स्थान: Up
वार्ताहर: साहिल येरने
उत्तर प्रदेशातील आगामी राज्यसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील राजकीय घडामोडींना वेग आला असून समाजवादी पक्षाने एक अत्यंत मोठा आणि अनपेक्षित राजकीय डाव टाकला आहे. पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे ग्रुप प्रेसिडेंट आणि प्रसिद्ध उद्योजक धनराज परिमल नथवानी यांना राज्यसभेसाठी अधिकृत उमेदवारी जाहीर करून सर्वांनाच चकित केले आहे. लखनौ येथे समाजवादी पक्षाचे प्रमुख अखिलेश यादव यांच्या प्रत्यक्ष उपस्थितीत धनराज नथवानी आणि पक्षाचे ज्येष्ठ राष्ट्रीय सरचिटणीस प्राध्यापक रामगोपाल यादव यांनी आपले उमेदवारी अर्ज दाखल केले आहेत. उत्तर प्रदेशातील एकूण दहा जागांसाठी पार पडणाऱ्या या निवडणुकीत समाजवादी पक्षाच्या या अनपेक्षित निर्णयामुळे देशाच्या राजकीय वर्तुळात तसेच उद्योग जगतात अत्यंत जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे. उत्तर प्रदेश विधानसभेतील सध्याच्या पक्षीय संख्याबळाचा विचार केला तर विधानसभेतील ४०३ आमदारांच्या गणितानुसार भारतीय जनता पक्ष आणि त्यांच्या मित्रपक्षांना दहापैकी सहज सात जागांवर स्पष्ट विजय मिळवणे शक्य आहे. दुसरीकडे समाजवादी पक्षाकडे असणाऱ्या आमदारांच्या संख्याबळानुसार पक्षाचे दोन उमेदवार अगदी सहजतेने राज्यसभेत निवडून जाऊ शकतात. समाजवादी पक्षाने आपल्या वाट्याला येणाऱ्या दोन जागांपैकी पहिल्या जागेवर पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आणि अनुभवी संसदपटू प्राध्यापक रामगोपाल यादव यांना पुन्हा एकदा संसदेत पाठवण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र, दुसऱ्या जागेवर कोणत्याही पारंपरिक राजकीय चेहऱ्याऐवजी किंवा पक्षाच्या जुन्या निष्ठावंत कार्यकर्त्याऐवजी थेट उद्योग क्षेत्रातील धनराज नथवानी यांना संधी दिल्याने अनेक राजकीय समीकरणांना वेगळे वळण मिळाले आहे. धनराज परिमल नथवानी हे देशातील सर्वात मोठ्या औद्योगिक समूहांपैकी एक असलेल्या रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेडचे ग्रुप प्रेसिडेंट म्हणून जबाबदारी सांभाळत आहेत. याव्यतिरिक्त ते रिलायन्स न्यू एनर्जी लिमिटेडच्या संचालक मंडळावरही महत्त्वाच्या पदावर कार्यरत आहेत. केवळ उद्योग विश्वातच नव्हे तर क्रीडा क्षेत्रातही त्यांनी आपला स्वतंत्र ठसा उमटवला असून ते सध्या गुजरात क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहत आहेत. धनराज हे झारखंडमधील राज्यसभा खासदार आणि रिलायन्स समूहाचे संचालक परिमल नथवानी यांचे सुपुत्र आहेत. नथवानी कुटुंबीयांचे देशातील सर्वपक्षीय राजकीय नेत्यांशी अत्यंत सलोख्याचे आणि मैत्रीपूर्ण संबंध असल्याचे सर्वश्रुत आहे. त्यामुळे धनराज नथवानी यांच्या उमेदवारीमुळे समाजवादी पक्षाला कॉर्पोरेट क्षेत्रात आणि राष्ट्रीय पातळीवर नवीन राजकीय मित्र जोडणे सोपे जाणार असल्याचे राजकीय तज्ज्ञांचे मत आहे. उमेदवारी अर्ज दाखल केल्यानंतर राजकीय प्रतिक्रिया उमटण्यास सुरुवात झाली आहे. समाजवादी पक्षाचे अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी या निर्णयाचे समर्थन करताना आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. उद्योग जगतातील अनुभवी, कार्यक्षम व्यक्तींना आणि नव्या पिढीच्या प्रतिनिधींना संसदीय कामकाजात सहभागी करून घेणे काळाची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले. उद्योग विश्वातील ज्ञानाचा आणि अनुभवाचा फायदा राज्याच्या सर्वांगीण विकासासाठी तसेच आर्थिक धोरणांना दिशा देण्यासाठी व्हावा, याच व्यापक दृष्टिकोनातून पक्षाने धनराज नथवानी यांना संधी दिली असल्याचे अखिलेश यादव यांनी स्पष्ट केले. उमेदवारी मिळाल्यानंतर धनराज नथवानी यांनीही पक्षाचे आभार मानले आहेत. उत्तर प्रदेशातून राज्यसभेवर जाण्याची संधी देऊन राष्ट्रीय अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी आपल्यावर जो विश्वास टाकला आहे, त्याबद्दल आपण त्यांचे मनापासून आभारी आहोत, अशा शब्दांत त्यांनी कृतज्ञता व्यक्त केली आहे. दरम्यान, समाजवादी पक्षाच्या या कॉर्पोरेट खेळीवर विरोधकांनी आणि मित्रपक्षांनी जोरदार आक्षेप घेण्यास सुरुवात केली आहे. काँग्रेसचे प्रवक्ते सी. पी. राय यांनी या उमेदवारीवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. समाजवादी पक्षाने पक्षासाठी जमिनीवर घाम गाळणाऱ्या सर्वसामान्य कार्यकर्त्याला किंवा विचारधारेशी एकनिष्ठ असणाऱ्या नेत्याला राज्यसभेत संधी द्यायला हवी होती, अशी टीका त्यांनी केली. पक्षाला सामान्य जनतेच्या आणि कार्यकर्त्यांच्या हितापेक्षा धनिक व उद्योगपतींची जास्त काळजी वाटते, असा थेट आरोप त्यांनी केला आहे. राजकीय अभ्यासकांच्या मते, समाजवादी पक्षाचा हा निर्णय त्यांच्या पारंपरिक डाव्या-समाजवादी प्रतिमेला छेद देणारा असला, तरी सध्याच्या व्यावहारिक राजकारणात अत्यंत विचारपूर्वक उचललेले पाऊल आहे. अखिलेश यादव सातत्याने पक्षाचा चेहरा आधुनिक, विकासाभिमुख आणि सर्वसमावेशक बनवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. उत्तर प्रदेशात होणाऱ्या या निवडणुकीसाठी १६ ऑक्टोबर रोजी प्रत्यक्ष मतदान होणार आहे. संख्याबळ अनुकूल असल्यामुळे नथवानी यांचा विजय निश्चित मानला जात असला तरी या उमेदवारीवरून आगामी काळात राजकीय वादंग अधिक पेटण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
Leave a Reply