गोंदिया पाणीटंचाई नियोजन: पुढील आठ महिन्यांसाठी पाणी आरक्षित ठेवा; नवीन बोअरवेलला परवानगी न देण्याचे पालकमंत्र्यांचे निर्देश

स्थान: गोंदिया

# गोंदिया पाणीटंचाई नियोजन: पुढील आठ महिन्यांसाठी पाणी आरक्षित ठेवा; नवीन बोअरवेलला परवानगी न देण्याचे पालकमंत्र्यांचे निर्देश

**गोंदिया, दि. २२ ऑक्टोबर :** संभाव्य दुष्काळी परिस्थिती आणि सुपर अल निनोच्या पार्श्वभूमीवर गोंदिया जिल्ह्यात पिण्याचे पाणी, शेतीसाठी सिंचन आणि जनावरांच्या चाऱ्याचे नियोजन आतापासूनच करण्यावर प्रशासनाने भर दिला आहे. पुढील आठ महिन्यांत नागरिकांना पिण्यासाठी आणि रब्बी हंगामासाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध राहावे, यासाठी काटेकोर नियोजन करावे, असे निर्देश पालकमंत्री इंद्रनील नाईक यांनी दिले. भूजल पातळीचा विचार करून नवीन बोअरवेलला परवानगी देऊ नये, अशी स्पष्ट सूचनाही त्यांनी केली.

## पाणीटंचाई रोखण्यासाठी आठ महिन्यांचा कृती आराखडा

जिल्हा नियोजन भवन येथे पालकमंत्री इंद्रनील नाईक यांच्या अध्यक्षतेखाली टंचाई निवारण उपाययोजनांचा आढावा घेण्यात आला. बैठकीला जिल्हा परिषद अध्यक्ष लायकराम भेंडारकर, खासदार राजेंद्र जैन, आमदार राजकुमार बडोले, विनोद अग्रवाल आणि विजय रहांगडाले, जिल्हाधिकारी मंदार पत्की, जिल्हा परिषद मुख्य कार्यकारी अधिकारी जेनित चंद्रा दोंतुला, पोलीस अधीक्षक गोरख भामरे आणि उपवनसंरक्षक पवनकुमार जोंग यांच्यासह संबंधित विभागांचे अधिकारी उपस्थित होते.

ग्रामीण भाग, शहरी क्षेत्रे आणि नगरपंचायत हद्दीतील संभाव्य पाणीटंचाईचा आढावा घेण्यात आला. उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे, आवश्यक साठा जपणे आणि संभाव्य टंचाईग्रस्त भागांची आधीच ओळख करणे, यावर भर देण्यात आला. पिण्याच्या पाण्याला सर्वोच्च प्राधान्य देऊन इतर गरजांसाठी पाण्याचे नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले.

## नवीन बोअरवेलवर निर्बंध; जलसंधारणाला चालना

भूजल पातळी खालावण्याचा धोका लक्षात घेऊन नवीन बोअरवेलला परवानगी देऊ नये, असे निर्देश पालकमंत्र्यांनी दिले. विहिरी आणि बोअरवेलमधून होणारा पाण्याचा उपसा, उपलब्ध भूजल आणि त्याचा वापर यांचे वास्तव चित्र समोर आणण्यासाठी अधिक व्यापक तपासणीची गरजही बैठकीत मांडण्यात आली.

पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी नाले आणि तलावांचे खोलीकरण, जलसंधारणाची कामे तसेच उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन करण्यावर भर देण्यात आला. ही कामे सुरू करण्यापूर्वी संबंधित लोकप्रतिनिधींशी चर्चा करून त्यांचे सहकार्य घ्यावे, अशी सूचनाही करण्यात आली. पाण्याचा अपव्यय टाळण्याची जबाबदारी प्रशासनाबरोबर नागरिकांचीही असल्याने प्रत्येकाने पाण्याचा जपून वापर करणे आवश्यक आहे.

## इटियाडोह, धापेवाडा आणि कटंगी प्रकल्पांच्या पाणीसाठ्याचा आढावा

जिल्ह्यातील मोठ्या आणि मध्यम सिंचन प्रकल्पांमधील सध्याचा पाणीसाठा, आरक्षित पाणी आणि आगामी गरजा यांचा आढावा बैठकीत घेण्यात आला. इटियाडोह प्रकल्प, धापेवाडा उपसा सिंचन प्रकल्प, गोंदिया पाटबंधारे विभागांतर्गत येणारे प्रकल्प आणि कटंगी मध्यम प्रकल्प यांतील पाण्याच्या उपलब्धतेवर चर्चा झाली.

पुढील आठ महिन्यांसाठी आवश्यक पाणी आरक्षित ठेवून रब्बी हंगामातील सिंचनाची गरज आणि पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता यांचा समतोल राखावा, असे निर्देश देण्यात आले. यासाठी केवळ सध्याच्या साठ्यावर अवलंबून न राहता संभाव्य पाणीवापर आणि बदलत्या परिस्थितीचा विचार करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

## बोदलकसा धरणाच्या दुरुस्तीवर तातडीने कार्यवाही

बोदलकसा धरणातील पाळ तुटल्याने पाणी वाहून गेले असून, या घटनेत जीवित किंवा वित्तीय हानी झाली नसल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली. मात्र, धरणातील पाण्याची पातळी कमी झाल्यामुळे आगामी काळात उपलब्ध साठ्याचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे. धरणाची आवश्यक कामे तातडीने पूर्ण करण्यासाठी कार्यवाही करावी, असे निर्देश पालकमंत्र्यांनी दिले.

पाणीटंचाई किंवा कीडरोगांमुळे पिकांचे नुकसान झाले असल्यास संबंधित यंत्रणांनी योग्य पद्धतीने पंचनामे करावेत, असेही सांगण्यात आले. यामुळे नुकसानाची वस्तुनिष्ठ नोंद घेऊन आवश्यक पुढील निर्णयांसाठी माहिती उपलब्ध होऊ शकेल.

## चारा नियोजनासाठी निधी आणि वैरण बियाण्यांचे वाटप

जिल्ह्यात सध्या चारा टंचाई नसल्याने चारा छावण्या सुरू करण्याची आवश्यकता नसल्याची माहिती जिल्हाधिकारी मंदार पत्की यांनी दिली. जिल्ह्याबाहेर चारा नेण्यासाठी जिल्हाधिकाऱ्यांची परवानगी आवश्यक असल्याचेही सांगण्यात आले.

रब्बी हंगामात चारा उत्पादन वाढवण्यासाठी ३० लाख रुपयांच्या अतिरिक्त निधीची मागणी करण्यात आली आहे. जिल्हा वार्षिक योजनेतून ५० लाख रुपयांचे वैरण बियाणे वाटप प्रस्तावित आहे. विदर्भ-मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्पांतर्गत ६.५१ लाख रुपयांचे वैरण बियाणे वितरित करण्यात आले असून, आणखी २.६३ लाख रुपयांचे बियाणे वाटप प्रस्तावित आहे. परिस्थितीनुसार ज्वारी, बाजरी आणि मका यांसारख्या कमी पाण्यात वाढणाऱ्या चारा पिकांच्या बियाण्यांचे वाटप करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या.

## जल जीवन मिशनच्या कामांची पडताळणी; धान खरेदी केंद्रे सुरू

जल जीवन मिशनअंतर्गत जिल्ह्यात १७२ कामे झाल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली. या कामांची प्रत्यक्ष पडताळणी करून किती कामे पूर्ण झाली, किती प्रलंबित आहेत आणि त्यांची सद्यस्थिती काय आहे, याचा अहवाल सादर करण्याचे निर्देश मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांना देण्यात आले.

दरम्यान, धान खरेदी केंद्रे सुरू झाल्याची माहिती जिल्हा पुरवठा अधिकाऱ्यांनी दिली. संभाव्य दुष्काळी परिस्थितीत पाणी, शेती, चारा आणि शेतमाल खरेदी या सर्व बाबींचे नियोजन परस्परांशी जोडलेले आहे.

## नियोजनाच्या अंमलबजावणीकडे लक्ष

संभाव्य दुष्काळाचा सामना करण्यासाठी बैठका आणि निर्देशांइतकेच प्रत्यक्ष अंमलबजावणीला महत्त्व आहे. उपलब्ध पाण्याची पारदर्शक माहिती, जलस्रोतांचे संवर्धन, पिकांच्या नुकसानीचे वेळेत पंचनामे आणि ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठ्याची नियमित तपासणी यामुळे टंचाईचे परिणाम कमी करण्यास मदत होऊ शकते. प्रशासन, लोकप्रतिनिधी आणि नागरिकांनी समन्वयाने काम केल्यास पिण्याचे पाणी, रब्बी सिंचन आणि जनावरांच्या चाऱ्याच्या गरजांसाठी अधिक परिणामकारक तयारी करता येईल.
#GondiaNews #WaterConservation #DroughtPreparedness #wartaa