स्थान: लोकहित newsroom
वार्ताहर: साहिल येरने
उत्तर प्रदेशमधील राजकीय हालचालींना वेग येत असतानाच भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी केंद्रीय राज्यमंत्री डॉ. संजीव बालियान यांनी पक्षांतर्गत संबंध, प्रशासकीय धोरणे आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशच्या राजकीय समीकरणांवर अत्यंत स्पष्ट आणि रोखठोक मते मांडली आहेत. यूपी तक या डिजिटल व्यासपीठावरील विशेष पॉडकास्ट मुलाखतीत ज्येष्ठ पत्रकार कुमार अभिषेक यांच्याशी बोलताना बालियान यांनी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यासोबतच्या संबंधांतील चढ-उतारांवर भाष्य केले. त्याचप्रमाणे पक्षातील अंतर्गत मतभेद, वादग्रस्त बुलडोझर कारवाई आणि स्वतंत्र पश्चिम उत्तर प्रदेशची मागणी यांवरही आपली परखड भूमिका जाहीर केली. त्यांच्या या वक्तव्यांमुळे उत्तर प्रदेशच्या राजकीय वर्तुळात मोठी चर्चा सुरू झाली असून आगामी राजकीय घडामोडींवर त्याचा काय परिणाम होईल याविषयी विश्लेषण केले जात आहे. मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्याशी असलेल्या संबंधांवर बोलताना संजीव बालियान यांनी एका लोकप्रिय शेराचा आधार घेतला. ते म्हणाले की, कुछ तो मजबूरियां रही होंगी, वरना यूं ही कोई बेवफा नहीं होता. या शब्दांमधून त्यांनी दोघांमधील राजकीय अंतराची वस्तुस्थिती मांडली. बालियान यांनी सांगितले की, २०१४ ते २०१७ या काळात त्यांचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्याशी अतिशय घनिष्ठ संबंध होते. त्या काळात अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर दोघांमध्ये नियमित संवाद होत असे. मात्र, त्यानंतरच्या काळात राजकीय परिस्थिती आणि समीकरणांमध्ये बदल झाला. योगी आदित्यनाथ यांचे राजकीय स्थान आणि नेतृत्व मोठे आहे, हे मान्य करत बालियान यांनी काळाच्या ओघात निर्माण झालेल्या अंतरावर सावध शब्दांत पण स्पष्टपणे बोट ठेवले. उत्तर प्रदेश प्रशासनाच्या गाजलेल्या बुलडोझर मॉडेलवर संजीव बालियान यांनी भाजपच्या नेहमीच्या अधिकृत भूमिकेपेक्षा काहीशी वेगळी आणि स्वतंत्र भूमिका मांडली. राज्यातील कायदा आणि सुव्यवस्थेचे रक्षण करणे, तसेच गुन्हेगारांवर कायद्यानुसार कडक कारवाई करणे योग्यच आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. परंतु बुलडोझर कारवाईचे सार्वजनिक प्रदर्शन करणे आणि त्याचे ब्रँडिंग करून राजकीय संस्कृतीसारखे सादर करणे आपल्याला वैयक्तिक पातळीवर योग्य वाटत नाही, असे मत त्यांनी नोंदवले. कोणत्याही कारवाईत प्रशासनाने कायद्याच्या चौकटीत राहूनच पावले उचलली पाहिजेत आणि अशा कारवायांचे अनावश्यक भांडवल टाळायला हवे, असा सूर त्यांच्या वक्तव्यातून दिसून आला. पक्षातील एका वरिष्ठ नेत्याने अशा प्रकारे बुलडोझर कारवाईच्या ब्रँडिंगवर उघडपणे असहमती दर्शवल्याने अनेकांच्या भुवया उंचावल्या आहेत. भाजपचे माजी आमदार संगीत सोम यांच्यासोबतच्या जुन्या राजकीय संघर्षावरही बालियान यांनी या मुलाखतीत चर्चा केली. पश्चिम उत्तर प्रदेशात संगीत सोम आणि संजीव बालियान यांच्यातील अंतर्गत मतभेद अनेकदा उघडपणे समोर आले आहेत. २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीतील मुझफ्फरनगर मतदारसंघातील पराभवानंतर या दोन नेत्यांमधील कटुता अधिक वाढली होती. या वादावर बोलताना बालियान म्हणाले की, राजकारणात मतभेद स्वाभाविक असतात, परंतु दीर्घकालीन राजकीय प्रवासासाठी आणि संघटनेच्या भल्यासाठी जुने हेवेदावे विसरून नवी सुरुवात करणे गरजेचे असते. पुढे जाण्यासाठी नकारात्मकता बाजूला ठेवून स्लेट साफ करावी लागते, असा विचार त्यांनी मांडला. मात्र, या विधानांमधून पश्चिम उत्तर प्रदेशातील भाजपमधील अंतर्गत सत्तासंघर्ष पूर्णपणे मिटलेला नाही, हेच अधोरेखित झाले. २०२४ च्या मुझफ्फरनगर लोकसभा निवडणुकीत झालेल्या अनपेक्षित पराभवाच्या कारणांचा आढावा घेताना बालियान यांनी काही सामाजिक आणि अंतर्गत घटकांकडे निर्देश केला. निवडणुकीच्या काळात पश्चिम उत्तर प्रदेशात आयोजित करण्यात आलेल्या क्षत्रिय पंचायती आणि त्यातून उमटलेली स्थानिक नाराजी यामुळे मतांवर विपरीत परिणाम झाला, असे त्यांनी नमूद केले. त्याचबरोबर पक्षातील अंतर्गत समन्वयाचा अभाव आणि काही स्थानिक घटकांची नाराजी यांचाही निवडणुकीच्या निकालावर परिणाम झाला. मतदारांपर्यंत योग्य संदेश पोहोचवण्यात काही ठिकाणी मर्यादा आल्या, अशी प्रामाणिक कबुली देत त्यांनी पराभवाची कारणे स्पष्ट केली. या मुलाखतीदरम्यान संजीव बालियान यांनी पश्चिम उत्तर प्रदेशला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा देण्याच्या आपल्या जुन्या आणि सातत्यपूर्ण मागणीचा पुनरुच्चार केला. पश्चिम उत्तर प्रदेश हा आर्थिक, भौगोलिक आणि लोकसंख्येच्या दृष्टीने अत्यंत मोठा आणि महत्त्वाचा विभाग आहे. या भागातील जनतेला प्रशासकीय कामांसाठी राजधानी लखनौपर्यंतचा लांबचा प्रवास करावा लागतो. जर पश्चिम उत्तर प्रदेशला स्वतंत्र घटक राज्याचा दर्जा मिळाला, तर येथील विकासकामांना अधिक गती मिळेल, स्थानिक पातळीवर प्रशासकीय कार्यक्षमता सुधारेल आणि युवकांसाठी विकासाच्या नव्या संधी उपलब्ध होतील, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. ही मागणी त्यांनी सातत्याने मांडलेली असल्याने त्यांनी पुन्हा एकदा पश्चिम उत्तर प्रदेशच्या विकासाचा मुद्दा ऐरणीवर आणला आहे. आगामी राजकीय आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर संजीव बालियान यांनी केलेली ही वक्तव्ये अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानली जात आहेत. पश्चिम उत्तर प्रदेशच्या राजकारणात विविध समाजघटकांचा ताळमेळ राखणे सर्वच राजकीय पक्षांसाठी कळीचा मुद्दा राहिला आहे. अशा वातावरणात बालियान यांनी मुख्यमंत्र्यांशी असलेले संबंध, पक्षांतर्गत विसंवाद, बुलडोझरचे ब्रँडिंग आणि स्वतंत्र राज्याचा मुद्दा या सर्वांवर एकाच वेळी प्रकाश टाकला आहे. बालियान यांचे हे रोखठोक विश्लेषण येत्या काळात भाजपच्या प्रादेशिक रणनीतीवर आणि अंतर्गत समीकरणांवर काय प्रभाव टाकते, याकडे राजकीय विश्लेषकांचे लक्ष लागले आहे.
Leave a Reply