स्थान: IIT Bombay
वार्ताहर: साहिल येरने
मुंबईतील नामांकित आयआयटी बॉम्बे संस्थेतील बी.टेक द्वितीय वर्षाचा विद्यार्थी साहिल वाकोडे याच्या कथित आत्महत्या प्रकरणाचा तपास मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेकडून अत्यंत वेगाने सुरू आहे. या संवेदनशील प्रकरणाची सर्व बाजूंनी सखोल चौकशी करताना तपास पथकाने आतापर्यंत तब्बल ४० जणांचे अधिकृत जबाब नोंदवले आहेत. यामध्ये साहिलचे कुटुंबीय, त्याचे वर्गमित्र, वसतिगृहातील इतर विद्यार्थी, प्राध्यापक आणि संबंधित प्रशासकीय कर्मचाऱ्यांचा समावेश आहे. या प्रकरणातील गूढ उकलण्यासाठी गुन्हे शाखा सर्व प्रत्यक्षदर्शी आणि संबंधित व्यक्तींची कसून चौकशी करत असून विविध तांत्रिक पैलू पडताळून पाहिले जात आहेत.
यवतमाळचा मूळ रहिवासी असलेला २२ वर्षीय साहिल रवींद्र वाकोडे हा आयआयटी बॉम्बेच्या ऊर्जा विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विभागात दुसऱ्या वर्षात शिक्षण घेत होता. १८ सप्टेंबर २०२६ रोजी पवई येथील संस्थेच्या वसतिगृहातील स्वतःच्या खोलीत तो मृतावस्थेत आढळून आला होता. या घटनेनंतर शैक्षणिक वर्तुळात आणि समाजात मोठी खळबळ उडाली होती. घटनेचे गांभीर्य आणि विविध घटकांकडून उपस्थित केल्या गेलेल्या संशयास्पद बाबी लक्षात घेऊन या प्रकरणाचा तपास स्थानिक पोलिसांकडून मुंबई गुन्हे शाखेकडे वर्ग करण्यात आला.
तपासादरम्यान केवळ साक्षीदारांच्या जबाबांवर विसंबून न राहता गुन्हे शाखेने तांत्रिक आणि वैज्ञानिक पुराव्यांवर विशेष भर दिला आहे. पोलिसांनी साहिलचे दोन मोबाईल फोन, एक लॅपटॉप आणि एक टॅब्लेट जप्त केले असून ते सर्व कलिना येथील फॉरेन्सिक सायन्स लॅबोरेटरीकडे विश्लेषणासाठी पाठवले आहेत. या डिजिटल उपकरणांमधील डेटा, संदेश, सोशल मीडिया संवाद आणि ई-मेल्सची फॉरेन्सिक तपासणी केली जात आहे. याशिवाय परीक्षा हॉलमधील सीसीटीव्ही फुटेज तसेच साहिलने त्याच्या मृत्यूपूर्वी केलेल्या शेवटच्या काही फोन कॉल्सचे कॉल डिटेल रेकॉर्ड्सही अत्यंत बारकाईने तपासले जात आहेत.
या प्रकरणात साहिलचे वडील रवींद्र वाकोडे आणि आई सोनाली वाकोडे यांनी अत्यंत गंभीर स्वरूपाचे आरोप केले आहेत. साहिलला संस्थेत गेल्या काही महिन्यांपासून सातत्याने जातीय भेदभावाला आणि मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागत होते, असा दावा कुटुंबीयांनी केला आहे. या त्रासामुळेच त्याने टोकाचे पाऊल उचलल्याचा आरोप पालकांनी केला असून, या प्रकरणात आत्महत्येस प्रवृत्त करणे आणि अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती अत्याचार प्रतिबंधक कायद्यान्वये प्राध्यापक सूर्यनारायण डूला यांच्याविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. मात्र, पोलिसांनी या प्रकरणात अद्याप संबंधित प्राध्यापकांचा अधिकृत जबाब नोंदवलेला नसून पुढील चौकशीच्या टप्प्यात ती प्रक्रिया पूर्ण केली जाणार असल्याचे समजते.
न्यायाच्या मागणीसाठी साहिलच्या पालकांनी आणि विविध विद्यार्थी संघटनांनी मुंबईतील आझाद मैदानावर आंदोलन व उपोषण सुरू केले आहे. संबंधित दोषींवर तात्काळ कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात यावी आणि प्रकरणाची निष्पक्ष न्यायालयीन चौकशी व्हावी, अशी ठाम भूमिका पालकांनी घेतली आहे. यामुळे या प्रकरणाकडे संपूर्ण राज्याचे आणि उच्च शिक्षण क्षेत्राचे लक्ष वेधले गेले आहे.
दुसरीकडे, आयआयटी बॉम्बे प्रशासनाने जातीय भेदभावाचे प्राथमिक आरोप फेटाळून लावले आहेत. संस्थेचे संचालक प्राध्यापक शिरीष केदारे यांनी या घटनेबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त करत घटनेच्या सखोल चौकशीसाठी संस्थेची अंतर्गत उच्चस्तरीय समिती गठीत केली आहे. पोलीस तपासातील प्राथमिक माहितीनुसार, एका अंतर्गत परीक्षेदरम्यान साहिल कथितरित्या गैरप्रकार करताना आढळला होता, ज्यानंतर तो प्रचंड मानसिक तणावाखाली आला होता, असाही एक संदर्भ मित्रांच्या प्राथमिक जबानीतून समोर आला आहे. मात्र, पोलीस प्रशासन कोणत्याही एका निष्कर्षावर थेट न पोहोचता दोन्ही बाजूंचा समतोल ठेवून सर्व शक्यतांची सखोल पडताळणी करत आहे.
गुन्हे शाखेच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, फॉरेन्सिक सायन्स लॅबोरेटरीचा अहवाल आल्यानंतर या प्रकरणातील डिजिटल पुराव्यांची दिशा स्पष्ट होईल. साहिलच्या शेवटच्या तासांमध्ये नेमके काय घडले, त्याला कोणाकडून काही दबाव होता का, अथवा अन्य कोणती कारणे या दुर्दैवी घटनेमागे होती, हे तपासण्यासाठी प्रत्येक सूक्ष्म घटकाची छाननी केली जात आहे. मुंबई पोलीस सर्व कायदेशीर प्रक्रियांचे काटेकोर पालन करून निष्पक्ष तपास पूर्ण करण्यासाठी कटिबद्ध असल्याचे तपास अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
Leave a Reply