स्थान: Nagpur
वार्ताहर: साहिल येरने
राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांची जयंती आणि जागतिक अहिंसा दिनाचे औचित्य साधून नागपूर शहरात विविध सामाजिक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले. या निमित्ताने नागपूर शहर जिल्हा काँग्रेस कमिटी, पश्चिम नागपूर काँग्रेस कमिटी आणि जागतिक अहिंसा दिन समिती यांच्या संयुक्त विद्यमाने सिताबर्डी येथील व्हेरायटी चौकात विशेष अभिवादन सभेचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमात उपस्थित मान्यवरांनी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी तसेच भारताचे माजी पंतप्रधान भारतरत्न लालबहादूर शास्त्री यांच्या प्रतिमा आणि पुतळ्यास पुष्पहार अर्पण करून विनम्र अभिवादन केले. आजच्या सामाजिक आणि राजकीय परिस्थितीत द्वेष, कटुता आणि असहिष्णुतेचे प्रमाण वाढत असताना महात्मा गांधी यांनी दिलेली सत्य, सहिष्णुता आणि अहिंसेची मूल्येच देशाला योग्य दिशा दाखवू शकतात, असा एकमुखाने सूर या वेळी व्यक्त करण्यात आला. या अभिवादन कार्यक्रमास राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रातील अनेक ज्येष्ठ नेते, लोकप्रतिनिधी आणि कार्यकर्ते मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाला माजी केंद्रीय मंत्री विलास मुत्तेमवार, ज्येष्ठ काँग्रेस नेते यादवराव शिरपूरकर, आमदार विकास ठाकरे, आमदार अॅडव्होकेट अभिजित वंजारी यांच्यासह स्थानिक पदाधिकारी प्रामुख्याने उपस्थित होते. तसेच महापालिकेतील माजी विरोधी पक्षनेते संजय महाकाळकर, माजी महापौर नरेश गावंडे, वेदप्रकाश आर्य, प्रदेश काँग्रेसचे सरचिटणीस तथा नगरसेवक अतुल कोटेचा, संजय दुबे, सचिव नयना झाडे, प्रशांत धवड, केतन ठाकरे, शहर काँग्रेसचे उपाध्यक्ष बंडोपंत टेंभुर्णे यांसह अनेक मान्यवरांनी महात्मा गांधींच्या पुतळ्याला नमन केले. या वेळी उपस्थितांनी महात्मा गांधी आणि लालबहादूर शास्त्री यांच्या कार्याचा गौरव करीत त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेण्याचा संकल्प व्यक्त केला. या कार्यक्रमाचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे सत्यशोधक चरखा संघाच्या सहभागाने आयोजित करण्यात आलेली सूतकताई होय. काँग्रेस पदाधिकारी, कार्यकर्ते आणि चरखा संघाच्या सदस्यांनी पारंपरिक चरख्यावर प्रत्यक्ष सूतकताई करून स्वदेशी आणि स्वावलंबनाच्या गांधीवादी तत्त्वांना उजाळा दिला. चरखा हे केवळ सूत कातण्याचे साधन नसून ते देशाच्या आर्थिक आत्मनिर्भरतेचे, श्रमाच्या प्रतिष्ठेचे आणि शांततामय संघर्षाचे प्रतीक आहे, ही भावना या उपक्रमातून व्यक्त झाली. आधुनिक काळात स्वदेशी आणि स्वावलंबनाचा विचार समाजात रुजवणे किती आवश्यक आहे, यावरही उपस्थितांनी भर दिला. सभेदरम्यान उपस्थितांना संबोधित करताना मान्यवर नेत्यांनी नमूद केले की, मानवी समाजात मतभेद, वैचारिक भिन्नता आणि संघर्ष असणे स्वाभाविक आहे. मात्र या संघर्षावर मात करण्यासाठी हिंसा, द्वेष अथवा आक्रमकतेचा मार्ग कधीही शाश्वत ठरू शकत नाही. महात्मा गांधींनी संपूर्ण जगाला दाखवून दिले की सत्याचा आग्रह आणि अहिंसक संवाद यांच्या माध्यमातून मोठमोठ्या सत्ता आणि व्यवस्थांमध्ये आमूलाग्र परिवर्तन घडवून आणता येते. ब्रिटीश साम्राज्यासारख्या बलाढ्य सत्तेविरुद्ध लढताना गांधीजींनी कोणत्याही शस्त्राचा वापर न करता कोट्यवधी सामान्य जनतेला एकत्र आणून जगातील सर्वांत मोठे अहिंसक जनआंदोलन उभे केले होते. त्या लढ्यामुळे केवळ भारताला स्वातंत्र्य मिळाले नाही, तर जगभरातील वसाहतवादविरोधी चळवळींना नवी प्रेरणा मिळाली. आजच्या जागतिकीकरणाच्या आणि माहिती तंत्रज्ञानाच्या युगात संवाद कमी होऊन ध्रुवीकरण वाढत असल्याचे चित्र दिसते. अशा वेळी समाजात परस्पर विश्वास, बंधुभाव आणि सर्वधर्मसमभावाची भावना टिकवून ठेवण्यासाठी गांधीजींच्या तत्त्वज्ञानाची गरज पूर्वीपेक्षा अधिक तीव्र झाली आहे. त्याचप्रमाणे माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या साधेपणा, प्रामाणिकपणा आणि कणखर नेतृत्वाचे स्मरण करण्यात आले. ‘जय जवान, जय किसान’ या घोषणेच्या माध्यमातून त्यांनी देशातील शेतकरी आणि सैनिकांचे मनोबल उंचावले होते. देशाच्या सुरक्षेसाठी आणि अन्नधान्य स्वावलंबनासाठी त्यांनी घेतलेले निर्णय आजही देशासाठी मार्गदर्शक ठरत असल्याचे नेत्यांनी सांगितले. लोकशाही शासन व्यवस्थेत नागरिकांचे मूलभूत हक्क, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि सामाजिक न्यायाचे रक्षण करणे हे प्रत्येकाचे कर्तव्य आहे. गांधीजींनी दाखवलेल्या मार्गावर चालणे हीच त्यांना खरी आदरांजली ठरेल, असा विश्वास या वेळी व्यक्त करण्यात आला. व्हेरायटी चौकातील या कार्यक्रमात मोठ्या संख्येने स्थानिक नागरिक, तरुण आणि महिला कार्यकर्त्यांनी सहभाग नोंदवून शांतता आणि अहिंसेचा संदेश जनमानसापर्यंत पोहोचवण्याचा निर्धार केला.
Leave a Reply