स्थान: लोकहित newsroom
वार्ताहर: साहिल येरने
जपानमधील नागोया येथे सुरू असलेल्या २० व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६ च्या चौथ्या दिवशी भारताची ऑलिम्पिक पदकविजेती स्टार वेटलिफ्टर सैखोम मीराबाई चानू हिने सुवर्ण अक्षरात इतिहास रचला. महिलांच्या ४९ किलो वजन गटात चुरशीच्या लढतीत सर्वोत्तम कौशल्य आणि संयम दाखवत तिने भारतासाठी ऐतिहासिक रौप्यपदकाची कमाई केली. मीराबाई चानूच्या या ऐतिहासिक कामगिरीमुळे भारताचा आशियाई क्रीडा स्पर्धांमधील वेटलिफ्टिंग या क्रीडा प्रकारातील तब्बल २८ वर्षांचा पदकांचा दुष्काळ संपुष्टात आला आहे. स्पर्धेच्या चौथ्या दिवशी भारतीय खेळाडूंनी चमकदार कामगिरी नोंदवत एक रौप्य आणि चार कांस्यपदकांसह एकूण पाच पदके देशाच्या खात्यात जमा केली असून संपूर्ण देशात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. महिलांच्या ४९ किलो वजन गटाच्या अंतिम फेरीत मीराबाई चानूने एकूण १९८ किलो वजन उचलून हे मानाचे रौप्यपदक आपल्या नावे केले. स्नॅच फेरीत तिने सुरुवातीपासूनच आत्मविश्वासू सुरुवात करत ८७ किलो वजन यशस्वीरीत्या उचलले. त्यानंतर क्लीन अँड जर्क फेरीत तिने १११ किलो वजन सहज उचलत पदकावर आपली पकड अधिक मजबूत केली. क्रीडा वर्तुळातील काही प्राथमिक अहवालांमध्ये तिच्या स्नॅचच्या नोंदीबाबत ८८ किलो असा किरकोळ फरक नमूद करण्यात आला असला तरी अधिकृत स्पर्धा निकालानुसार तिने स्नॅचमध्ये ८७ किलो आणि क्लीन अँड जर्कमध्ये १११ किलो अशी एकूण १९८ किलोची कामगिरी नोंदवली आहे. या वजन गटात उत्तर कोरियाच्या री सोंग गम हिने २१५ किलो वजन उचलून नव्या विश्वविक्रमासह सुवर्णपदक पटकावले, तर इंडोनेशियाच्या लुलुक डियाना ट्राय विजयाना हिने कांस्यपदकावर आपले नाव कोरले. मीराबाई चानूचे हे यश भारतीय वेटलिफ्टिंगच्या दृष्टीने अत्यंत क्रांतिकारक आणि ऐतिहासिक मानले जात आहे. यापूर्वी १९९८ मध्ये बँकॉक येथे पार पडलेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताच्या दिग्गज वेटलिफ्टर कर्णम मल्लेश्वरी यांनी आशियाई व्यासपीठावर पदक पटकावले होते. त्या ऐतिहासिक यशानंतर तब्बल पाव शतकाहून अधिक काळ म्हणजेच २८ वर्षे भारतीय वेटलिफ्टर्सना आशियाई खेळांच्या पोडियमवर पोहोचता आले नव्हते. मीराबाई चानूच्या या रौप्यपदकामुळे भारताची ही प्रदीर्घ प्रतीक्षा संपली आहे. या यशासह मीराबाई चानूने ऑलिम्पिक क्रीडा स्पर्धा, जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धा, राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धा या जगातील सर्व प्रमुख आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर पदके जिंकणारी कर्णम मल्लेश्वरी यांच्यानंतरची केवळ दुसरी भारतीय वेटलिफ्टर बनण्याचा महापराक्रम केला आहे. मीराबाई चानूची ही आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील भरारी अत्यंत खडतर प्रवासातून साकार झाली आहे. टोकियो ऑलिम्पिकमधील रौप्यपदक आणि राष्ट्रकुल स्पर्धांमधील सुवर्णपदकांनंतर मीराबाईला वारंवार गंभीर दुखापतींचा सामना करावा लागला होता. अनेक मोठ्या स्पर्धांमधून तिला दुखापतींमुळे माघार घ्यावी लागली होती. मात्र तिने दाखवलेली मानसिक कणखरता, जिद्द आणि शास्त्रोक्त पुनर्वसन यांच्या जोरावर तिने जागतिक वेटलिफ्टिंगच्या सर्वोच्च मंचावर दिमाखदार पुनरागमन केले आहे. आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पदक हे तिच्या वैयक्तिक पदकांच्या संग्रहात आतापर्यंत अपूर्ण होते, ते स्वप्न तिने नागोया येथील आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर अखेर प्रत्यक्षात आणले. आशियाई क्रीडा २०२६ च्या चौथ्या दिवशी भारतीय खेळाडूंचा दबदबा केवळ वेटलिफ्टिंगपुरता मर्यादित राहिला नाही. भारतीय चमूने नेमबाजी, सॉफ्ट टेनिस आणि बॅडमिंटन कोर्टवरही आपली चमकदार कामगिरी कायम ठेवत तिरंग्याची शान वाढवली. नेमबाजीच्या क्रीडा प्रकारात भारतीय नेमबाजांनी अप्रतिम अचूकता आणि एकाग्रतेचे प्रदर्शन करत पुरुष आणि महिलांच्या स्कीट सांघिक प्रकारात दोन महत्त्वपूर्ण कांस्यपदके पटकावली. या कांस्यपदकांमुळे भारतीय नेमबाजी चमूचा आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील दबदबा पुन्हा एकदा सिद्ध झाला आहे. याशिवाय सॉफ्ट टेनिसच्या स्पर्धांमध्ये भारताच्या जय मीना याने दर्जेदार खेळ करत उपांत्य फेरीत धडक मारून कांस्यपदक निश्चित केले. दुसरीकडे बॅडमिंटन कोर्टवरही भारतीय खेळाडूंनी आपल्या प्राथमिक आणि उपांत्यपूर्व फेऱ्यांमध्ये विजय मिळवत पदकांच्या दिशेने आश्वासक वाटचाल सुरू ठेवली आहे. नागोया येथील २० व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताने पहिल्या दिवसापासूनच पदकांच्या शर्यतीत सातत्य राखले आहे. अनुभवी खेळाडूंची कामगिरी आणि युवा खेळाडूंचा वाढता आत्मविश्वास यामुळे भारताच्या पदकांची संख्या वेगाने पुढे सरकत आहे. वेटलिफ्टिंगसारख्या अत्यंत आव्हानात्मक आणि ताकदीच्या खेळात मीराबाई चानूने मिळवलेले हे रौप्यपदक आगामी दिवसांत मैदानात उतरणाऱ्या भारतीय खेळाडूंसाठी अत्यंत प्रेरणादायी ठरणार आहे. विशेषतः ॲथलेटिक्स, कुस्ती, बॉक्सिंग, तिरंदाजी आणि टेबल टेनिस यांसारख्या क्रीडा प्रकारांमध्ये भारतीय खेळाडूंकडून आणखी मोठ्या पदकांची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मीराबाई चानूच्या या ऐतिहासिक यशाने केवळ क्रीडा क्षेत्रालाच नव्हे तर संपूर्ण देशाला अभिमानास्पद क्षण मिळवून दिला असून, तिच्या या कामगिरीचे सर्वच स्तरांतून कौतुक होत आहे.
