स्थान: Mumbai
वार्ताहर: साहिल येरने
मुंबईतील सुप्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेल्या गणेश गल्ली येथील ‘मुंबईचा राजा’चे पहिले मनमोहक दर्शन नुकतेच भाविकांसाठी खुले करण्यात आले आहे. आगामी गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर लालबाग सार्वजनिक उत्सव मंडळ, गणेश गल्लीच्या वतीने मूर्तीचे प्रथम दर्शन म्हणजेच मुखदर्शन घडवून आणण्यात आले असून, या सोहळ्यामुळे भाविकांमध्ये आणि गणेशभक्तांमध्ये प्रचंड आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही गणेशोत्सवाच्या काही दिवस आधीच बाप्पाच्या भव्य आणि देखण्या रूपाची पहिली झलक पाहण्यासाठी लालबाग आणि परळ परिसरामध्ये हजारो भाविकांनी मोठी गर्दी केली होती. टाळ-मृदुंगाचा गजर, ढोल-ताशांचा नाद आणि ‘गणपती बाप्पा मोरया’च्या अखंड जयघोषाने अवघा गणेश गल्ली परिसर भक्तिभावाने दुमदुमून गेला होता. गणेश गल्लीतील ‘मुंबईचा राजा’ हा मुंबईतीलच नव्हे तर संपूर्ण महाराष्ट्रातील गणेशभक्तांच्या अत्यंत जवळचा आणि श्रद्धेचा विषय मानला जातो. या मूर्तीचे प्रथम दर्शन घडताना जमलेल्या भाविकांच्या डोळ्यांचे पारणे फिटले. मूर्तीच्या चेहऱ्यावरील अत्यंत प्रसन्न भाव, डोळ्यांमधील अथांग तेज आणि मूर्तीकलेचा उत्कृष्ट नमुना पाहून उपस्थितांनी नतमस्तक होत गणरायाला मनोभावे वंदन केले. या सोहळ्याचे अनेक व्हिडिओ आणि छायाचित्रे सोशल मीडियावरही मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित झाली असून, देश-विदेशातील भाविकही या पहिल्या दर्शनाचा डिजिटल माध्यमातून लाभ घेत आहेत. वृत्तसंस्थांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बाप्पाच्या आगमनासाठी आणि या प्रथम दर्शनासाठी गणेश गल्ली आणि आजूबाजूच्या परिसरामध्ये अनेक दिवसांपासून जय्यत पूर्वतयारी करण्यात आली होती. लालबाग सार्वजनिक उत्सव मंडळाची स्थापना सन १९२८ मध्ये झाली असून, मुंबईतील सर्वात जुन्या, प्रतिष्ठित आणि मानाच्या गणेश मंडळांमध्ये या मंडळाची गणना केली जाते. गिरणगावाच्या समृद्ध कामगार संस्कृतीचा आणि सामाजिक एकोप्याचा वारसा या मंडळाने गेली नऊ दशकांहून अधिक काळ अत्यंत निष्ठेने आणि अभिमानाने जपला आहे. गणेशोत्सवाच्या सुरुवातीच्या काळात लोकमान्य टिळकांनी सार्वजनिक गणेशोत्सवाची जी राष्ट्रीय आणि सामाजिक संकल्पना मांडली होती, ती प्रत्यक्ष कृतीत आणण्यात या मंडळाचा अत्यंत मोलाचा वाटा राहिला आहे. दरवर्षी लाखो भाविक नवस फेडण्यासाठी आणि दर्शनासाठी या ठिकाणी येतात. त्यामुळेच गणेश गल्लीच्या मूर्तीचे पहिले दर्शन ही दरवर्षी मुंबईतील गणेशोत्सवाची औपचारिक आणि मांगलिक नांदी मानली जाते. गणेश गल्लीच्या ‘मुंबईचा राजा’चे आणखी एक मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे येथील भव्य देखावे आणि कलात्मक मांडणी होय. दरवर्षी देशातील विविध प्रसिद्ध मंदिरे, ऐतिहासिक राजवाडे किंवा सामाजिक संकल्पनांवर आधारित भव्य दिव्य देखावे उभारण्याची प्रदीर्घ परंपरा या मंडळाने अखंडपणे जपली आहे. मूर्तीच्या घडणीपासून ते भव्य मंडप उभारणीपर्यंत शेकडो कारागीर, मूर्तिकार आणि निष्ठावंत कार्यकर्ते अहोरात्र मेहनत घेत असतात. यंदाच्या मूर्तीचे नयनरम्य रूपही भारतीय शिल्पकलेचा एक उत्कृष्ट आविष्कार ठरले आहे. विशाल मूर्ती, तिच्या अंगावरील सुबक दागिन्यांची नक्षीकाम आणि मोहक मुद्रा यामुळे बाप्पाचे रूप अधिकच लोभसवाणे दिसत आहे. प्रथम दर्शनादरम्यान मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी शिस्तबद्ध नियोजन करून भाविकांना शांततेत दर्शन घेता येईल याची पूर्ण खबरदारी घेतली होती. सध्या मुंबई शहरात सर्वत्र गणेशोत्सवाची जय्यत तयारी अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे. लालबाग, परळ, गिरगाव, खेतवाडी, अंधेरी, फोर्ट यांसारख्या प्रमुख भागांतील लहान-मोठ्या गणेश मंडळांचे मंडप उभारणीचे काम पूर्णत्वाकडे जात आहे. रस्त्यांवर स्वागत कमानी, विद्युत रोषणाई आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने आवश्यक असणारी सर्व यंत्रणा सज्ज केली जात आहे. मुंबई महापालिका, पोलीस प्रशासन आणि वाहतूक यंत्रणा यांच्याकडूनही उत्सवादरम्यान होणारी गर्दी लक्षात घेऊन चोख बंदोबस्त आणि वाहतूक नियोजनाची आखणी केली जात आहे. अशा उत्साही आणि मंगलमय वातावरणात ‘मुंबईचा राजा’चे प्रथम दर्शन झाल्यामुळे मुंबईकरांच्या गणेशोत्सवाच्या आनंदाला उधाण आले आहे. गणेश गल्लीतील प्रथम दर्शन सोहळा हा केवळ एक धार्मिक विधी न राहता तो सामाजिक एकात्मतेचा आणि सांस्कृतिक संवादाचा एक मोठा उत्सव ठरतो. या सोहळ्यासाठी केवळ मुंबईच नव्हे तर ठाणे, नवी मुंबई, कल्याण-डोंबिवली, पुणे आणि कोकणातूनही अनेक भाविक खास उपस्थित राहिले होते. अनेक तरुण कार्यकर्ते, महिला आणि ज्येष्ठ नागरिक बाप्पाची पहिली झलक डोळ्यात साठवून ठेवण्यासाठी सकाळपासूनच प्रतीक्षेत होते. जसा पडदा बाजूला झाला आणि बाप्पाचे भव्य रूप समोर आले, तसा संपूर्ण परिसरात भाविकांचा एकच जल्लोष पाहायला मिळाला. भाविकांनी हात जोडून मनोभावे गणरायाची आरती केली आणि आगामी वर्ष सर्वांसाठी सुख, समृद्धी आणि आरोग्याचे जावो अशी प्रार्थना केली. आगामी दहा दिवसांच्या गणेशोत्सवादरम्यान या ठिकाणी लाखो भाविकांची रीघ लागणार आहे. लालबाग-परळ हा भाग गणेशोत्सवाच्या काळात संपूर्ण महाराष्ट्राचे श्रद्धास्थान बनतो. गणेश गल्लीच्या राजाचे दर्शन घेण्यासाठी दरवर्षी राजकीय नेते, चित्रपट आणि नाट्य क्षेत्रातील मान्यवर तसेच सर्वसामान्य नागरिक मोठ्या संख्येने येतात. या पार्श्वभूमीवर मंडळाकडून भाविकांच्या सोयीसाठी पिण्याचे पाणी, प्रथमोपचार, रांगेचे सुयोग्य व्यवस्थापन आणि सीसीटीव्ही निगराणी यांसारख्या उपाययोजना केल्या जात आहेत. ‘मुंबईचा राजा’च्या प्रथम दर्शनाने उत्सवाची सकारात्मक ऊर्जा निर्माण केली असून, मुंबईची ऐतिहासिक गणेशोत्सव परंपरा पुन्हा एकदा पूर्ण वैभवासह सुरू होण्यासाठी सज्ज झाली आहे.
Leave a Reply