स्थान: New Delhi
वार्ताहर: साहिल येरने
दिल्ली पोलिस दलातील कॉन्स्टेबल पदाच्या भरती प्रक्रियेदरम्यान एक अत्यंत धक्कादायक आणि हृदयद्रावक घटना समोर आली आहे. वजीराबाद येथील दिल्ली पोलिस अकादमीच्या मैदानावर सुरू असलेल्या शारीरिक क्षमता आणि मोजमाप चाचणीदरम्यान धावताना अचानक प्रकृती खालावल्याने अवघ्या २३ वर्षीय तरुण उमेदवाराचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. सौरव कुमार असे या मृत उमेदवाराचे नाव असून तो उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहर जिल्ह्यातील रहिवासी होता. या घटनेमुळे पोलिस भरतीसाठी आलेल्या हजारो तरुणांमध्ये हळहळ व्यक्त होत असून संपूर्ण परिसरात तीव्र शोककळा पसरली आहे.
मिळालेल्या अधिकृत माहितीनुसार, दिल्ली पोलिसांच्या कॉन्स्टेबल भरतीसाठीची शारीरिक क्षमता आणि मापन चाचणी अर्थात फिजिकल एन्डोरन्स अँड मेजरमेंट टेस्ट सध्या वजीराबाद येथील प्रशिक्षण मैदानावर घेतली जात आहे. भरती प्रक्रियेचा भाग म्हणून सोमवारी सकाळी धावण्याची चाचणी आयोजित करण्यात आली होती. सौरव कुमार हा या चाचणीमध्ये पूर्ण तयारीनिशी सहभागी झाला होता. सकाळी सुमारे नऊ वाजून नऊ मिनिटांच्या सुमारास त्याने धावण्याच्या चाचणीचे पहिले तीन राऊंड वेळेत आणि यशस्वीरीत्या पूर्ण केले होते. मात्र, चौथा राऊंड सुरू होण्यापूर्वीच त्याला अचानक तीव्र अस्वस्थता जाणवू लागली. चक्कर येत असल्याचे जाणवल्यानंतर तो धावण्याचा ट्रॅक सोडून बाजूला जाऊन बसला आणि काही क्षणांतच जमिनीवर कोसळून बेशुद्ध झाला.
सौरव बेशुद्ध पडताच मैदानावरील इतर उमेदवार, तेथे उपस्थित असलेले पोलिस अधिकारी आणि सुरक्षा कर्मचाऱ्यांची एकच धावपळ उडाली. मैदानात आधीच तैनात असलेल्या वैद्यकीय पथकाने आणि पॅरामेडिकल स्टाफने तात्काळ त्याच्याकडे धाव घेतली. सौरवला शुद्धीवर आणण्यासाठी वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांनी घटनास्थळीच तातडीने सीपीआर म्हणजेच कार्डिओपल्मनरी रिसुसिटेशन देण्यास सुरुवात केली. त्याची गंभीर स्थिती लक्षात घेऊन मैदानावरील रुग्णवाहिकेमधून त्याला तातडीने जवळच असलेल्या जग प्रवेश चंद्र रुग्णालयात हलवण्यात आले. मात्र, रुग्णालयातील डॉक्टरांनी सौरवची तपासणी करून त्याला दाखल करण्यापूर्वीच मृत घोषित केले. या घटनेने भरती केंद्रावर उपस्थित असलेले सर्वच अधिकारी आणि सहकारी उमेदवार सुन्न झाले.
मृत सौरव कुमार हा उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहर जिल्ह्यातील अनुपशहर तहसीलमधील सलामतपूर गावातील नेता नगरचा रहिवासी होता. त्याचे वडील लच्छी सिंग शेतीकाम करतात. सौरवने गेल्या अनेक महिन्यांपासून दिल्ली पोलिस दलात भरती होण्यासाठी कठोर शारीरिक सराव केला होता. खाकी वर्दी परिधान करून देशाची सेवा करण्याचे आणि कुटुंबाचा आर्थिक भार हलका करण्याचे त्याचे स्वप्न होते. मात्र, चाचणीच्या अखेरच्या टप्प्यात काळाने त्याच्यावर घाला घातला. या घटनेची माहिती मिळताच त्याच्या मूळ गावी आणि कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे.
या प्रकरणाची माहिती मिळताच स्थानिक सोनिया विहार पोलिस ठाण्यातील पथकाने रुग्णालयात पोहोचून आवश्यक ती कायदेशीर प्रक्रिया सुरू केली. पोलिसांनी सौरवचा मृतदेह ताब्यात घेऊन शवविच्छेदनासाठी गुरु तेग बहादूर रुग्णालयात पाठवला आहे. या प्रकरणी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहितेच्या कलम १९४ अन्वये अकस्मात मृत्यूची नोंद करण्यात आली असून सोनिया विहार पोलिस अधिक तपास करत आहेत. सौरवचा मृत्यू हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्यामुळे झाला की अन्य काही अंतर्गत शारीरिक समस्येमुळे झाला, हे शवविच्छेदन अहवाल आल्यानंतरच स्पष्ट होईल, असे पोलिस अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.
सरकारी आणि पोलिस भरती प्रक्रियांमध्ये अशा प्रकारच्या घटना यापूर्वीही घडल्याचे समोर आले आहे. अनेक तरुण अत्यंत गरिबीतून आणि ग्रामीण भागातून मोठी स्वप्ने घेऊन भरती प्रक्रियेसाठी येतात. अनेकदा वेळेच्या मर्यादेत चाचणी पूर्ण करण्याच्या मानसिक आणि शारीरिक दबावामुळे उमेदवारांच्या शरीरावर अचानक अतिरिक्त ताण येतो. धावताना किंवा कठीण शारीरिक कसरती करताना हृदयाची गती अनपेक्षितपणे वाढणे, डिहायड्रेशन होणे किंवा आधीपासून असलेल्या एखाद्या सुप्त आजाराची जाणीव नसणे यामुळे असे गंभीर प्रसंग उद्भवू शकतात, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे मत आहे.
या दुर्दैवी घटनेनंतर भरती केंद्रांवरील आरोग्य आणि सुरक्षितता व्यवस्थेबाबत पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. भरती प्रक्रियेदरम्यान उन्हाचा तडाखा, धावण्याच्या फेऱ्यांमधील विश्रांती आणि उमेदवारांची प्राथमिक आरोग्य तपासणी या बाबी किती महत्त्वाच्या आहेत, हे या घटनेवरून स्पष्ट होते. दिल्ली पोलिस प्रशासनाने या घटनेबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त केले असून मृत उमेदवाराच्या कुटुंबीयांना सर्वतोपरी सहकार्य करण्याचे आश्वासन दिले आहे. या संपूर्ण घटनेमुळे भरती प्रक्रियेसाठी सराव करणाऱ्या लाखो तरुणांमध्ये सावधगिरी बाळगण्याचे आणि आरोग्याकडे दुर्लक्ष न करण्याचे आवाहन केले जात आहे.
