स्थान: Lokhit newsroom
वार्ताहर: साहिल येरने
नवी दिल्लीतील संसद मार्ग आणि आकाशवाणी भवन परिसरात मंगळवारी विरोधी पक्षांच्या आंदोलनादरम्यान मोठे राजकीय नाट्य पाहायला मिळाले. निवडणूक आयोगाच्या मतदार यादी पुनरीक्षण प्रक्रियेतील कथित गैरप्रकार आणि व्होट चोरीच्या आरोपांवरून निवडणूक आयोगाच्या मुख्यालयाकडे मोर्चा नेण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी आणि काँग्रेस खासदार प्रियांका गांधी वाड्रा यांच्यासह अनेक प्रमुख नेत्यांना दिल्ली पोलिसांनी ताब्यात घेतले आहे. सुमारे आठ ते नऊ तास रस्त्यावर ठाण मांडून बसलेल्या विरोधी नेत्यांना अखेर सायंकाळी पोलिसांनी बळाचा वापर करत ताब्यात घेतले आणि परिसरातील तणाव नियंत्रणात आणला.
संसदेच्या आवारातून विरोधी ‘इंडिया’ आघाडीच्या खासदारांनी मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या भेटीसाठी निर्वाचन सदनाकडे मोर्चा काढला होता. मात्र, दिल्ली पोलिसांनी कडक सुरक्षा व्यवस्था तैनात करून आंदोलक खासदारांना आकाशवाणी भवनाजवळ बॅरिकेड्स लावून रोखले. पोलिसांनी पुढे जाण्यास मज्जाव केल्यानंतर राहुल गांधी, प्रियांका गांधी, पंजाबचे माजी मुख्यमंत्री चरणजीत सिंग चन्नी, खासदार दीपेंद्र हुड्डा, काँग्रेसचे माध्यम विभाग प्रमुख पवन खेडा, के. सी. वेणुगोपाल तसेच तृणमूल काँग्रेसच्या महुआ मोइत्रा आणि डेरेक ओ’ब्रायन यांच्यासह अनेक नेते रस्त्यावरच धरणे आंदोलनाला बसले. नेत्यांच्या या ठिय्या आंदोलनामुळे संपूर्ण संसद मार्ग परिसरात वाहतूक कोंडी झाली आणि तणावाचे वातावरण निर्माण झाले.
आंदोलनादरम्यान माध्यमांशी बोलताना राहुल गांधी यांनी निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले. आपली मागणी अत्यंत स्पष्ट असून आपल्याला मुख्य निवडणूक आयुक्तांची भेट घेऊन थेट चर्चा करायची आहे, असे त्यांनी सांगितले. जोपर्यंत निवडणूक आयोग भेट नाकारत राहील आणि संविधानाने दिलेल्या अधिकारांचे रक्षण करण्यासाठी चर्चा करणार नाही, तोपर्यंत आपण रस्त्यावरून हटणार नाही, असा पवित्रा त्यांनी घेतला होता. विरोधी पक्षांनी निवडणूक आयोगाच्या स्पेशल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन अर्थात एसआयआर प्रक्रियेवर तीव्र आक्षेप घेतला असून मतदार याद्यांमध्ये फेरबदल करून मतदारांची नावे वगळण्यात आल्याचा गंभीर आरोप केला आहे. या कथित गैरप्रकारांची निष्पक्ष चौकशी व्हावी आणि मुख्य निवडणूक आयुक्तांनी राजीनामा द्यावा, अशी मागणीही आंदोलक नेत्यांनी केली.
दुसरीकडे, निवडणूक आयोगाच्या सूत्रांकडून या संपूर्ण घडामोडींवर भिन्न माहिती समोर आली आहे. निवडणूक आयोगाच्या सूत्रांच्या दाव्यानुसार, काँग्रेस पक्षाकडून अथवा इंडिया आघाडीतील कोणत्याही इतर विरोधी पक्षाकडून मुख्य निवडणूक आयुक्तांशी औपचारिक बैठकीसाठी कोणतीही अधिकृत पूर्वपरवानगी किंवा विनंती अर्ज आयोगाला प्राप्त झालेला नव्हता. कोणत्याही अधिकृत विनंतीशिवाय अचानक मोर्चा काढून कार्यालयावर येणे हे नियमांना धरून नाही, असा सूर आयोगाच्या वर्तुळातून व्यक्त करण्यात आला.
या आंदोलनावरून सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाने विरोधी पक्षांवर जोरदार प्रत्याक्रमन केले आहे. भाजपने या संपूर्ण आंदोलनाला विरोधकांचे राजकीय नाटक आणि स्टंटबाजी असे संबोधले. निवडणुकीतील लागोपाठच्या पराभवांमुळे आलेले नैराश्य लपवण्यासाठी आणि देशातील स्वायत्त घटनात्मक संस्थांची विश्वासार्हता कमी करण्यासाठी विरोधक असे बिनबुडाचे आरोप करत आहेत, असा पलटवार भाजपकडून करण्यात आला. जनतेचा कौल स्वीकारण्याऐवजी विरोधक नेहमीच निवडणूक आयोग आणि ईव्हीएमवर खापर फोडत असल्याचा आरोपही सत्ताधारी नेत्यांनी केला.
दिवसभर चाललेल्या या गतिरोधामुळे संसद मार्ग परिसराला छावणीचे स्वरूप आले होते. विरोधी नेते रस्त्यावर ठाण मांडून बसल्याने आणि कोणतीही पूर्वपरवानगी नसल्याचे सांगत दिल्ली पोलिसांनी अखेर आंदोलकांना तेथून हटवण्याचा निर्णय घेतला. पोलिसांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी नेत्यांना आंदोलन मागे घेण्याची विनंती केली, मात्र नेते आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिल्याने पोलिसांनी अखेर राहुल गांधी, प्रियांका गांधी यांच्यासह सर्व प्रमुख खासदारांना आणि कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेऊन बसमधून अज्ञातस्थळी हलवले. या कारवाईदरम्यान काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी केंद्र सरकार आणि निवडणूक आयोगाविरोधात जोरदार घोषणाबाजी केली.
या आंदोलनामुळे देशातील मतदार याद्यांची पारदर्शकता आणि निवडणूक प्रक्रियेवरील विश्वासाचा मुद्दा पुन्हा एकदा राष्ट्रीय राजकारणाच्या केंद्रस्थानी आला आहे. एका बाजूला विरोधक निवडणूक प्रक्रियेच्या निष्पक्षतेवर प्रश्नचिन्ह उभारत रस्त्यावर उतरले आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला प्रशासकीय यंत्रणा आणि सत्ताधारी पक्ष विरोधकांचे दावे फेटाळत आहेत. येत्या काळात हा मुद्दा संसद आणि रस्त्यावरील संघर्षात आणखी तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
Leave a Reply