स्थान: गडचिरोली
गडचिरोली : आदिवासी समाजाचा गौरवशाली इतिहास, स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान आणि समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा राष्ट्रीय स्तरावर पोहोचविण्याच्या उद्देशाने गडचिरोली येथे ‘भगवान बिरसा कला संगम २.०’ या राज्यस्तरीय सांस्कृतिक महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले आहे. क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांच्या १५१ व्या जयंतीनिमित्त जिल्हा क्रीडा संकुलात आयोजित या महोत्सवाचे उद्घाटन केंद्रीय जनजातीय कार्यमंत्री जुएल ओराम यांच्या प्रमुख उपस्थितीत आणि राज्याचे आदिवासी विकासमंत्री डॉ. अशोक उईके यांच्या हस्ते करण्यात आले.
या महोत्सवाच्या माध्यमातून आदिवासी समाजातील कलाकारांना आपली कला सादर करण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्याबरोबरच त्यांच्या सांस्कृतिक वारशाला व्यापक ओळख मिळवून देण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे. ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील कलाकारांना राज्यस्तरावर संधी मिळणे ही या आयोजनाची महत्त्वाची बाजू मानली जात आहे.
गडचिरोलीच्या बदलत्या परिस्थितीचे प्रतीक
उद्घाटनप्रसंगी केंद्रीय मंत्री जुएल ओराम यांनी गडचिरोलीत देशस्तरीय जनजातीय गौरव दिनाचे आयोजन होणे ही जिल्ह्याच्या बदलत्या परिस्थितीची आणि विकासाच्या वाटचालीची महत्त्वपूर्ण ओळख असल्याचे सांगितले.
आदिवासी समाजाचा इतिहास हा केवळ स्थानिक परंपरांपुरता मर्यादित नसून देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान, शौर्य आणि संघर्षाची मोठी परंपरा त्यामागे आहे. या ऐतिहासिक योगदानाला राष्ट्रीय स्तरावर योग्य सन्मान मिळणे आवश्यक असल्याचे ओराम यांनी अधोरेखित केले.
भगवान बिरसा मुंडा यांचे कार्य आणि विचार आदिवासी समाजाच्या अस्मितेचे प्रतीक आहेत. त्यांच्या जयंतीनिमित्त आयोजित अशा सांस्कृतिक उपक्रमांमुळे आदिवासी समाजाचा इतिहास आणि परंपरा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचण्यास मदत होते, असा या आयोजनाचा व्यापक संदेश आहे.
स्थानिक कलाकारांना राज्यस्तरीय व्यासपीठ
राज्याचे आदिवासी विकासमंत्री डॉ. अशोक उईके यांनी ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील कलाकारांना राज्यस्तरीय व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे, त्यांच्या कलागुणांचा सन्मान करणे आणि त्यांना प्रोत्साहन देणे हाच जनजातीय गौरवाचा खरा उद्देश असल्याचे प्रतिपादन केले.
अनेक आदिवासी कलाकारांकडे पारंपरिक कला, लोकनृत्य, संगीत आणि सांस्कृतिक अभिव्यक्तीची समृद्ध परंपरा आहे. मात्र, त्यांना व्यापक स्तरावर आपली कला सादर करण्याची संधी अनेकदा मर्यादित असते. अशा कलाकारांना योग्य व्यासपीठ मिळाल्यास त्यांच्या कलागुणांना नवी दिशा मिळू शकते.
कलाकारांच्या चेहऱ्यावरील आनंद हाच खरा जनजातीय गौरव असल्याची भावना डॉ. उईके यांनी व्यक्त केली. त्यांच्या या विधानातून कलाकारांचा सन्मान आणि त्यांना प्रोत्साहन देण्याच्या महत्त्वावर भर देण्यात आला.
आदिवासी संस्कृतीच्या जतनासाठी महत्त्वपूर्ण उपक्रम
‘भगवान बिरसा कला संगम २.०’ हा महोत्सव केवळ सांस्कृतिक कार्यक्रम नसून आदिवासी समाजाच्या अस्मितेचा, इतिहासाचा आणि परंपरांचा गौरव करण्याचा प्रयत्न आहे. विशेषतः दुर्गम भागातील कलाकारांना आपली कला सादर करण्याची संधी मिळणे ही सांस्कृतिक समावेशकतेच्या दृष्टीने महत्त्वाची बाब आहे.
आजच्या बदलत्या काळात पारंपरिक कला आणि लोकसंस्कृती जतन करण्यासाठी नव्या पिढीला त्यांच्याशी जोडणे आवश्यक आहे. अशा राज्यस्तरीय महोत्सवांमुळे कलाकारांना प्रोत्साहन मिळण्यासोबतच आदिवासी समाजाच्या सांस्कृतिक योगदानाची व्यापक ओळख निर्माण होऊ शकते.
भगवान बिरसा मुंडा यांच्या १५१ व्या जयंतीच्या निमित्ताने गडचिरोलीत आयोजित हा महोत्सव आदिवासी वारशाचा सन्मान आणि स्थानिक कलावंतांच्या प्रतिभेला व्यासपीठ देण्याच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरत आहे.













Leave a Reply