिसरातील स्थानिक नागरिकांच्या वाहतुकीबाबतही धोक्याचा इशारा दिला आहे. पत्रात नमूद केल्यानुसार, सिद्धार्थ विस्तार परिसरातील रहिवाशांसाठी सुरक्षित पर्यायी रस्ता उपलब्ध नसल्याने अनेक स्थानिक दुचाकी आणि चारचाकी चालक चुकीच्या दिशेने म्हणजेच विरुद्ध दिशेने या उड्डाणपुलाच्या रॅम्पवर वाहने आणत आहेत. यामुळे अतिवेगाने येणाऱ्या वाहनांशी समोरासमोर धडक होऊन भीषण अपघात होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. ही गंभीर त्रुटी दूर करण्यासाठी बाला साहिब गुरुद्वाराजवळ तातडीने एक स्वतंत्र आणि सुरक्षित यू-टर्न तयार करावा, अशी ठोस सूचना पोलिसांनी केली आहे. स्थानिक चालकांना योग्य यू-टर्न मिळाल्यास विरुद्ध दिशेने होणारी नियमबाह्य वाहतूक पूर्णपणे रोखता येईल आणि मार्गावरील धोका टळेल. उड्डाणपूल खुला झाल्यानंतर निर्माण झालेल्या या अभूतपूर्व गोंधळात गुगल मॅप्सच्या तांत्रिक चुकीनेही सुरुवातीला मोठी भर घातली. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा उड्डाणपूल अगदी नुकताच सुरू झाल्यामुळे गुगल मॅप्सवर या मार्गावरील प्रत्यक्ष वाहतुकीचा डेटा अचूक दिसत नव्हता. रस्त्यावर भीषण कोंडी असतानाही डिजिटल नकाशावर हा मार्ग पूर्णपणे मोकळा आणि हिरव्या रंगात दर्शवला जात होता. यामुळे हजारो वाहनचालक नियमित रस्ता सोडून या नव्या उड्डाणपुलावर आले आणि तासनतास अडकून पडले. विशेषतः रुग्णवाहिका आणि अत्यावश्यक सेवेतील वाहनेही या फनेलमध्ये अडकल्याने प्रवाशांचा संताप अनावर झाला. या संपूर्ण प्रकरणाची दखल घेत दिल्लीचे लोक निर्माण विभागाचे मंत्री परवेश साहिब सिंग वर्मा यांनी वाहतूक पोलिस आणि पीडब्ल्यूडीच्या उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांची तातडीची बैठक बोलावली. बैठकीत या डिझाइनमधील दोषांचा आढावा घेण्यात आला. मंत्र्यांनी या त्रुटींचे खापर आधीच्या आम आदमी पक्षाच्या प्रशासकीय नियोजनावर फोडताना, योग्य तांत्रिक नियोजन न करता घाईघाईत हा प्रकल्प राबवण्यात आल्याचा दावा केला. तसेच नागरिकांचा मनस्ताप कमी करण्यासाठी आयटीओ ते सराय काले खां दरम्यानच्या फूटपाथची रुंदी कमी करून अतिरिक्त लेन निर्माण करण्याचे आणि नवीन यू-टर्न विकसित करण्याचे आदेश दिले आहेत. पूर्व आणि दक्षिण दिल्लीतील लाखो नागरिकांचा प्रवास वेगवान करण्यासाठी कोट्यवधी रुपये खर्चून हा भव्य एलिव्हेटेड कॉरिडोअर उभारण्यात आला होता. मात्र, केवळ डिझाइनच्या ढोबळ चुकांमुळे आणि लेन मॅनेजमेंटच्या अभावामुळे हा मार्ग सध्या दिल्लीकरांसाठी डोकेदुखी ठरला आहे. जोपर्यंत पीडब्ल्यूडी प्रत्यक्ष रस्त्यावरील रचनेत तांत्रिक बदल करत नाही, तोपर्यंत या मार्गावरील वाहतूक कोंडीचा तिढा सुटणे कठीण दिसत आहे.
Leave a Reply