स्थान: Lokhit newsroom
वार्ताहर: साहिल येरने
राजधानी दिल्लीत १० ऑक्टोबर रोजी नियोजित करण्यात आलेल्या मोठ्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्ली पोलिसांनी संपूर्ण शहरात कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था तैनात केली आहे. कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणांनी आपली तयारी वेगाने पूर्ण केली असून संवेदनशील भागांत पोलिसांचा मोठा बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे. वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी मैदानावर तैनात असणाऱ्या सर्व जवानांना अत्यंत शांततेने, सावधगिरीने आणि व्यावसायिक पद्धतीने कर्तव्य बजावण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले आहेत. कोणत्याही परिस्थितीमध्ये निदर्शकांनी चिथावणी दिली तरी जवानांनी स्वतःचा संयम गमावू नये, अशी ताकीद वरिष्ठ पातळीवरून देण्यात आली आहे. राजधानीत शांतता राखणे आणि सामान्य नागरिकांना कोणताही त्रास होऊ न देणे हे प्रशासनाचे मुख्य उद्दिष्ट असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
विविध विरोधी पक्ष, डाव्या विचारांच्या विद्यार्थी संघटना तसेच काही राजकीय संघटनांनी १० ऑक्टोबर रोजी नवी दिल्लीतील जंतरमंतर येथे मोठ्या प्रमाणावर निदर्शने करण्याचे आवाहन केले आहे. मतदार यादीतील कथित गैरव्यवहाराच्या मुद्द्यावरून मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी करत हे आंदोलन पुकारण्यात आले आहे. मात्र, कायदा आणि सुव्यवस्थेचे कारण देत दिल्ली पोलिसांनी या आंदोलनाला कोणतीही अधिकृत परवानगी दिलेली नाही. परवानगी नाकारण्यात आल्यानंतरही आंदोलक मोठ्या संख्येने राजधानीत दाखल होण्याची शक्यता गुप्तचर यंत्रणांनी वर्तवली आहे. सुमारे सात हजार आंदोलक दिल्लीत विविध मार्गांनी येऊ शकतात, असा प्राथमिक अंदाज पोलिसांनी व्यक्त केला असून, त्या दृष्टीने पूर्वतयारी करण्यात आली आहे.
परवानगी नाकारण्यात आल्यामुळे पोलिसांनी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहितेच्या कलम १६३ अंतर्गत जमावबंदीचे आदेश लागू केले आहेत. या आदेशानुसार चार किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींना कोणत्याही सार्वजनिक ठिकाणी पूर्वपरवानगीशिवाय एकत्र येण्यास मनाई करण्यात आली आहे. अनधिकृत जमाव जमल्यास आंदोलकांना तत्काळ ताब्यात घेतले जाईल, असा इशारा प्रशासनाने दिला आहे. जंतरमंतर, संसद भवन परिसर, इंडिया गेट आणि लगतच्या मध्य दिल्लीतील महत्त्वाच्या सरकारी कार्यालयांच्या आसपास त्रिस्तरीय सुरक्षा कवच उभारण्यात आले आहे. या परिसरांकडे जाणारे रस्ते बॅरिकेड्स लावून सुरक्षित करण्यात आले असून येणाऱ्या-जाणाऱ्या प्रत्येक संशयास्पद हालचालीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या सूचनांनुसार, आंदोलनादरम्यान प्रत्यक्ष बंदोबस्तात असलेल्या कर्मचाऱ्यांनी अत्यंत सावध राहणे गरजेचे आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आंदोलकांकडून पोलिसांना भडकवण्याचा किंवा कायदा हातात घेण्यास प्रवृत्त करण्याचा प्रयत्न केला जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अशा वेळी पोलीस दलाने कोणतीही आक्रमक वा हिंसक प्रतिक्रिया न देता परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यावर भर द्यावा, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. सोशल मीडियावरील काही स्वयंघोषित वार्ताहर किंवा आंदोलनातील घटक पोलिसांच्या प्रतिक्रियांचे चित्रीकरण करून दिशाभूल करणारा प्रचार करू शकतात, ही बाब लक्षात घेऊन जवानांना अतिरिक्त दक्षता बाळगण्यास सांगण्यात आले आहे. कोणत्याही प्रक्षोभक कृत्याला बळी न पडता नियमानुसारच कारवाई केली जाईल, याची खात्री पोलीस प्रशासन करत आहे.
दरम्यान, जंतरमंतर येथे परवानगी नाकारल्यानंतर आंदोलकांना रामलीला मैदानावर स्थलांतरित केले जाणार का, याबाबत राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात उलटसुलट चर्चा सुरू होत्या. मात्र, दिल्ली पोलिसांनी या विषयावर आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. रामलीला मैदानावर आंदोलन किंवा जाहीर सभा आयोजित करण्यासाठी आयोजकांकडून अद्याप कोणताही अधिकृत अर्ज पोलिसांकडे आलेला नाही. नियमानुसार अधिकृत अर्ज आल्याशिवाय आणि सुरक्षा आढावा पूर्ण झाल्याशिवाय अशा कोणत्याही पर्यायी जागेबाबत निर्णय घेतला जाणार नाही, असे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे विनापरवानगी कोणत्याही ठिकाणी गर्दी जमवण्याचा प्रयत्न झाल्यास कठोर पावले उचलली जातील.
अनधिकृत आंदोलकांना ताब्यात घेण्यासाठी पोलिसांनी शहरात तात्पुरत्या स्वरूपात डिटेंशन सेंटर्स अर्थात स्थानबद्धता केंद्रे तयार केली आहेत. मात्र, या केंद्रांच्या निश्चित संख्येबाबत माध्यमांतील वृत्तांमध्ये काही प्रमाणात तफावत दिसून येत आहे. काही प्रमुख राष्ट्रीय वृत्तवाहिन्यांच्या माहितीनुसार दिल्लीत सुमारे १२ तात्पुरती डिटेंशन सेंटर्स तयार करण्यात आली आहेत. तर वृत्तसंस्थांच्या प्राथमिक वृत्तानुसार शहराच्या वेगवेगळ्या जिल्ह्यांत ६ ते १० क्रीडा संकुले व इतर मोकळ्या जागा या कामासाठी राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत. यामध्ये छत्रसाल स्टेडियम आणि बवाना येथील राजीव गांधी स्टेडियमसारख्या मोठ्या परिसरांचा समावेश असल्याचे सांगितले जात आहे. ताब्यात घेतलेल्या आंदोलकांना या केंद्रांमध्ये नेऊन त्यांची कायदेशीर नोंद केली जाईल.
दिल्लीच्या सीमावर्ती भागांतही सुरक्षा यंत्रणांनी बंदोबस्त वाढवला आहे. शेजारील राज्यांतून राजधानीत प्रवेश करणाऱ्या बस, खासगी वाहने आणि संशयित व्यक्तींची कसून तपासणी केली जात आहे. सीमाभागातील तपासणी नाक्यांवर अतिरिक्त कुमक तैनात करण्यात आली असून, वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी वाहतूक पोलिसांनी विशेष योजना तयार केली आहे. मध्य दिल्लीकडे जाणाऱ्या काही प्रमुख मार्गांवर वाहतूक वळवण्यात येण्याची शक्यता असून, नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा आणि वाहतूक पोलिसांच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. शहरात ठिकठिकाणी अतिरिक्त सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि ड्रोनच्या साहाय्याने पाळत ठेवली जात आहे.
सायबर सुरक्षा पथके आणि गुप्तचर यंत्रणाही या पार्श्वभूमीवर पूर्णपणे सक्रिय झाल्या आहेत. समाजमाध्यमांवरून अफवा पसरवणाऱ्या किंवा प्रक्षोभक मजकूर प्रसारित करणाऱ्या संशयास्पद खात्यांवर करडी नजर ठेवली जात आहे. खोटी माहिती पसरवून कायदा बिघडवण्याचा प्रयत्न करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाईचा इशारा देण्यात आला आहे. नवी दिल्लीतील संवेदनशील वातावरण लक्षात घेता, प्रशासनाने शांतता राखण्यासाठी सर्वसमावेशक पावले उचलली आहेत. आंदोलकांचे संभाव्य आंदोलन आणि पोलिसांची व्यापक तयारी यांमुळे राजधानीत १० ऑक्टोबर रोजी तणावपूर्ण शांतता राहण्याची शक्यता असून संपूर्ण प्रशासन परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
Leave a Reply