स्थान: Pune
वार्ताहर: साहिल येरने
पुणे शहरातील वाढत्या वाहतूक कोंडीच्या विळख्यातून नागरिकांची सुटका करण्यासाठी पुणे महानगरपालिकेने हाती घेतलेल्या महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना आता मोठे यश येताना दिसत आहे. शहराच्या विविध भागांमधील दळणवळण वेगवान आणि सुरळीत करण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आलेल्या पाच महत्त्वाच्या पुलांची, उड्डाणपुलांची आणि कनेक्टिव्हिटी लिंक रॅम्प्सची बांधकामे आता पूर्णत्वाच्या टप्प्यावर पोहोचली आहेत. आगामी नवीन वर्षात हे पाचही प्रकल्प सर्वसामान्य पुणेकरांसाठी तसेच वाहनचालकांसाठी खुले करण्याचे नियोजन महापालिका प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे. यामुळे दररोज प्रवासात जाणारा मौल्यवान वेळ आणि इंधनाची मोठी बचत होण्याचा मार्ग मोकळा होणार असून पुणेकरांना वाहतूक कोंडीतून मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
गेल्या काही वर्षांत पुणे शहराचा विस्तार प्रचंड वेगाने झाला असून त्यासोबतच वाहनांच्या संख्येतही अफाट वाढ झाली आहे. दररोज सकाळी आणि संध्याकाळी नोकरदार, माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कर्मचारी, विद्यार्थी, शासकीय अधिकारी आणि व्यापारी-उद्योजक अशा सर्वच घटकांना रस्त्यांवरील प्रचंड गर्दीचा सामना करावा लागतो. शहरातील प्रमुख चौक आणि जोड रस्त्यांवर तासनतास अडकून पडणे ही पुणेकरांची रोजची डोकेदुखी बनली होती. या तीव्र समस्येवर कायमस्वरूपी आणि शाश्वत तोडगा काढण्याच्या दृष्टीने महापालिकेने दोन ते तीन वर्षांपूर्वी शहरातील अत्यंत गर्दीच्या आणि महत्त्वाच्या मार्गांवर एकात्मिक वाहतूक आराखड्यांतर्गत विविध पूल आणि उड्डाणमार्गांची कामे सुरू केली होती.
महापालिकेच्या प्रकल्प विभागामार्फत सुरू असलेल्या या कामांमध्ये केवळ पारंपरिक उड्डाणपूलच नव्हे, तर लोहमार्गावरील पूल, नदीवरील पूल तसेच मुख्य रस्त्यांना जोडणारे कनेक्टिव्हिटी लिंक रॅम्प यांचा समावेश करण्यात आला आहे. शहरातील महत्त्वाचे बॉटलनेक्स म्हणजेच वाहतुकीला अडथळा ठरणारे अरुंद रस्ते आणि जंक्शन्स निष्प्रभ करण्यासाठी ही रचना करण्यात आली. यामुळे मुख्य मार्गावरील रहदारी थेट उड्डाणपुलावरून किंवा स्वतंत्र लिंकवरून निघून जाईल, ज्यामुळे स्थानिक पातळीवरील वाहतूक सुरळीत राहण्यास मदत होईल. नियोजित आराखड्यानुसार अनेक तांत्रिक अडचणी, जमीन संपादन आणि सेवा वाहिन्यांचे स्थलांतर पार पाडत ही कामे आता अखेरच्या टप्प्यात आली आहेत.
सद्यस्थितीत या पाचही ठिकाणांवरील स्थापत्य कामांचा बहुतांश भाग पूर्ण झाला असून डांबरीकरण, काँक्रीटीकरण, संरक्षक भिंती, दिशादर्शक फलक, पथदिवे आणि रंगरंगोटी यांसारखी अंतिम कामे युद्धपातळीवर सुरू आहेत. नवीन वर्ष सुरू होण्यापूर्वी ही सर्व कामे पूर्ण करून आवश्यक त्या सर्व सुरक्षा तपासण्या पार पाडण्याचे निर्देश संबंधित यंत्रणांना देण्यात आले आहेत. प्रशासनाने ठरवून दिलेल्या वेळापत्रकानुसार कामे वेगाने पूर्ण होत असल्याने नवीन वर्षाच्या सुरुवातीलाच हे प्रकल्प वाहतुकीस खुले करणे शक्य होणार असल्याचे समजते. पुलांचे काम पूर्ण झाल्याने त्या परिसरातील स्थानिक नागरिकांमध्येही समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
या पाच नव्या उड्डाणपुलांमुळे आणि जोडरस्त्यांमुळे केवळ विशिष्ट भागातील वाहतूक सुधारेल असे नाही, तर संपूर्ण शहराच्या वाहतूक रचनेवर त्याचा अनुकूल परिणाम होणार आहे. मुख्य रस्त्यांवरील अतिरिक्त ताण कमी झाल्याने उपनगरांतून मध्यवर्ती भागात येणाऱ्या तसेच एका टोकाकडून दुसऱ्या टोकाकडे जाणाऱ्या वाहनांची गती वाढेल. विशेषतः रुग्णवाहिका, अग्निशामक दलाची वाहने आणि सार्वजनिक वाहतूक सेवेच्या बसेसना कोंडीतून मार्ग काढताना होणारा मनस्ताप कमी होईल. यामुळे शहरातील हवा प्रदूषणात घट होण्यास आणि अपघातांचे प्रमाण रोखण्यासही अप्रत्यक्षपणे मोठी मदत होणार आहे.
पुणे महानगरपालिकेने या प्रकल्पांची आखणी करताना भविष्यातील वाढती लोकसंख्या आणि पुढील दोन-तीन दशकांतील वाहनांचा संभाव्य भार लक्षात घेतला आहे. पुलांचे डिझाइन आणि कनेक्टिव्हिटी अशा प्रकारे तयार केली आहे की ज्यामुळे इतर प्रस्तावित विकास प्रकल्पांशी सुसंगत जोडणी साधता येईल. वाहतूक तज्ज्ञांच्या मते, केवळ उड्डाणपूल बांधून सर्व समस्या सुटत नाहीत, मात्र योग्य ठिकाणी तयार केलेले लिंक रॅम्प आणि नदीवरील पूल दळणवळणातील अंतर मोठ्या प्रमाणावर कमी करतात. त्यामुळे महापालिकेने पूर्णत्वास नेलेले हे पाच प्रकल्प शहराच्या गतिमानतेसाठी अत्यंत मोलाचे पाऊल ठरणार आहेत. प्रशासकीय पातळीवर आता केवळ उद्घाटनाची आणि अंतिम चाचण्यांची औपचारिकता शिल्लक असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
नागरिकांच्या दृष्टीने दररोजचा प्रवास सुरळीत आणि विनाअडथळा होणे ही अत्यंत मूलभूत गरज आहे. अनेक महिन्यांपासून सुरू असलेल्या या विकासकामांमुळे स्थानिक भागात तात्पुरत्या स्वरूपात वाहतुकीचे मार्ग बदलण्यात आले होते आणि नागरिकांनीही संयम दाखवत या कामांना सहकार्य केले होते. आता प्रत्यक्ष कामे पूर्ण होत असल्याने पुणेकरांना या सहकार्याचे फळ नव्या वर्षात मिळणार आहे. महापालिका प्रशासनाने पुलांच्या उद्घाटनानंतर वाहतूक पोलिसांच्या समन्वयाने योग्य सिग्नल व्यवस्थापन आणि दिशादर्शक चिन्हांची अंमलबजावणी करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. आगामी काळात हे उड्डाणपूल खुले झाल्यानंतर पुणे शहराच्या वाहतूक व्यवस्थेला नवी दिशा मिळून पुणेकरांचा दैनंदिन प्रवास खऱ्या अर्थाने सुसह्य होईल अशी खात्री व्यक्त केली जात आहे.
















Leave a Reply