चार राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशातील पोटनिवडणुकीची मतमोजणी सुरू

स्थान: Lokhit newsroom

वार्ताहर: साहिल येरने

देशातील तीन राज्ये आणि एका केंद्रशासित प्रदेशातील एकूण सहा महत्त्वाच्या जागांसाठी झालेल्या पोटनिवडणुकीची मतमोजणी आज शुक्रवार, ९ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ८ वाजल्यापासून कडक सुरक्षा व्यवस्थेत सुरू झाली आहे. यामध्ये आसाममधील नगांव या एका प्रतिष्ठेच्या लोकसभा मतदारसंघासह पश्चिम बंगालमधील दोन, तामिळनाडूतील दोन आणि केंद्रशासित प्रदेश पुडुचेरीतील एका विधानसभा मतदारसंघाचा समावेश आहे. या सर्व सहा जागांसाठी मंगळवार, ६ ऑक्टोबर रोजी शांततेत मतदान पार पडले होते. विविध राज्यांमधील बदलत्या राजकीय समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर या पोटनिवडणुकीचे निकाल राष्ट्रीय तसेच प्रादेशिक राजकारणाच्या दृष्टीने अत्यंत दिशादर्शक ठरणार असल्याने संपूर्ण देशाचे लक्ष या निकालांकडे लागले आहे. निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार मतमोजणी केंद्रांवर त्रिस्तरीय सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली असून मतमोजणी सुरळीत पार पाडण्यासाठी सर्व आवश्यक प्रशासकीय उपाययोजना पूर्ण करण्यात आल्या आहेत. या पोटनिवडणुकीत आसाममधील नगांव लोकसभा मतदारसंघातील लढत सर्वाधिक लक्षवेधी ठरत आहे. काँग्रेसचे माजी खासदार प्रद्युत बोरदोलोई यांनी दिलेल्या राजीनाम्यामुळे ही जागा रिक्त झाली होती आणि त्यामुळेच येथे पोटनिवडणूक घ्यावी लागली. या मतदारसंघात यंदा अत्यंत चुरशीची तिरंगी लढत पाहायला मिळत आहे. भारतीय जनता पक्षाने माजी सनदी अधिकारी देवाशिष शर्मा यांना रिंगणात उतरवून प्रशासकीय अनुभव आणि विकासाचा मुद्दा मतदारांसमोर मांडला आहे. दुसरीकडे काँग्रेस पक्षाने सिबामोनी बोरा यांच्यावर विश्वास दाखवत हा गड राखण्यासाठी आपली संपूर्ण ताकद पणाला लावली आहे. याशिवाय ऑल इंडिया युनायटेड डेमोक्रॅटिक फ्रंट अर्थात एआययूडीएफ पक्षाचे प्रमुख बदरुद्दीन अजमल यांनी स्वतः निवडणूक रिंगणात उडी घेतल्यामुळे येथील राजकीय समीकरणे अधिक गुंतागुंतीची झाली आहेत. अल्पसंख्याक बहुल भाग आणि पारंपरिक मतपेढ्यांचा विचार करता नगांवमधील जनमत कोणाच्या पारड्यात झुकणार यावर आसाममधील आगामी राजकारणाची गणिते अवलंबून असतील. नगांवच्या निकालाचा प्रभाव केवळ एका जागेपुरता मर्यादित नसून तो ईशान्य भारतातील राजकीय वातावरणावरही परिणाम करणारा ठरेल असे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. पूर्व भारतातील पश्चिम बंगालमध्ये दोन विधानसभा मतदारसंघांसाठी पोटनिवडणूक झाली असून तेथील मतमोजणीकडेही राजकीय वर्तुळाचे बारीक लक्ष आहे. पश्चिम बंगालमधील नंदीग्राम आणि रेजीनगर या दोन विधानसभा जागांवर मतदान झाले आहे. नंदीग्राम हा मतदारसंघ गेल्या काही वर्षांत बंगालच्या राजकारणाचा केंद्रबिंदू राहिला असून येथे सत्ताधारी तृणमूल काँग्रेस आणि प्रमुख विरोधी पक्ष यांच्यात नेहमीच अत्यंत टोकदार राजकीय संघर्ष पाहायला मिळतो. त्यामुळे नंदीग्राममधील कौल हा थेट राज्यातील राजकीय वर्चस्वाचा कौल मानला जात आहे. दुसरीकडे रेजीनगर विधानसभा मतदारसंघात स्थानिक मुद्द्यांसह प्रादेशिक समीकरणांवर आधारित प्रचार करण्यात आला होता. या दोन्ही जागांवर मतदारांचा उत्साह चांगला दिसून आला असून पश्चिम बंगालमधील ही लढत सत्ताधारी पक्षाच्या लोकप्रियतेची आणि विरोधकांच्या संघटन कौशल्याची कसोटी पाहणारी ठरणार आहे. मतमोजणी केंद्रांवर निवडणूक निरीक्षक आणि राजकीय पक्षांच्या प्रतिनिधींच्या उपस्थितीत प्रत्येक फेरीची नोंद केली जात आहे. दक्षिण भारताचा विचार केला तर तामिळनाडू आणि केंद्रशासित प्रदेश पुडुचेरीमध्येही राजकीय पक्षांसाठी ही पोटनिवडणूक अत्यंत प्रतिष्ठेची बनली आहे. तामिळनाडूतील मदुरांतकम आणि धारापुरम या दोन विधानसभा मतदारसंघांत झालेल्या मतदानाची मोजणी आज होत आहे. तामिळनाडूच्या राजकारणात द्रविड मुन्नेत्र कझगम अर्थात द्रमुक आणि ऑल इंडिया अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कझगम अर्थात अण्णाद्रमुक या दोन पारंपरिक प्रतिस्पर्ध्यांमध्ये नेहमीच चुरस असते. मात्र अलीकडच्या काळात तामिळगा वेत्री कझगम अर्थात टीव्हीके या पक्षाच्या सक्रियतेमुळे राज्यातील प्रादेशिक राजकारणाला नवी दिशा मिळताना दिसत आहे. मदुरांतकम आणि धारापुरम या दोन्ही ठिकाणी स्थानिक मतदारांचा कल कोणाकडे राहिला आहे हे पाहणे रंजक ठरेल. बदलत्या सत्तासमीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर द्रमुक आघाडी आपली पकड कायम ठेवणार की विरोधी पक्षांना यश मिळणार यावर दक्षिणेकडील राजकीय गणिते आकार घेतील. तामिळनाडूसोबतच शेजारच्या पुडुचेरी या केंद्रशासित प्रदेशातील थट्टानचावडी विधानसभा मतदारसंघाचा निकालही आजच स्पष्ट होणार आहे. थट्टानचावडी मतदारसंघात झालेल्या मतदानानंतर मतमोजणी केंद्राबाहेर विविध पक्षांच्या कार्यकर्त्यांनी गर्दी केली आहे. स्थानिक पातळीवरील नागरी समस्या, प्रशासकीय कामकाजाचा दर्जा आणि केंद्र-राज्य संबंध या मुद्द्यांवर आधारित प्रचार येथे प्रामुख्याने पाहायला मिळाला होता. पुडुचेरीतील राजकीय स्थिरता आणि पक्षांचे अंतर्गत संतुलन राखण्यासाठी या एका जागेचा विजय अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. निवडणूक अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार सुरुवातीला टपाली मतपत्रिकांची मोजणी पूर्ण केली जात असून त्यानंतर प्रत्यक्ष ईव्हीएममधील मतांची मोजणी सुरू केली जाईल. सुरुवातीचे कल सकाळी साडेनऊ ते दहा वाजेपर्यंत स्पष्ट होण्याची शक्यता असून दुपारपर्यंत सर्व जागांचे अंतिम चित्र स्पष्ट होईल. या सहाही जागांवर झालेली ही पोटनिवडणूक म्हणजे केवळ रिक्त जागा भरण्याची औपचारिक प्रक्रिया नसून देशातील वेगवेगळ्या प्रदेशांमधील मतदारांचा सध्याचा मूड दाखवणारी राजकीय चाचणी मानली जात आहे. एकाच वेळी ईशान्य भारत, पूर्व भारत आणि दक्षिण भारतातील जागांचा निकाल समोर येत असल्याने सर्वच प्रमुख पक्षांचे नेते निकालांच्या प्रत्येक फेरीवर लक्ष ठेवून आहेत. मतमोजणी केंद्रांच्या परिसरात कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी स्थानिक पोलीस आणि केंद्रीय निमलष्करी दलाचे जवान सतर्क आहेत.