गुवाहाटी खेळपट्टीवरून गौतम गंभीर आणि आसाम मुख्यमंत्र्यांमध्ये वाद

स्थान: लोकहित newsroom

वार्ताहर: साहिल येरने

गुवाहाटी येथील बारसापारा क्रिकेट स्टेडियमवर भारत आणि वेस्ट इंडिज यांच्यात पार पडलेल्या दुसऱ्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यानंतर खेळपट्टीच्या दर्जावरून क्रिकेट वर्तुळात एक नवा वाद उफाळून आला आहे. या सामन्यात तब्बल आठशेहून अधिक धावांचा पाऊस पडल्यानंतर भारतीय संघाचे मुख्य प्रशिक्षक गौतम गंभीर यांनी खेळपट्टीवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. तर दुसरीकडे, आसामचे मुख्यमंत्री डॉ. हिमंत बिस्वा सरमा यांनी हा विक्रमी सामना आणि खेळपट्टी प्रेक्षकांसाठी अत्यंत आनंददायी असल्याचे सांगत त्याचे समर्थन केले आहे. त्यामुळे हे क्रिकेट नसून केवळ फलंदाजी आहे अशी टीका करणारे गौतम गंभीर आणि या सामन्याला अत्यंत आनंददायी मानणारे मुख्यमंत्री सरमा यांच्यातील हा मतप्रवाह सध्या क्रीडा जगतात चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला आहे.

बारसापारा स्टेडियमवर झालेल्या या एकदिवसीय लढतीमध्ये दोन्ही संघांच्या फलंदाजांनी धावांची अभूतपूर्व आतषबाजी केली. वेस्ट इंडिजने नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला आणि निर्धारित पन्नास षटकांत सात गड्यांच्या मोबदल्यात ४०५ धावांचा डोंगर उभा केला. त्यानंतर या महाकाय आव्हानाचा पाठलाग करण्यासाठी मैदानात उतरलेल्या भारतीय संघाने अत्यंत आक्रमक खेळ दाखवत केवळ ४३.३ षटकांत दोन बाद ४०६ धावा करत ऐतिहासिक विजय साकारला. भारताच्या या ऐतिहासिक धावपैलूमध्ये शुभमन गिलने झळकावलेले शानदार द्विशतक आणि कर्णधार रोहित शर्माचे शतकी योगदान अत्यंत निर्णायक ठरले. दोन्ही डावांची मिळून या सामन्यात तब्बल ८११ धावांची नोंद झाली.

सामन्यातील या अफाट धावसंख्येनंतर भारतीय क्रिकेट संघाचे मुख्य प्रशिक्षक गौतम गंभीर यांनी खेळपट्टी तयार करण्याच्या पद्धतीवर सडकून टीका केली. सामन्यानंतर बोलताना गंभीर यांनी गोलंदाजांच्या दृष्टीने ही खेळपट्टी अत्यंत अन्यायकारक असल्याचे स्पष्ट केले. गंभीर यांनी आपली भूमिका मांडताना सांगितले की, जर अगदी प्रामाणिकपणे बोलायचे झाले तर क्रिकेटमध्ये फलंदाज आणि गोलंदाज यांच्यात समान आणि चुरशीची स्पर्धा पाहायला मिळाली पाहिजे. जेव्हा खेळपट्टीवरून गोलंदाजांना शून्य मदत मिळते आणि चारशेहून अधिक धावा सहज होतात, तेव्हा त्याला क्रिकेट म्हणता येणार नाही. हे केवळ फलंदाजीचे प्रदर्शन आहे, असे स्पष्ट मत गंभीर यांनी नोंदवले. गंभीर यांच्या मते, अशा सपाट खेळपट्ट्या मर्यादित षटकांच्या क्रिकेटच्या भविष्यासाठी घातक ठरू शकतात.

गौतम गंभीर यांच्या या रोखठोक भूमिकेच्या पूर्णपणे विरुद्ध प्रतिक्रिया आसामचे मुख्यमंत्री डॉ. हिमंत बिस्वा सरमा यांच्याकडून समोर आली. मुख्यमंत्री सरमा यांनी या विक्रमी सामन्याचे आणि बारसापारा मैदानाचे तोंडभरून कौतुक केले. त्यांच्या मते, गुवाहाटीच्या मैदानावर घडलेला हा सामना क्रीडारसिकांसाठी एक अत्यंत आनंददायी आणि अविस्मरणीय पर्वणी ठरला. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपल्या राज्यात एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर धावांचा पाऊस पडणे आणि भारतीय संघाने विक्रमी पाठलाग करून विजय मिळवणे ही आसामसाठी अभिमानाची बाब असल्याचे त्यांनी सूचित केले. प्रेक्षकांना मोठ्या प्रमाणावर चौकार आणि षटकार पाहायला मिळणे हे आधुनिक क्रिकेटच्या मनोरंजनाचा भाग असल्याचे त्यांनी अप्रत्यक्षपणे अधोरेखित केले.

या दोन भिन्न दृष्टिकोनांमुळे आधुनिक मर्यादित षटकांच्या क्रिकेटमधील खेळपट्ट्यांच्या स्वरूपावर पुन्हा एकदा व्यापक चर्चा सुरू झाली आहे. एकीकडे क्रिकेट प्रशासक आणि आयोजक प्रेक्षकांना आकर्षित करण्यासाठी व टीव्ही प्रेक्षकसंख्या वाढवण्यासाठी सपाट आणि फलंदाजांना पोषक खेळपट्ट्या तयार करण्यावर भर देत आहेत. मात्र दुसरीकडे, गौतम गंभीर यांच्यासारखे माजी दिग्गज आणि सध्याचे प्रशिक्षक खेळाचा मूळ गाभा टिकवून ठेवण्याचा आग्रह धरत आहेत. गोलंदाजांना कोणत्याही प्रकारची उसळी, स्विंग किंवा फिरकी न मिळणाऱ्या खेळपट्ट्यांवर गोलंदाजी करणे म्हणजे केवळ शिक्षा भोगण्यासारखे आहे, असा गंभीर यांचा मुख्य आक्षेप आहे.

आसाम क्रिकेट संघटनेच्या अंतर्गत येणाऱ्या बारसापारा स्टेडियमवर यापूर्वीही मोठ्या धावसंख्येचे सामने पाहायला मिळाले आहेत. मात्र, एकाच सामन्यात ८०० पेक्षा अधिक धावा होणे आणि ४०० हून अधिक धावांचे लक्ष्य सात षटके शिल्लक असताना सहज गाठले जाणे, यावरून खेळपट्टीच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. गोलंदाजांचे कौशल्य पणाला लागण्याऐवजी निव्वळ बॅटच्या ताकदीवर सामने जिंकले जात असतील, तर क्रिकेटमधील कौशल्यपूर्ण स्पर्धा संपुष्टात येईल, अशी भीती अनेक माजी क्रिकेटपटू आणि विश्लेषकही व्यक्त करत आहेत.

या संपूर्ण वादाने क्रिकेट विश्वातील एका जुन्या पण अतिशय महत्त्वाच्या मुद्द्याला पुन्हा स्पर्श केला आहे. एकदिवसीय क्रिकेटचे अस्तित्व टिकवण्यासाठी सामन्यांमध्ये चुरस निर्माण करणे गरजेचे आहे की केवळ चौकार-षटकारांची आतषबाजी दाखवणे आवश्यक आहे, हा कळीचा प्रश्न बनला आहे. मुख्यमंत्री हिमंत बिस्वा सरमा यांच्या दृष्टीने गुवाहाटीमधील क्रीडा महोत्सवाचा आनंद आणि राज्याची क्रीडा क्षमता महत्त्वाची आहे, तर भारतीय संघाच्या प्रशिक्षकपदी असलेल्या गौतम गंभीर यांच्यासाठी खेळातील संतुलन आणि गोलंदाजांचे रक्षण अग्रस्थानी आहे. या दोन्ही दिग्गजांच्या परस्परविरोधी मतांमुळे आगामी काळात भारतीय मैदानांवरील खेळपट्ट्यांच्या रचनेत बदल होणार का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.