स्थान: Jammu Kashmir
वार्ताहर: साहिल येरने
उत्तर काश्मीरमधील कुपवाडा जिल्ह्यात सुरक्षा यंत्रणांनी सीमेपलीकडून होणारा घातपाताचा मोठा कट उधळून लावला आहे. कुपवाडा जिल्ह्यातील नियंत्रण रेषेजवळ असलेल्या सुधपोरा या फॉरवर्ड भागात भारतीय लष्कर आणि जम्मू-काश्मीर पोलिसांनी राबवलेल्या एका संयुक्त शोध मोहिमेदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर स्फोटके, घातक शस्त्रे आणि जिवंत दारूगोळा जप्त करण्यात सुरक्षा दलांना मोठे यश आले आहे. या कारवाईत जप्त करण्यात आलेल्या साहित्यामध्ये आयईडी, आरपीजी दारूगोळा आणि अत्याधुनिक बंदुकांच्या गोळ्यांचा समावेश आहे. सुरक्षा दलांच्या या सतर्कतेमुळे खोऱ्यात घडवून आणला जाणारा संभाव्य दहशतवादी हल्ला वेळेत टळला असून सुरक्षा यंत्रणांनी परिसरातील पाळत अधिक कडक केली आहे.
गुप्तचर यंत्रणांकडून उत्तर काश्मीरमधील सीमावर्ती भागात संशयित हालचाली आणि शस्त्रसाठा लपवून ठेवल्याची खात्रीशीर गोपनीय माहिती सुरक्षा दलांना मिळाली होती. या माहितीच्या आधारे भारतीय लष्कराच्या १/१ गोरखा रायफल्स (1/1 GR) आणि जम्मू-काश्मीर पोलिसांच्या विशेष पथकाने कुपवाडा येथील सुधपोरा फॉरवर्ड क्षेत्रात तातडीने संयुक्त शोध मोहीम सुरू केली. नियंत्रण रेषेजवळील दुर्गम, डोंगराळ आणि घनदाट जंगलाच्या परिसराची कसून तपासणी करण्यात आली. शोधमोहिमेदरम्यान नैसर्गिक खडकांच्या कपारीत अत्यंत हुशारीने लपवून ठेवलेला हा प्राणघातक शस्त्रसाठा जवानांच्या नजरेस पडला. त्यानंतर बॉम्बशोधक पथक आणि इतर तज्ज्ञांच्या मदतीने हा संपूर्ण साठा सुरक्षितपणे ताब्यात घेण्यात आला.
या संयुक्त कारवाईदरम्यान सुरक्षा दलांनी घटनास्थळावरून एक शक्तिशाली इम्प्रोव्हाइज्ड एक्सप्लोसिव्ह डिव्हाइस (IED), तीन रॉकेट प्रोपेल्ड ग्रॅनेड (RPG) राऊंड्स, सहा आरपीजी बूस्टर्स, एके-४७ रायफलच्या ११ जिवंत गोळ्या आणि पिका (Pika) मशीन गनच्या १५ गोळ्या जप्त केल्या आहेत. याशिवाय या साठ्यामध्ये प्राथमिक उपचारासाठी लागणारी दोन औषधांची पाकिटेही आढळून आली आहेत. जप्त करण्यात आलेली स्फोटके आणि आरपीजी बुस्टर्स हे कोणत्याही मोठ्या सुरक्षा ताफ्यावर किंवा संवेदनशील प्रतिष्ठानावर हल्ला करण्यासाठी वापरले जाऊ शकतील इतके घातक आहेत. त्यामुळे हा साठा हस्तगत करून सुरक्षा यंत्रणांनी दहशतवाद्यांचा एक मोठा तळ किंवा ट्रान्झिट पॉइंट उद्ध्वस्त केला आहे.
प्राथमिक तपासानुसार हा शस्त्रसाठा नियंत्रण रेषेपलीकडून नव्याने घुसखोरी करणाऱ्या दहशतवाद्यांसाठी अथवा खोऱ्यात आधीपासून सक्रिय असलेल्या दहशतवादी घटकांसाठी पुरवण्यात आला होता. सीमाभागात खडकाखाली लपवून ठेवलेला हा साठा विशिष्ट कोड किंवा संदेशाद्वारे स्थानिक हस्तकांपर्यंत पोहोचवला जाणार होता. मात्र, स्थानिक पातळीवरील गुप्त माहितीचे जाळे आणि सुरक्षा दलांची जलद हालचाल यामुळे हा कट प्रत्यक्षात येण्यापूर्वीच उघडकीस आला. घटनास्थळावरून मिळालेल्या औषधांच्या पाकिटांवरून दहशतवादी किंवा त्यांचे हस्तक या भागात नुकतेच येऊन गेले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
कुपवाडा आणि लगतचा उत्तर काश्मीरचा सीमावर्ती भाग हा भौगोलिकदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील मानला जातो. या भागातील नैसर्गिक आव्हाने, दाट जंगले आणि दऱ्याखोऱ्यांचा गैरफायदा घेऊन दहशतवादी संघटना वारंवार घुसखोरी करण्याचा आणि शस्त्रे पाठवण्याचा प्रयत्न करत असतात. सणासुदीच्या किंवा महत्त्वाच्या राजकीय व सामाजिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर खोऱ्यातील शांतता भंग करण्यासाठी अशा प्रकारची स्फोटके वापरण्याचा दहशतवाद्यांचा मनसुबा असतो. भारतीय लष्कर आणि स्थानिक पोलिसांमधील उत्कृष्ट समन्वयामुळे सीमाभागातील सुरक्षा व्यवस्था अत्यंत भक्कम राहिली असून शत्रूचे प्रत्येक पाऊल निष्प्रभ केले जात आहे.
शस्त्रसाठा जप्त केल्यानंतर संपूर्ण सुधपोरा आणि लगतच्या फॉरवर्ड भागात अतिरिक्त कुमक तैनात करण्यात आली असून व्यापक सॅनिटायझेशन ऑपरेशन राबवले जात आहे. या संपूर्ण परिसरात आणखी काही ठिकाणी शस्त्रे किंवा स्फोटके लपवून ठेवली आहेत का, याचा शोध घेण्यासाठी श्वानपथके आणि अत्याधुनिक उपकरणांचा वापर केला जात आहे. तसेच या भागात संशयित हालचाली करणाऱ्या नागरिकांची चौकशी सुरू असून सुरक्षा चौक्यांवर तपासणी कडक करण्यात आली आहे.
जम्मू-काश्मीर पोलिसांनी या प्रकरणी बेकायदेशीर कारवाया प्रतिबंधक कायदा (UAPA) आणि शस्त्रास्त्र कायद्यांतर्गत गुन्हा नोंदवून पुढील कायदेशीर तपास सुरू केला आहे. हा साठा नेमका कोणत्या दहशतवादी संघटनेने मागवला होता आणि तो स्थानिक पातळीवर कोणाकडे पोहोचवला जाणार होता, याचा छडा लावण्यासाठी तांत्रिक आणि मानवी गुप्तवार्ता विभागाकडून अधिक विश्लेषण केले जात आहे. सुरक्षा यंत्रणांच्या या यशस्वी कारवाईमुळे सीमेपलीकडून चालणाऱ्या दहशतवादी कारवायांना मोठा धक्का बसला असून केंद्रशासित प्रदेशात शांतता आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी सुरक्षा दल पूर्णपणे सज्ज आहेत.
