स्थान: PTI
वार्ताहर: साहिल येरने
सलग सुट्ट्यांच्या (लॉन्ग वीकेंड) पार्श्वभूमीवर उत्तराखंड आणि हिमाचल प्रदेशातील प्रमुख डोंगराळ मार्गांवर पर्यटकांसह भाविकांची अलोट गर्दी उसळली आहे. मैदानी भागातून हजारो वाहने एकाच वेळी डोंगराळ भागात दाखल झाल्यामुळे उत्तराखंडमधील जोशीमठ-बद्रीनाथ यात्रा मार्गावर तसेच हिमाचल प्रदेशातील कालका-शिमला राष्ट्रीय महामार्गावर भीषण वाहतूक कोंडी निर्माण झाली आहे. बद्रीनाथ धाम आणि हेमकुंड साहिब यात्रेसाठी निघालेल्या हजारो भाविकांना या कोंडीचा मोठा फटका बसला असून डोंगराळ भागात रस्त्यांवर वाहनांच्या लांबच लांब रांगा पाहायला मिळत आहेत.
उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यातील जोशीमठ ते विष्णूप्रयाग दरम्यान सुमारे सात ते नऊ किलोमीटरच्या पट्ट्यात वाहने अक्षरशः जागेवरच अडकून पडली आहेत. काही भागांत मारवाडी ते विष्णूप्रयाग दरम्यान वाहनांचा वेग अत्यंत मंदावला असून मुंग्यांच्या गतीने गाड्या पुढे सरकत आहेत. सामान्य दिवसांमध्ये अवघ्या वीस ते तीस मिनिटांत पूर्ण होणाऱ्या या प्रवासासाठी भाविक आणि प्रवाशांना तब्बल दोन ते तीन तासांपेक्षा अधिक काळ ताटकळत राहावे लागत आहे. शुक्रवारपासून सुरू झालेली ही परिस्थिती शनिवार सकाळपर्यंत तशीच कायम राहिल्याने प्रवाशांचे प्रचंड हाल होत आहेत.
या अभूतपूर्व गर्दीमागे दोन महत्त्वाची कारणे समोर येत आहेत. ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला सलग आलेल्या सुट्ट्यांमुळे दिल्ली, पंजाब, हरियाणा आणि उत्तर प्रदेशातून लाखो पर्यटक हिमाचल आणि उत्तराखंडच्या दिशेने निघाले आहेत. दुसरीकडे, सध्या पितृपक्षाचा काळ सुरू असल्याने बद्रीनाथ धाम येथील ब्रह्मकपाल तीर्थक्षेत्री पिंडदान व श्राद्धकर्म करण्यासाठी देशभरातून भाविकांचा ओघ मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. याचबरोबर हेमकुंड साहिब यात्रेचा अंतिम टप्पा सुरू असल्याने शीख भाविकांची वाहनेही मोठ्या संख्येने या मार्गावर दाखल झाली आहेत. या सर्व कारणांमुळे बद्रीनाथ राष्ट्रीय महामार्गावर वाहनांचा ताण अचानक प्रचंड वाढला आहे.
दुसरीकडे, हिमाचल प्रदेशातही पर्यटकांच्या प्रचंड गर्दीमुळे वाहतूक व्यवस्था कोलमडल्याचे चित्र आहे. कालका-शिमला राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ५ वर वाहनांचा प्रचंड दबाव निर्माण झाला असून शिमला, सोलन आणि धरमपूर परिसरात वाहने संथ गतीने धावत आहेत. महामार्गावरील उड्डाणपूल आणि घाटातील वळणांवर पर्यटकांच्या खासगी गाड्या, ट्रॅव्हल्स आणि बस यांच्या लांब रांगा लागल्या आहेत. त्यामुळे विकेंडला विश्रांतीसाठी पर्वतरांगांकडे निघालेल्या पर्यटकांना तासनतास गाडीतच बसून राहावे लागत आहे.
या प्रचंड वाहतूक कोंडीमुळे केवळ बाहेरून आलेले पर्यटकच नव्हे, तर स्थानिक नागरिक आणि अत्यावश्यक सेवांनाही मोठा फटका बसला आहे. सकाळी कामासाठी बाहेर पडणारे स्थानिक चाकरमानी, रुग्णवाहिका आणि शाळेत जाणारी लहान मुले तासनतास रस्त्यांवर अडकून पडली होती. डोंगराळ भागातील अरुंद रस्ते, घाटातील चढ-उतार आणि रस्त्यांची मर्यादित वाहन क्षमता यामुळे एकदा अडकलेली वाहतूक पूर्ववत करणे अत्यंत आव्हानात्मक ठरत आहे.
वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी उत्तराखंड आणि हिमाचल प्रदेशातील स्थानिक प्रशासन तसेच वाहतूक पोलीस सक्रिय झाले आहेत. चमोली जिल्हा पोलिसांनी जोशीमठ आणि विष्णूप्रयाग दरम्यान अतिरिक्त पोलीस कर्मचारी तैनात केले आहेत. वाहनांना टप्प्याटप्प्याने आणि नियंत्रित पद्धतीने पुढे सोडण्यात येत आहे. तसेच महामार्गावरील अरुंद पुलांवर आणि धोकादायक वळणांवर वाहतूक पोलिसांकडून विशेष लक्ष ठेवले जात आहे, जेणेकरून एकाच वेळी दोन्ही बाजूंची वाहने समोरासमोर येऊन कोंडी आणखी वाढणार नाही.
डोंगराळ भागांतील या परिस्थितीमुळे पर्वतीय पर्यटनाच्या नियोजन आणि व्यवस्थापनाचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. सलग सुट्ट्या आल्या की हजारो वाहने एकाच वेळी पर्वतीय भागात प्रवेश करतात, परंतु येथील पायाभूत सुविधा आणि रस्ते या प्रचंड भार सहन करण्यासाठी पुरेशा ठरत नाहीत. परिणामी पर्यटकांना मनस्ताप सहन करावा लागतो आणि स्थानिकांचे दैनंदिन जनजीवन विस्कळीत होते.
स्थानिक प्रशासनाने महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या सर्व वाहनचालकांना आणि पर्यटकांना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. घाटरस्त्यांवर अनावश्यक ओव्हरटेकिंग टाळावे, वाहतूक पोलिसांच्या सूचनांचे तंतोतंत पालन करावे आणि वाहने चुकीच्या पद्धतीने रस्त्याच्या कडेला पार्क करू नयेत, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत. तसेच शक्य असल्यास प्रवासाचे नियोजन गर्दीच्या वेळेव्यतिरिक्त करावे, असा सल्लाही अधिकाऱ्यांनी दिला आहे.
Leave a Reply