स्थान: Lakhani
वार्ताहर: साहिल येरने
भंडारा जिल्ह्यातील लाखनी शहरातून जाणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ५३ वरील आदर्श नगर चौक सध्या अपघातांचे अत्यंत धोकादायक केंद्र बनले असून स्थानिक नागरिकांमध्ये तीव्र भीती आणि संतापाचे वातावरण पसरले आहे. विशेषतः गणेश पेट्रोल पंपाजवळ असलेल्या या चौकातून राष्ट्रीय महामार्गाचा उड्डाणपूल जात असून, उड्डाणपुलावरून वेगाने खाली उतरणाऱ्या वाहनांचा प्रचंड आणि अनियंत्रित वेग पादचाऱ्यांसाठी जीवघेणा ठरत आहे. या परिसरात मोठी निवासी वस्ती तसेच अनेक व्यावसायिक प्रतिष्ठाने, बँका आणि दुकाने असल्यामुळे सकाळपासून रात्रीपर्यंत येथे नागरिकांची मोठी वर्दळ पाहायला मिळते. स्थानिक शेतकरी, शालेय विद्यार्थी, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि रोजंदारी कामगारांना दररोज हा महामार्ग ओलांडताना आपला जीव मुठीत धरून रस्ता पार करावा लागत आहे. महामार्गावरील वेगवान वाहतूक आणि चौकातील स्थानिक रहिवाशांची सततची हालचाल यांच्यात कोणताही ताळमेळ नसल्याने येथे सातत्याने लहान-मोठे अपघात घडत आहेत.
लाखनी शहराच्या मध्यवर्ती भागातून जाणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग ५३ मुळे नागपूर-रायपूर दरम्यानच्या लांब पल्ल्याच्या अवजड वाहनांचा प्रवास वेगवान झाला आहे. मात्र, याच उड्डाणपुलाचा उतार आदर्श नगर चौकाजवळ येत असल्याने स्थानिक पातळीवर रस्ते सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. उड्डाणपुलावरून भरधाव वेगाने खाली येणाऱ्या वाहनांना स्थानिक चौकातील वर्दळीचा अंदाज येत नाही. दुसरीकडे, आदर्श नगर चौकातून मुख्य बाजारपेठेकडे आणि निवासी वस्त्यांकडे जाणारे नागरिक जेव्हा रस्ता ओलांडण्याचा प्रयत्न करतात, तेव्हा अतिवेगाने येणाऱ्या वाहनांमुळे भीषण अपघाताची शक्यता कैक पटींनी वाढते. या चौकात योग्य दिशादर्शक फलक, रस्ता ओलांडणाऱ्या पादचाऱ्यांसाठी स्पष्ट सूचना आणि वेगमर्यादा दर्शवणारे फलक नसल्यामुळे वाहनचालक वाहनांचा वेग कमी करत नाहीत. परिणामी, अचानक ब्रेक लावताना वाहने घसरणे किंवा पादचाऱ्यांना धडक बसण्याच्या घटनांमध्ये चिंताजनक वाढ झाली आहे.
गणेश पेट्रोल पंपाच्या आजूबाजूला असलेल्या व्यावसायिक दुकानांमुळे स्थानिक शेतकरी शेतमाल खरेदी-विक्रीसाठी, तर विद्यार्थी विविध शाळा व शिकवण्यांसाठी याच चौकातून ये-जा करतात. पादचाऱ्यांसाठी रस्ता ओलांडताना सुरक्षित अंतर मिळणे कठीण झाले असून पालकांमध्ये आपल्या मुलांच्या सुरक्षेबाबत मोठी काळजी व्यक्त केली जात आहे. परिसरातील नागरिकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या चौकात यापूर्वीही अनेक गंभीर अपघात झाले असून काहींना कायमचे अपंगत्व आले आहे, तर काहींना किरकोळ दुखापतींचा सामना करावा लागला आहे. अशा वाढत्या दुर्घटनांच्या पार्श्वभूमीवर लाखनी ग्रामपंचायत प्रशासन तसेच राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण यांना अनेकदा निवेदने देऊन व प्रत्यक्ष भेटून सुरक्षेचे उपाय योजण्याची विनंती करण्यात आली आहे. मात्र, प्रशासकीय पातळीवर वारंवार सूचना देऊनही प्रत्यक्षात कोणतीही ठोस उपाययोजना न झाल्याने नागरिकांमध्ये प्रशासनाच्या भूमिकेविषयी तीव्र नाराजी व्यक्त केली जात आहे.
स्थानिक रहिवाशांनी आणि वाहनचालकांनी या चौकात तातडीने आधुनिक रबर किंवा गतिरोधक बसवण्याची, धोकादायक वळणावर मजबूत बॅरिकेडिंग करण्याची, स्वयंचलित वाहतूक सिग्नल यंत्रणा कार्यान्वित करण्याची आणि पादचाऱ्यांसाठी स्पष्ट झेब्रा क्रॉसिंग तयार करण्याची मागणी केली आहे. याशिवाय, गर्दीच्या वेळेत या चौकात वाहतूक पोलिसांची किंवा किमान ट्रॅफिक वॉर्डनची नियुक्ती करण्यात यावी, ज्यामुळे अनियंत्रित वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवणे शक्य होईल. राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने स्थानिक पोलीस प्रशासन आणि लोकप्रतिनिधींसोबत या चौकाची संयुक्त पाहणी करावी आणि तांत्रिक त्रुटी दूर करून कायमस्वरूपी सुरक्षा आराखडा तयार करावा, असा सूर सर्वसामान्य नागरिकांमधून उमटत आहे.
लाखनी परिसराचा झपाट्याने होणारा विस्तार आणि वाढती वाहनांची संख्या लक्षात घेता, केवळ रस्ते रुंदीकरण किंवा उड्डाणपूल बांधून चालणार नाही, तर स्थानिक पादचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेचा विचार करणे तितकेच आवश्यक आहे. उड्डाणपूल डिझाइन करताना स्थानिक वस्त्यांचा संपर्क रस्ता आणि पादचारी भुयारी मार्ग यांचा समन्वय साधला गेला नसल्यामुळे आज ही समस्या अधिक बिकट झाली आहे. जिल्हा रस्ते सुरक्षा समितीने अशा अपघातप्रवण क्षेत्रांची गंभीर दखल घेऊन तत्काळ उपाययोजना करणे गरजेचे बनले आहे.
दरम्यान, लाखनी आणि लगतच्या परिसरात नागरी प्रश्नांसोबतच शैक्षणिक व सामाजिक क्षेत्रातील सकारात्मक घडामोडीही सुरू आहेत. लाखनी परिसरातील भीमाताई पब्लिक स्कूलमध्ये शिक्षक दिन आणि स्वयंशासन दिनाचा उपक्रम नुकताच उत्साहात साजरा करण्यात आला. भारताचे माजी राष्ट्रपती भारतरत्न डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या जयंतीचे औचित्य साधून त्यांच्या प्रतिमेला माल्यार्पण करून कार्यक्रमाची सुरुवात करण्यात आली होती. या स्वयंशासन दिनात शाळेतील विद्यार्थ्यांनी स्वतः शिक्षक, मुख्याध्यापक व विविध प्रशासकीय अधिकाऱ्यांची भूमिका यशस्वीपणे पार पाडली. यामध्ये पार्थ पारधी, जियान शेख, अथर्व दसे, काव्या ठाकरे, हसनैन, निधी इंगोले, सृष्टी नंदनवार, लावण्य मारवाडे, सई बिरेणवार, चारवी राऊत, कुलरकर, पराते, साठवणे आदी विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवून शिस्तबद्ध संचलन केले.
भावी पिढीला अशा उपक्रमांमधून घडवले जात असताना, याच विद्यार्थ्यांचा आणि लाखनीतील सर्वसामान्य जनतेचा दैनंदिन प्रवास सुरक्षित करणे ही प्रशासनाची प्राथमिक जबाबदारी आहे. आदर्श नगर चौकातील जीवघेणी वाहतूक कोंडी आणि अपघातांचा धोका वेळेत दूर केला नाही, तर भविष्यात मोठे आंदोलन छेडण्याचा इशाराही स्थानिक नागरिकांनी दिला आहे. त्यामुळे राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण आणि स्थानिक प्रशासन आता तरी जागे होऊन ठोस पावले उचलणार का, याकडे संपूर्ण लाखनी तालुक्याचे लक्ष लागले आहे.
Leave a Reply