स्थान: वसा
वार्ताहर: साहिल येरने
गडचिरोली तालुक्यातील वसा गावालगत असलेल्या जंगलामध्ये मशरूम म्हणजेच रानटी अळंबी गोळा करण्यासाठी गेलेल्या बाळू विठ्ठल राऊत (वय ४५ वर्षे) या शेतमजुराचा वाघाच्या प्राणघातक हल्ल्यात दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची धक्कादायक घटना उघडकीस आली आहे. घटनेनंतर सुमारे चोवीस तासांनी जंगलात शोधमोहीम राबवत असताना त्यांचा मृतदेह छिन्नविच्छिन्न अवस्थेत आढळून आला. या भीषण घटनेमुळे वसा आणि पोर्ला परिसरातील नागरिकांमध्ये प्रचंड घबराट पसरली असून वन विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
मिळालेल्या माहितीनुसार, शेतमजुरी करून आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवणारे बाळू विठ्ठल राऊत हे २३ सप्टेंबर रोजी सकाळी नेहमीप्रमाणे गावालगतच्या वनक्षेत्रात रानमेवा आणि मशरूम आणण्यासाठी गेले होते. पावसाळ्याच्या दिवसांत जंगलामध्ये नैसर्गिकरीत्या अळंबी मोठ्या प्रमाणावर उगवत असल्याने ग्रामीण भागातील अनेक नागरिक ते गोळा करण्यासाठी जंगलाचा मार्ग धरतात. मात्र, दुपार टळल्यानंतरही बाळू राऊत घरी न परतल्यामुळे त्यांच्या कुटुंबीयांनी चिंता व्यक्त केली. संध्याकाळपर्यंत गावातील इतर नागरिकांनी त्यांच्याशी संपर्क साधण्याचा आणि जंगलाच्या परिसरात शोध घेण्याचा प्रयत्न केला, परंतु त्यांचा कोणताही ठावठिकाणा लागला नाही. अखेर या घटनेची माहिती वन विभाग आणि स्थानिक पोलिसांना देण्यात आली.
दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच २४ सप्टेंबर रोजी सकाळी पोर्ला वनपरिक्षेत्रातील वन कर्मचारी, पोलीस दल आणि स्थानिक ग्रामस्थांच्या मदतीने जंगलात व्यापक शोधमोहीम हाती घेण्यात आली. सकाळी आठ वाजताच्या सुमारास शोध पथकाला जंगलातील एका घनदाट भागात बाळू राऊत यांचा मृतदेह आढळून आला. वाघाने केलेल्या या हल्ल्याचे स्वरूप अत्यंत भयानक होते. वन्य प्राण्याने शरीराचे लचके तोडल्यामुळे मृतदेहाचे धड आणि पाय वेगवेगळ्या ठिकाणी विखुरलेल्या अवस्थेत सापडले. हे थरारक दृश्य पाहून शोध पथकातील ग्रामस्थ आणि वन कर्मचारीही सुन्न झाले.
या घटनेची माहिती मिळताच गडचिरोलीचे पोलीस निरीक्षक विनोद चव्हाण, आरमोरीचे पोलीस निरीक्षक सचिन झनक यांच्यासह पोर्ला वनपरिक्षेत्राचे अधिकारी आणि कर्मचारी तात्काळ घटनास्थळी दाखल झाले. प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी घटनास्थळाची बारकाईने पाहणी केली असून पंचनामा पूर्ण केला. यानंतर मृतदेहाचे अवशेष ताब्यात घेऊन उत्तरीय तपासणीसाठी नजीकच्या ग्रामीण रुग्णालयात पाठवण्यात आले. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान स्थानिक नागरिकांनी वन विभागाकडे वन्यजीवांच्या बंदोबस्ताची जोरदार मागणी केली.
पोर्ला वनपरिक्षेत्र अधिकारी राजेश पांचभाई यांनी या दुर्दैवी घटनेबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त केले आहे. वन विभागाच्या वतीने तातडीची मदत म्हणून मृत बाळू राऊत यांच्या शोकाकुल कुटुंबीयांना वीस हजार रुपयांची प्राथमिक आर्थिक मदत सुपूर्द करण्यात आली आहे. उर्वरित शासकीय नुकसानभरपाईची रक्कम आवश्यक प्रशासकीय सोपस्कार आणि कागदपत्रांची पूर्तता झाल्यानंतर लवकरात लवकर कुटुंबाला प्रदान केली जाईल, अशी ग्वाही वन अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. मृत बाळू राऊत यांच्या पश्चात त्यांची पत्नी आणि दोन मुली असा परिवार असून घरातील कर्त्या पुरुषाचा अचानक असा दुर्दैवी अंत झाल्याने संपूर्ण कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे.
गडचिरोली जिल्ह्याला लागून असलेला मोठा वनपट्टा आणि विपुल वनसंपदा यामुळे या भागात नेहमीच वाघ, बिबटे आणि इतर वन्यजीवांचा वावर मोठ्या प्रमाणात असतो. मागील काही वर्षांत मानवी वस्त्यांचा जंगलात वाढलेला हस्तक्षेप, जंगलावर आधारित उपजीविकेची साधने आणि जंगलातील वन्यप्राण्यांचे वाढलेले भ्रमण यामुळे मानव आणि वन्यजीव संघर्ष दिवसेंदिवस तीव्र होत चालला आहे. पावसाळ्यात रानभाज्या, बांबूचे कोंब आणि मशरूम गोळा करण्यासाठी स्थानिक शेतकरी आणि मजूर जंगलाच्या आतवर जातात, ज्यामुळे अशा अचानक होणाऱ्या हल्ल्यांचा धोका अधिक वाढतो.
या गंभीर घटनेच्या पार्श्वभूमीवर वन प्रशासनाने परिसरातील ग्रामस्थांना एकट्याने किंवा पूर्वसूचना न देता घनदाट जंगलात न जाण्याचे कडक आवाहन केले आहे. विशेषतः सकाळच्या आणि संध्याकाळच्या वेळी जंगलात जाणे टाळावे, तसेच समूहाने वावर करावा असा सल्ला देण्यात आला आहे. दरम्यान, वसा आणि लगतच्या गावांमध्ये वाघाचा वावर कायम असल्यामुळे नागरिकांमध्ये प्रचंड भीतीचे वातावरण आहे. वन विभागाने या भागात तात्काळ कॅमेरा ट्रॅप बसवून वाघाच्या हालचालींवर लक्ष ठेवावे, रात्रीच्या वेळी गस्त वाढवावी आणि हिंस्त्र प्राण्यांचा वेळीच बंदोबस्त करावा, अशी आक्रमक मागणी आता स्थानिक नागरिकांकडून आणि लोकप्रतिनिधींकडून केली जात आहे.
