स्थान: Uttar Pradesh
वार्ताहर: साहिल येरने
उत्तर प्रदेशसह उत्तर आणि मध्य भारतातील अनेक राज्यांमध्ये हवामानात झालेल्या अचानक बदलामुळे आणि मुसळधार पावसामुळे भीषण परिस्थिती निर्माण झाली आहे. उत्तर प्रदेशात गेल्या दोन ते अडीच दिवसांत अर्थात ४८ ते ६० तासांच्या कालावधीत झालेल्या अतिवृष्टी, वादळ आणि पूरसदृश स्थितीमुळे तब्बल ५६ नागरिकांचा मृत्यू झाला असून ४६ जण गंभीर जखमी झाले आहेत. या नैसर्गिक आपत्तीत १०७ पाळीव जनावरांना आपला जीव गमवावा लागला असून १,०२१ घरे अंशतः किंवा पूर्णतः कोसळून उद्ध्वस्त झाली आहेत. मुसळधार पावसामुळे अनेक जिल्ह्यांतील जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले असून जनसामान्यांचे प्रचंड हाल होत आहेत.
उत्तर प्रदेश मदत आयुक्त कार्यालयाने जाहीर केलेल्या ताज्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, राज्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये पावसाने मोठे तांडव घडवून आणले आहे. जीवितहानीच्या बाबतीत सीतापूर जिल्हा सर्वाधिक प्रभावित ठरला असून तिथे सर्वाधिक ७ जणांचा मृत्यू झाला आहे. त्यापाठोपाठ लखीमपूर खेरी, बहराइच आणि बलरामपूर या जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येकी ५ जणांचा मृत्यू झाला आहे. तर अयोध्या आणि गोरखपूर जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येकी ४ नागरिकांना जीव गमवावा लागला आहे. घरांच्या नुकसानीचा विचार केला तर हरदोई जिल्ह्याला याचा सर्वाधिक फटका बसला असून तेथे तब्बल २७२ घरे जमीनदोस्त झाली आहेत.
या गंभीर आपत्कालीन परिस्थितीची दखल घेत राज्य प्रशासनाने तात्काळ बचाव आणि मदतकार्य सुरू केले आहे. उत्तर प्रदेशचे मदत आयुक्त डॉ. हृषिकेश भास्कर यशोद यांनी सर्व बाधित जिल्ह्यांच्या जिल्हाधिकाऱ्यांशी आणि अतिरिक्त जिल्हाधिकाऱ्यांशी सविस्तर चर्चा करून परिस्थितीचा आढावा घेतला. बाधित कुटुंबांच्या अडचणींचे निवारण अत्यंत संवेदनशीलतेने आणि तातडीने करण्यात यावे, असे स्पष्ट निर्देश त्यांनी अधिकाऱ्यांना दिले आहेत. मदत आणि बचाव कार्यात कोणत्याही स्तरावर झालेली हलगर्जी किंवा निष्काळजीपणा अजिबात खपवून घेतला जाणार नाही, असा सक्त इशाराही त्यांनी दिला आहे.
राज्यात झालेल्या बहुतांश दुर्घटनांमध्ये जुनी घरे कोसळणे, कच्च्या भिंती अंगावर पडणे, वीज पडणे आणि पाण्याच्या वेगात वाहून जाणे या कारणांमुळे नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे. ग्रामीण भागातील कच्ची घरे आणि झोपड्यांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून शेकडो कुटुंबे उघड्यावर आली आहेत. मुसळधार पावसामुळे हजारो हेक्टरवरील शेती पाण्याखाली गेली असून काढणीला आलेली पिके उद्ध्वस्त झाली आहेत. स्थानिक नद्या आणि नाल्यांना पूर आल्यामुळे अंतर्गत रस्ते जलमय झाले असून अनेक गावांचा संपर्क तालुक्याच्या ठिकाणांशी तुटला आहे.
उत्तर प्रदेशाव्यतिरिक्त उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश आणि छत्तीसगड या राज्यांमध्येही मुसळधार पावसामुळे बिकट परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पहाडी राज्यांमध्ये मुसळधार पावसामुळे दरडी कोसळण्याच्या घटना घडल्या असून अनेक प्रमुख मार्गावरील वाहतूक ठप्प झाली आहे. सखल भागातील नद्या दुथडी भरून वाहत असल्याने परिसरातील रहिवाशांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याचे काम स्थानिक प्रशासनाकडून सुरू आहे. छत्तीसगडमध्येही अनेक नद्यांची पाणीपातळी वाढल्याने पूरस्थिती निर्माण झाली असून प्रशासनाने नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे.
बाधित जिल्ह्यांमध्ये राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल म्हणजेच एनडीआरएफ आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दलाच्या तुकड्या बचावकार्यासाठी तैनात करण्यात आल्या आहेत. ज्या नागरिकांची घरे पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाली आहेत, त्यांच्यासाठी तात्पुरती मदत शिबिरे उभारण्यात आली असून अन्न, शुद्ध पिण्याचे पाणी आणि औषधोपचार पुरवले जात आहेत. बाधित कुटुंबांना शासनाच्या नियमांनुसार आर्थिक मदत देण्याची प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करण्याचे आदेश जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत.
हवामान खात्याने आगामी काळातही अनेक भागांत मध्यम ते जोरदार पावसाची शक्यता वर्तवली आहे. त्यामुळे नागरिकांनी सुरक्षित ठिकाणी राहावे, जुन्या व जीर्ण इमारतींचा आश्रय घेणे टाळावे आणि आपत्कालीन परिस्थितीत स्थानिक प्रशासनाशी तातडीने संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. आपत्ती व्यवस्थापन विभागाची पथके परिस्थितीवर चोवीस तास लक्ष ठेवून आहेत.
Leave a Reply