स्थान: Vrindavan
वार्ताहर: साहिल येरने
उत्तर प्रदेशातील वृंदावन येथील प्रसिद्ध संत प्रेमानंद गोविंद शरण महाराज यांच्या श्री हित राधा केलि कुंज आश्रमाबाहेर बेपत्ता व्यक्तींच्या नातेवाईकांनी अचानक आंदोलन आणि घोषणाबाजी केल्याने मोठी खळबळ उडाली आहे. कासगंज, महाराष्ट्र आणि मथुरा परिसरातील काही कुटुंबांनी आपले नातेवाईक आश्रमात दर्शनासाठी आल्यानंतर संशयास्पद परिस्थितीत गायब झाल्याचा गंभीर आरोप केला आहे. दुसरीकडे, आश्रमाच्या सेवादारांनी आणि व्यवस्थापनाने हे सर्व आरोप पूर्णपणे फेटाळून लावले असून, आश्रमाची धार्मिक आणि सामाजिक प्रतिष्ठा मलीन करण्याचा हा पूर्वनियोजित कट असल्याचा दावा केला आहे.
आंदोलन करणाऱ्या कुटुंबीयांनी दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांचे कुटुंबीय संत प्रेमानंद महाराजांच्या दर्शनासाठी तसेच आध्यात्मिक दीक्षा घेण्याच्या उद्देशाने वृंदावन येथे आले होते. मात्र, आश्रम परिसरात पोहोचल्यानंतर त्यांच्याशी असलेला संपर्क अचानक तुटला. त्यानंतर अनेक दिवस उलटूनही त्यांचा कोणताही ठावठिकाणा लागलेला नाही. नातेवाईकांनी असा आरोप केला आहे की, त्यांनी आश्रमाशी संपर्क साधून माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न केला असता, त्यांना योग्य ते सहकार्य मिळाले नाही. यामुळे संतापलेल्या कुटुंबीयांनी आश्रमाच्या प्रवेशद्वाराबाहेर एकत्र येत निष्पक्ष आणि पारदर्शक पोलीस तपासाची मागणी करत निदर्शने सुरू केली.
महाराष्ट्रातून आलेल्या एका कुटुंबाने सांगितले की, त्यांचा तरुण मुलगा प्रेमानंद महाराजांच्या प्रवचनांनी प्रभावित होऊन सेवेसाठी वृंदावनमध्ये आला होता. गेल्या काही काळापासून त्याचा फोन बंद येत असून आश्रमाकडून त्याच्या उपस्थितीबद्दल स्पष्ट माहिती दिली जात नाही. अशाच प्रकारच्या व्यथा कासगंज आणि स्थानिक परिसरातील इतर पीडित कुटुंबांनीही मांडल्या आहेत. आपल्या माणसांच्या जीविताबाबत कोणतीही अधिकृत माहिती न मिळाल्यामुळे नातेवाईक कमालीचे व्यथित झाले असून त्यांनी प्रशासनाने तातडीने हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली आहे.
या आरोपांवर राधा केलि कुंज आश्रम व्यवस्थापन आणि सेवादारांनी आपली स्पष्ट भूमिका मांडली आहे. सेवादारांच्या म्हणण्यानुसार, दररोज देशभरातून हजारो भाविक प्रेमानंद महाराजांच्या दर्शनासाठी आणि एकांतिक वार्तेसाठी वृंदावनमध्ये येत असतात. इतक्या मोठ्या जनसमुदायामध्ये कोणती व्यक्ती कधी येते आणि कधी निघून जाते, याची नोंद आश्रमाकडे असणे शक्य नसते. आश्रमाची वाढती लोकप्रियता आणि आध्यात्मिक प्रभावामुळे काही घटक जाणीवपूर्वक खोटी माहिती पसरवून वातावरण बिघडवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. राधा केलि कुंज ट्रस्टने प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत आवाहनात म्हटले आहे की, या संपूर्ण घडामोडींमुळे संत प्रेमानंद महाराज आणि त्यांचे अनुयायी अत्यंत दुःखी झाले आहेत. आश्रम प्रशासन स्थानिक पोलीस आणि जिल्हा प्रशासनाला तपासात सर्वतोपरी सहकार्य करत असून, तथ्य लवकरच समोर येईल.
या संपूर्ण वादाला आश्रमाशी संबंधित आधीच्या काही घटनांची पार्श्वभूमी आहे. काही दिवसांपूर्वी आश्रमाशी निगडित साधक दीपक लोधी उर्फ रसिक दुलारी शरण यांचा एका इमारतीवरून संशयास्पद रितीने खाली पडून मृत्यू झाला होता. या घटनेनंतर आश्रम परिसरातील सुरक्षेवर आणि व्यवस्थापनावर अनेक प्रश्न उपस्थित केले गेले होते. त्या घटनेपाठोपाठ आणखी काही कुटुंबांनी आपले नातेवाईक बेपत्ता असल्याचा दावा करत आश्रम गाठला. दरम्यान, हाथरस येथील अनुज चौधरी नावाचा तरुण बेपत्ता झाल्याची तक्रारही अशीच समोर आली होती; मात्र पोलिसांनी कसून तपास केला असता तो तरुण बरसाना येथील एका अन्य आश्रमात सुखरूप आढळून आला होता.
सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीवर स्थानिक पोलीस प्रशासन बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. पोलिसांनी आंदोलन करणाऱ्या नातेवाईकांची समजूत काढत त्यांच्या औपचारिक तक्रारी नोंदवून घेतल्या आहेत. बेपत्ता व्यक्तींच्या शोधासाठी विशेष पथके तयार करण्यात आली असून, वृंदावन आणि परिसरातील सीसीटीव्ही फुटेज, रेल्वे स्थानके, बस स्थानके तसेच कॉल डिटेल्सची सखोल तपासणी केली जात आहे. पोलिसांनी नागरिकांना आणि भाविकांना कोणत्याही अपुष्ट माहितीवर किंवा अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राहावी यासाठी आश्रम आणि लगतच्या परिसरात अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.
वृंदावन हे देशातील प्रमुख वैष्णव तीर्थक्षेत्र मानले जाते आणि प्रेमानंद महाराजांचे विचार ऐकण्यासाठी देश-विदेशातून भाविक येथे येत असतात. अशा परिस्थितीत आश्रमाबाहेर नातेवाईकांनी केलेल्या या आंदोलनामुळे भाविकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. एका बाजूला आपल्या बेपत्ता स्वकीयांच्या शोधासाठी व्याकूळ झालेले नातेवाईक न्यायाची मागणी करत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला आश्रम व्यवस्थापन स्वतःवरील आरोपांचे खंडन करत आहे. या प्रकरणातील नेमके सत्य काय आहे, हे पोलिसांच्या विस्तृत तपासानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
Leave a Reply