मुख्य निवडकर्ता बदलणार? २०२७ विश्वचषक आणि गिलच्या संघावर मोठा परिणाम

स्थान: लोकहित newsroom

वार्ताहर: साहिल येरने

भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाच्या निवड समितीचे अध्यक्ष अजित आगरकर यांचा कार्यकाळ ४ ऑक्टोबर रोजी संपत असून, भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ अर्थात बीसीसीआय लवकरच या पदाबाबत महत्त्वाचा निर्णय घेण्याची शक्यता आहे. २०२७ मध्ये दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया येथे होणाऱ्या आयसीसी एकदिवसीय विश्वचषकाची तयारी सुरू असताना निवड समितीच्या नेतृत्वात होणारा हा संभाव्य बदल भारतीय क्रिकेटसाठी अत्यंत कळीचा ठरणार आहे. कर्णधार शुभमन गिलच्या नेतृत्वाखालील भारतीय संघाचा मुख्य आराखडा आगामी काही महिन्यांत निश्चित केला जाणार असल्याने, नव्या मुख्य निवडकर्त्याच्या आगमनामुळे संघ बांधणीच्या दृष्टीकोनात मोठे फेरबदल घडून येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

बीसीसीआयचे सचिव देवजित सैकिया यांनी या घडामोडींवर अधिकृत भूमिका मांडताना स्पष्ट केले आहे की, अजित आगरकर यांचा कार्यकाळ ४ ऑक्टोबर रोजी संपुष्टात येत असून तोपर्यंत मंडळाकडे पुढील रणनीती ठरवण्यासाठी पुरेसा वेळ उपलब्ध आहे. मुदत संपल्यानंतर रिक्त होणाऱ्या या महत्त्वाच्या पदाबाबत बीसीसीआय योग्य वेळी अधिकृत घोषणा करेल. उपलब्ध माहितीनुसार, आगरकर यांनी स्वतःच मुदतवाढ न घेण्याचे संकेत दिल्याची चर्चा क्रिकेट वर्तुळात रंगली आहे. त्यामुळे पार्थिव पटेल किंवा प्रज्ञान ओझा यांसारख्या माजी खेळाडूंच्या नावांवर नव्या मुख्य निवडकर्ता पदासाठी विचार केला जाऊ शकतो, अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.

२०२७ च्या एकदिवसीय विश्वचषकाचा विचार करता, मुख्य निवडकर्ता बदलणे ही केवळ एका व्यक्तीची जागा दुसऱ्या व्यक्तीने घेणे एवढी मर्यादित प्रक्रिया नाही. निवड समितीच्या प्रत्येक प्रमुखाची खेळाकडे पाहण्याची एक स्वतंत्र शैली, विचारसरणी आणि तात्विक भूमिका असते. अजित आगरकर यांनी गेल्या काही वर्षांत घेतलेले निर्णय आणि निश्चित केलेले प्राधान्यक्रम नव्या मुख्य निवडकर्त्याला जशास तसे मान्य असतीलच असे नाही. नव्या निवड समिती प्रमुखाची ज्येष्ठ खेळाडूंकडे पाहण्याची दृष्टी, युवा खेळाडूंना दिला जाणारा वेळ आणि संघातील संयोजनाबाबतची धोरणे पूर्णपणे वेगळी असू शकतात. यामुळे भारतीय संघाच्या दीर्घकालीन नियोजनात नव्या बदलांची नांदी पाहायला मिळू शकते.

सध्या भारतीय क्रिकेटमध्ये स्थित्यंतराचा टप्पा सुरू असून शुभमन गिलकडे एकदिवसीय आणि कसोटी संघाचे नेतृत्व सोपवण्यात आले आहे. अशा परिस्थितीत रोहित शर्मा आणि विराट कोहली यांसारख्या अनुभवी दिग्गज खेळाडूंच्या भवितव्याबाबत तसेच २०२७ च्या विश्वचषकातील त्यांच्या सहभागाबाबत नवीन निवडकर्ता कोणती भूमिका घेतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. अनुभवी खेळाडूंचा अनुभव आणि युवा खेळाडूंचा उत्साह यांचा सुवर्णमध्य कसा साधायचा, हा प्रश्न निवड समितीसमोर सातत्याने उभा राहतो. नव्या निवडकर्त्याची रणनीती जर पूर्णपणे तरुणांना संधी देण्यावर भर देणारी असेल, तर वरिष्ठ खेळाडूंच्या स्थानावर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते. याउलट अनुभवाला प्राधान्य दिल्यास संघ रचनेचा समतोल वेगळ्या पद्धतीने साधावा लागेल.

अजित आगरकर यांच्या कार्यकाळाचा आढावा घेतल्यास तो भारतीय क्रिकेटसाठी स्पर्धात्मक दृष्टीने उल्लेखनीय ठरला आहे. जुलै २०२३ मध्ये कार्यभार स्वीकारल्यानंतर आगरकर यांच्या अध्यक्षतेखालील निवड समितीने घेतलेल्या धाडसी निर्णयांमुळे भारताने २०२४ आणि २०२६ चा टी-२० विश्वचषक जिंकला, २०२५ च्या आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीवर नाव कोरले आणि २०२३ च्या घरच्या मैदानावरील एकदिवसीय विश्वचषकात अंतिम फेरीपर्यंत धडक मारली होती. आगरकर यांच्या काळात टी-२० क्रिकेटमध्ये नव्या पिढीला संधी देण्याचे स्पष्ट धोरण अवलंबण्यात आले होते, ज्याचे सकारात्मक निकाल मैदानावर पाहायला मिळाले.

आता २०२७ च्या एकदिवसीय विश्वचषकासाठी संघ बांधणी करताना नव्या मुख्य निवडकर्त्यासमोर अनेक तांत्रिक आव्हाने असणार आहेत. यशस्वी जयस्वाल, हार्दिक पांड्या यांसारख्या प्रमुख खेळाडूंची भूमिका, मधल्या फळीतील फलंदाजांची सातत्यपूर्ण कामगिरी, फिरकीपटूंचे संयोजन आणि वेगवान गोलंदाजांचा कामाचा ताण व्यवस्थापित करणे यावर विशेष भर द्यावा लागेल. एकदिवसीय क्रिकेटमधील आधुनिक आक्रमक दृष्टिकोन स्वीकारताना भारतीय संघात योग्य अष्टपैलू खेळाडूंची निवड करणे हे नव्या समितीपुढील सर्वात मोठे आव्हान ठरेल.

भारतीय संघ व्यवस्थापन, मुख्य प्रशिक्षक आणि कर्णधार शुभमन गिल यांच्यासोबत नव्या निवड समिती अध्यक्षांचा समन्वय कसा राहतो, यावर भारतीय संघाचे भवितव्य अवलंबून असेल. निवड समिती प्रमुख आणि संघ व्यवस्थापन यांच्यातील स्पष्ट संवादामुळे खेळाडूंमध्ये स्थैर्याची आणि सुरक्षिततेची भावना निर्माण होते. वारंवार होणाऱ्या बदलांमुळे खेळाडूंच्या मानसिकतेवर आणि कामगिरीवर परिणाम होऊ नये, यासाठी बीसीसीआयला दीर्घकालीन विचार करणारा आणि कणखर निर्णय घेणारा मुख्य निवडकर्ता नियुक्त करावा लागणार आहे.

एकंदरीत पाहता, ४ ऑक्टोबरनंतर बीसीसीआयच्या निवड समितीत होणारा बदल हा केवळ प्रशासकीय नसून भारतीय क्रिकेटच्या आगामी चार वर्षांतील वाटचालीची दिशा ठरवणारा ठरेल. नव्या निवड समिती अध्यक्षांच्या कार्यपद्धतीवर आणि त्यांनी घेतलेल्या निर्णयांवर २०२७ च्या विश्वचषकातील भारताचे यश बऱ्याच अंशी अवलंबून असणार आहे. त्यामुळे बीसीसीआयकडून या महत्त्वाच्या पदासाठी कोणाची निवड केली जाते, याकडे क्रिकेट विश्वाचे डोळे लागले आहेत.