स्थान: Lakhni
वार्ताहर: साहिल येरने
भंडारा जिल्ह्यातील लाखनी येथे गणेशोत्सवाच्या मंगल पर्वावर महिलांच्या कल्पकतेला आणि कलागुणांना वाव देण्यासाठी विविध स्पर्धांचे उत्साहात आयोजन करण्यात आले. लोकमत सखी मंच, लाखनी शाखेच्या वतीने आयोजित या उपक्रमाला स्थानिक महिलांचा आणि सखींचा अत्यंत उत्स्फूर्त प्रतिसाद लाभला. लाखनी येथील रामकृष्ण मंगल कार्यालयात पार पडलेल्या या विशेष कार्यक्रमात महिलांसाठी रेखाटन, नारळ सजावट, आरती थाळी सजावट तसेच विविध मनोरंजनात्मक खेळांचे आयोजन करण्यात आले होते. गणेशोत्सवाचे औचित्य साधून महिलांमधील कलात्मकता, कल्पकता आणि एकात्मता वृद्धिंगत करण्याच्या उद्देशाने हे आयोजन करण्यात आले होते. कार्यक्रमाची सुरुवात गणरायाच्या भक्तीपूर्ण स्तवनाने झाली. रामकृष्ण मंगल कार्यालयातील संपूर्ण सभागृह या वेळी मंगलमय आणि प्रसन्न वातावरणाने भारावून गेले होते. गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक सण न राहता सामाजिक आणि सांस्कृतिक समन्वयाचे एक मोठे केंद्र मानला जातो. या पार्श्वभूमीवर लाखनी येथील सखी मंचाने महिलांसाठी विविध स्पर्धांचे आयोजन करून उत्सवाला एक आगळावेगळा रंग दिला. दैनंदिन घरकाम, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि इतर व्यापांमधून वेळ काढून महिलांनी या उपक्रमात मोठ्या संख्येने हजेरी लावली. या संपूर्ण कार्यक्रमात पार पडलेल्या प्रत्येक स्पर्धेमध्ये सखींचा उत्साह आणि त्यांची नाविन्यपूर्ण कल्पकता स्पष्टपणे दिसून आली. महिलांच्या सुप्त कलागुणांना सार्वजनिक व्यासपीठ मिळवून देणे हा या उपक्रमाचा मुख्य हेतू होता आणि उपस्थितांच्या सहभागावरून तो पूर्णत्वास गेल्याचे पाहायला मिळाले. सभागृहात रंगलेल्या विविध स्पर्धांमध्ये गणपती रेखाटन स्पर्धेने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले. रेखाटन स्पर्धेत सहभागी सखींनी गणेशाच्या विविध रूपांचे कागदावर अत्यंत सुबक आणि चित्तवेधक रेखाटन केले. आपल्या कलागुणांच्या बळावर या चुरशीच्या स्पर्धेत रेखा पाखमोडे, लतिका काळबांधे आणि किरण निर्वाण यांनी यश संपादन केले. स्पर्धकांनी रेखाटलेल्या चित्रांमधील प्रमाणबद्धता, रंगसंगती आणि गणपतीच्या विविध भावमुद्रांचे अचूक सादरीकरण यामुळे उपस्थितांनी या कलाकारांचे भरभरून कौतुक केले. पारंपरिक कलेला आधुनिक दृष्टिकोनातून मांडण्याची महिलांची शैली या स्पर्धेतून अधोरेखित झाली. या कार्यक्रमामधील आणखी एक महत्त्वाची आणि वैशिष्ट्यपूर्ण स्पर्धा म्हणजे गणपती नारळ सजावट स्पर्धा होती. सणासुदीच्या काळात पूजेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या श्रीफळाला म्हणजेच नारळाला कलात्मकतेची जोड देऊन विविध आकर्षक कलाकृती तयार करण्यात आल्या होत्या. या स्पर्धेत स्नेहल भुते यांनी अष्टविनायक दर्शनाची अत्यंत देखणी आणि आकर्षक सजावट सादर करत प्रथम क्रमांक पटकावला. अष्टविनायकाची संकल्पना नारळाच्या माध्यमातून साकारताना त्यांनी दाखवलेली कल्पकता आणि मेहनत परीक्षकांची मने जिंकून गेली. याच स्पर्धेत वृंदा पाखमोडे यांनी उत्कृष्ट सादरीकरण करत द्वितीय क्रमांक मिळवला, तर जोशना नंदेश्वर या तृतीय क्रमांकाच्या मानकरी ठरल्या. या स्पर्धेने महिलांच्या कल्पकतेला नवी दिशा दिली. घरोघरी गणेशपूजेत अत्यंत पवित्र मानल्या जाणाऱ्या आरती थाळीच्या सजावटीची स्पर्धाही अत्यंत रंगतदार झाली. आरती सजावट स्पर्धेत सहभागी महिलांनी विविध प्रकारची फुले, दिवे, रांगोळीचे रंग, कुंकू आणि विविध सजावटी साहित्याचा वापर करून आकर्षक थाळ्या सजवल्या होत्या. भक्तिभाव आणि कला यांचा सुरेख संगम या थाळ्यांमध्ये दिसून येत होता. या स्पर्धेत नलिनी दिघोरे, यशोदा सार्वे आणि वैशाली ढंगे यांनी आपल्या आकर्षक आणि कल्पक मांडणीच्या जोरावर विजय संपादन केला. धार्मिक परंपरांचे पालन करताना त्यात सौंदर्याची भर कशी घालावी, याचे सुंदर दर्शन या स्पर्धेच्या माध्यमातून घडले. केवळ हस्तकला आणि सजावटीच्या स्पर्धांवर न थांबता, महिलांच्या स्मरणशक्तीला, हजरजबाबीपणाला आणि चाणाक्ष बुद्धिमत्तेला आव्हान देणारा ऑब्झर्वेशन गेम हा मनोरंजक खेळही या वेळी घेण्यात आला. महिलांचा दैनंदिन ताणतणाव हलका व्हावा आणि त्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलावा, हा या खेळाचा मुख्य उद्देश होता. या खेळात महिलांनी अत्यंत आनंदाने आणि उत्साहाने सहभाग घेतला. या खेळामध्ये वैशाली ढेंगे आणि यशोदा सार्वे यांनी आपल्या सूक्ष्म निरीक्षण क्षमतेचे दर्शन घडवत बाजी मारली. खेळाच्या माध्यमातून सभागृहात एक हलकेफुलके आणि हास्यकल्लोळाचे वातावरण निर्माण झाले होते. लाखनीसारख्या निमशहरी आणि ग्रामीण भागाच्या केंद्रस्थानी असलेल्या भागात अशा प्रकारचे उपक्रम महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी आणि त्यांच्यातील संवाद वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. महिलांना स्वतःचे स्वतंत्र व्यासपीठ मिळणे आणि तिथे त्यांच्या कलागुणांची दखल घेतली जाणे यामुळे त्यांचा आत्मविश्वास कमालीचा वाढतो. सखी मंचाच्या या उपक्रमामुळे लाखनी परिसरातील विविध स्तरांतील महिला एकत्र आल्या आणि त्यांच्यामध्ये सामाजिक एकोपा अधिक दृढ झाला. गणेशोत्सवाचे वातावरण अधिक चैतन्यमय करणाऱ्या या सोहळ्यात महिलांचा उत्साह संपूर्ण वेळ टिकून होता. सर्व स्पर्धांच्या निकालानंतर विजेत्या सर्व सखींना मान्यवरांच्या हस्ते आकर्षक पारितोषिके देऊन गौरविण्यात आले. सहभाग घेणाऱ्या प्रत्येक महिलेचे आणि त्यांच्या कल्पकतेचे उपस्थितांनी टाळ्यांच्या गजरात स्वागत केले. अशा प्रकारच्या विविधरंगी उपक्रमांमुळे गणेशोत्सवाचा आनंद द्विगुणित होतो आणि स्थानिक पातळीवर कलासंस्कृतीच्या संवर्धनाला मोठा हातभार लागतो. रामकृष्ण मंगल कार्यालयात रंगलेला हा स्पर्धांचा मेळावा लाखनी परिसरातील महिलांसाठी एक अविस्मरणीय अनुभव ठरला.
Leave a Reply