स्थान: Pune
वार्ताहर: साहिल येरने
पुण्यातील ऐतिहासिक आणि जगप्रसिद्ध गणेशोत्सवादरम्यान मध्यवर्ती भागातील बाप्पांच्या दर्शनासाठी तसेच विलोभनीय देखावे पाहण्यासाठी भाविकांनी रस्त्यावरील वाहतूक कोंडीऐवजी मेट्रो प्रवासाला अभूतपूर्व पसंती दिली आहे. गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच आठवड्यात म्हणजेच १४ ते २० सप्टेंबर या कालावधीत तब्बल २५ लाख ७ हजार प्रवाशांनी पुणे मेट्रोने प्रवास करून एक नवा विक्रम प्रस्थापित केला आहे. या सात दिवसांच्या कालावधीत पुणे मेट्रो प्रशासनाच्या तिजोरीत तब्बल ३ कोटी ७९ लाख रुपयांचा भरघोस महसूल जमा झाला असून, यामुळे मेट्रो ही पुणेकरांच्या सार्वजनिक वाहतुकीचा सर्वाधिक विश्वासार्ह आणि वेगवान पर्याय ठरल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
गणेशोत्सवाच्या काळात पुण्याच्या मध्यवर्ती पेठांमधील रस्त्यांवर दरवर्षी होणारी प्रचंड गर्दी आणि वाहतूक कोंडी लक्षात घेता, यंदा बहुतांश नागरिकांनी मेट्रोचा वापर करण्यास सर्वोच्च प्राधान्य दिले. १४ सप्टेंबर रोजी गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच दिवशी २ लाख ६२ हजार ६७१ प्रवाशांनी मेट्रोने प्रवास केला आणि पहिल्याच दिवशी प्रशासनाला ४३ लाख २० हजार रुपयांचे उत्पन्न मिळाले. उत्सवाचे दिवस जसजसे पुढे सरकत गेले, तसतशी भाविकांची गर्दी वाढत गेली. १८ सप्टेंबर रोजी मेट्रो प्रवाशांची संख्या थेट ३ लाख ८६ हजार ८१६ वर पोहोचली आणि त्या एकाच दिवशी सुमारे ६३ लाख ६० हजार रुपयांचा विक्रमी महसूल प्राप्त झाला.
यानंतर १९ सप्टेंबर रोजी म्हणजेच शनिवारी वीकेंडच्या दिवशी पुणे मेट्रोने गर्दीचा नवा उच्चांक गाठला. त्या दिवशी तब्बल ४ लाख ७८ हजार ४७७ प्रवाशांनी मेट्रो सेवेचा लाभ घेतला. हा दिवस यंदाच्या गणेशोत्सवातील मेट्रोच्या दृष्टीने सर्वाधिक गर्दीचा ठरला. त्यानंतर २० सप्टेंबर रोजी रविवारी रात्री नऊ वाजेपर्यंत ३ लाख २७ हजार ७४६ नागरिकांनी मेट्रो प्रवासाची नोंद केली. उत्सव काळात दररोज सरासरी साडेतीन लाखांहून अधिक नागरिकांनी मेट्रोने प्रवास केल्याचे या अधिकृत आकडेवारीवरून स्पष्ट होते.
गणेशोत्सवादरम्यान शहरातील विविध भागांतून मध्यवर्ती पेठांमध्ये जाणाऱ्या भाविकांची संख्या प्रचंड होती. यात महात्मा फुले मंडई स्थानकावर प्रवाशांची सर्वाधिक रेलचेल पाहायला मिळाली. मानाचे गणपती, श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती तसेच इतर प्रमुख मंडळांच्या देखाव्यांच्या दर्शनासाठी मंडई आणि कसबा पेठ ही स्थानके भाविकांच्या सोयीची ठरली. याव्यतिरिक्त, वनाज ते रामवाडी आणि पिंपरी-चिंचवड ते स्वारगेट या दोन्ही महत्त्वाच्या मार्गिकांना जोडणारे डिस्ट्रिक्ट कोर्ट हे इंटरचेंज स्टेशन प्रवाशांच्या गर्दीने सतत गजबजलेले होते. स्वारगेट, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि रामवाडी या स्थानकांवरूनही प्रवाशांची मोठ्या प्रमाणावर आवक-जावक सुरू होती.
भाविकांची वाढती गर्दी आणि प्रवाशांची सोय लक्षात घेऊन महामेट्रो प्रशासनाने आधीच चोख नियोजन केले होते. गर्दीच्या वेळेत प्रवाशांना विनाविलंब सेवा मिळावी म्हणून दर पाच मिनिटांच्या अंतराने मेट्रोच्या फेऱ्या चालवण्यात आल्या. रात्री उशिरापर्यंत देखावे पाहणाऱ्या हजारो भाविकांची गैरसोय होऊ नये यासाठी मेट्रोच्या कामकाजाची वेळ वाढवून मध्यरात्रीपर्यंत सेवा सुरू ठेवण्यात आली होती. स्थानकांवर प्रवाशांची प्रचंड गर्दी उसळली असतानाही सुरक्षेच्या दृष्टीने अतिरिक्त सुरक्षा रक्षक आणि स्वयंसेवक तैनात करण्यात आले होते, ज्यामुळे कुठेही गोंधळाची परिस्थिती निर्माण झाली नाही.
तिकीट खिडक्यांवरील रांगा कमी करण्यासाठी आणि प्रवाशांचा वेळ वाचवण्यासाठी प्रशासनाने डिजिटल माध्यमांचा प्रभावी वापर केला. मेट्रो ॲप, व्हॉट्सॲप तिकीट प्रणाली आणि स्थानकांवरील क्यूआर कोड स्कॅनिंग सुविधेला नागरिकांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला. बहुसंख्य प्रवाशांनी मोबाईलद्वारे डिजिटल तिकिटे काढून थेट प्रवास करणे पसंत केले. परिणामी, स्थानक परिसरातील गर्दीचे नियंत्रण करणे प्रशासनाला सोपे गेले. ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि लहान मुलांसाठी मेट्रो प्रवास सुरक्षित आणि वातानुकूलित सुखकर ठरल्याने कुटुंबासह दर्शनासाठी बाहेर पडणाऱ्या नागरिकांनी मेट्रोला पहिली पसंती दिली.
पुणे शहरात सणासुदीच्या काळात, विशेषतः गणेशोत्सवात होणारी वाहतूक कोंडी ही अनेक वर्षांची मोठी डोकेदुखी ठरली होती. वाहनांचे वाढते प्रमाण, पेठांमधील अरुंद रस्ते आणि बंद केलेले अंतर्गत मार्ग यामुळे दरवर्षी भाविकांना तासनतास वाहतुकीत अडकून पडावे लागत असे. परंतु, यंदा मेट्रो सेवेच्या विस्तारीकरणामुळे शहराच्या एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत अवघ्या काही मिनिटांत पोहोचणे शक्य झाले. पिंपरी-चिंचवड किंवा रामवाडी भागातील नागरिकांना अवघ्या वीस ते पंचवीस मिनिटांत मध्यवर्ती पुण्यात प्रवेश करता आला, ज्यामुळे रस्त्यांवरील खासगी वाहनांचा ताण लक्षणीयरीत्या कमी झाला.
या यशस्वी अनुभवामुळे पुण्याच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेमध्ये मेट्रो किती महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते हे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे. केवळ दैनंदिन नोकरदार वर्गच नव्हे, तर सण-उत्सवांच्या काळातही मेट्रो जलद, सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक वाहतुकीचा कणा ठरू शकते, असा सकारात्मक संदेश या माध्यमातून गेला आहे. पहिल्या आठवड्यातील अभूतपूर्व यश आणि कोट्यवधी रुपयांचा झालेला महसूल यामुळे भविष्यात संपूर्ण मेट्रो नेटवर्क पूर्ण क्षमतेने सुरू झाल्यानंतर पुणेकरांच्या प्रवासाची जीवनशैली पूर्णपणे बदलणार असल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.
Leave a Reply