इंडिया आघाडीची बैठक; उद्धव ठाकरे ऑनलाइन सहभागी होणार, रणनीती ठरणार

स्थान: Vidhansabha chunav

वार्ताहर: साहिल येरने

नवी दिल्लीत ३० सप्टेंबर रोजी विरोधी पक्षांच्या ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडीची अत्यंत महत्त्वाची बैठक आयोजित करण्यात आली आहे. आगामी काळातील विविध राज्यांमधील विधानसभा निवडणुका, निवडणूक आयोगाची कार्यपद्धती आणि मतदार यादीतील विशेष पुनरीक्षण म्हणजेच ‘स्पेशल इंटेंसिव रिव्हिजन’ (SIR) या मुद्द्यांवर विरोधकांची संयुक्त रणनीती ठरवण्यासाठी ही बैठक बोलावण्यात आली आहे. महाराष्ट्रातील प्रमुख विरोधी पक्षांपैकी शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे हे या बैठकीत प्रत्यक्ष उपस्थित न राहता व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे ऑनलाइन सहभागी होणार आहेत.

मुंबईमध्ये स्थानिक पातळीवर आंदोलनांची तयारी सुरू असल्यामुळे आणि इतर काही नियोजित व्यस्ततेमुळे शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाचे प्रमुख नेते प्रत्यक्ष दिल्लीला जाण्याऐवजी ऑनलाइन बैठकीत सामील होतील, अशी माहिती पक्षाचे खासदार संजय राऊत यांनी दिली आहे. उद्धव ठाकरे हे या बैठकीत विरोधी पक्षांच्या सर्व प्रमुख नेत्यांशी थेट संवाद साधतील आणि राज्यातील तसेच राष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर पक्षाची स्पष्ट भूमिका मांडतील. या बैठकीत ते प्रत्यक्ष हजर राहणार नसल्यामुळे सुरुवातीला राजकीय वर्तुळात विविध चर्चांना उधाण आले होते; मात्र त्यांच्या ऑनलाइन सहभागाची पुष्टी झाल्याने या सर्व चर्चांना पूर्णविराम मिळाला आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष शरद पवार यांच्या सहभागाबाबतही राजकीय वर्तुळात उत्सुकता पाहायला मिळत आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शरद पवार हे देखील ऑनलाइन माध्यमातून या चर्चेत जोडले जाण्याची शक्यता असून पक्षाच्या वतीने खासदार सुप्रिया सुळे आणि इतर प्रमुख नेते बैठकीत प्रत्यक्ष उपस्थित राहून पक्षाची भूमिका मांडणार आहेत. संजय राऊत यांनी यासंदर्भात बोलताना स्पष्ट केले की, शरद पवार आणि त्यांचा पक्ष ‘इंडिया’ आघाडी तसेच महाराष्ट्रातील महाविकास आघाडीसोबत भक्कमपणे उभा आहे. विरोधी एकजुटीमध्ये कोणताही दुरावा आलेला नाही, असेही त्यांनी नमूद केले.

या बैठकीचा मुख्य अजेंडा आगामी विधानसभा निवडणुकांसाठी विरोधकांची संयुक्त रणनीती आखणे हा आहे. याशिवाय केंद्रीय निवडणूक आयोगाची (ECI) भूमिका, मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांच्यासंदर्भातील विरोधकांची रणनीती आणि मतदार यादीतील ‘स्पेशल इंटेंसिव रिव्हिजन’ (SIR) मोहिमेबाबत सविस्तर मंथन केले जाणार आहे. विरोधी पक्षांचा असा आरोप आहे की निवडणूक यंत्रणेतील पारदर्शकतेवर सातत्याने प्रश्न निर्माण होत असून मतदार यादीतील फेरबदल निष्पक्ष निवडणुकांवर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे या विषयावर देशव्यापी पातळीवर संयुक्तपणे आवाज उठवण्याची रणनीती या बैठकीत ठरवली जाणार आहे.

या बैठकीसाठी तृणमूल काँग्रेसच्या प्रमुख आणि पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी या आधीच राजधानी दिल्लीत दाखल झाल्या आहेत. बैठकीच्या पूर्वसंध्येला त्यांनी दिल्लीत उपस्थित राहून रणनीतीवर प्राथमिक चर्चा केली असून त्या बैठकीत प्रत्यक्ष सहभागी होणार आहेत. दुसरीकडे, समाजवादी पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अखिलेश यादव हे लखनौमधील काही पूर्वनियोजित कार्यक्रमांमुळे प्रत्यक्ष उपस्थित राहू शकणार नाहीत. मात्र त्यांच्या पक्षाचे अधिकृत प्रतिनिधी या बैठकीत सहभागी होऊन पक्षाची बाजू मांडणार आहेत. दरम्यान, आम आदमी पक्षाने (आप) या बैठकीत सहभागी न होण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती समोर आली आहे, ज्यामुळे आघाडीतील अंतर्गत समन्वयावर पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.

आगामी काळात विविध राज्यांमध्ये होणाऱ्या विधानसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ही बैठक विरोधकांसाठी अत्यंत निर्णायक मानली जात आहे. भाजपच्या नेतृत्वाखालील एनडीए आघाडीविरोधात सर्वसमावेशक मोर्चेबांधणी करणे, प्रादेशिक जागावाटपातील अडचणी सोडवणे आणि जनतेशी संबंधित ज्वलंत मुद्द्यांवर एकत्रित आंदोलन छेडणे हे या बैठकीचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड तसेच महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरणांवर या बैठकीतील निर्णयांचा थेट परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

महाराष्ट्राच्या संदर्भात विचार करता, महाविकास आघाडीमधील प्रमुख घटक पक्ष—काँग्रेस, शिवसेना (यूबीटी) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार)—राष्ट्रीय पातळीवरील ‘इंडिया’ आघाडीतही एकत्र काम करत आहेत. राज्यात सत्ताधारी महायुतीविरोधात जनतेमध्ये असलेला असंतोष कसा संघटित करावा, स्थानिक पातळीवर समन्वय कसा साधावा आणि निवडणूक आयोगाच्या कामकाजावर कशी देखरेख ठेवावी, यावर घटक पक्षांमध्ये चर्चा सुरू आहे. उद्धव ठाकरे यांचा ऑनलाइन सहभाग आणि शरद पवार यांच्या पक्षाची उपस्थिती यामुळे विरोधी ऐक्याचा संदेश दिला जाणार आहे.

एकंदरीत पाहता, ३० सप्टेंबर रोजी होणारी ‘इंडिया’ आघाडीची बैठक ही केवळ आगामी निवडणुकांपुरती मर्यादित नसून निवडणूक प्रणालीतील विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणाऱ्या मुद्द्यांवरही लक्ष केंद्रित करणारी ठरणार आहे. काही नेत्यांची प्रत्यक्ष अनुपस्थिती असली तरी ऑनलाइन सहभाग आणि अधिकृत प्रतिनिधींच्या उपस्थितीमुळे विरोधी पक्षांची राष्ट्रीय एकजूट कायम ठेवण्याचा प्रयत्न या बैठकीतून दिसून येणार आहे. आगामी दिवसांत या बैठकीत ठरवलेल्या रणनीतीचा प्रत्यक्ष निवडणुकीच्या मैदानात कसा प्रभाव पडतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.