नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा: राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना ३१ ऑक्टोबरच्या ध्वजारोहणाचे निमंत्रण

स्थान: नाशिक

# नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा: राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना ३१ ऑक्टोबरच्या ध्वजारोहणाचे निमंत्रण

नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीला महत्त्वाचा टप्पा मिळाला आहे. ३१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी होणाऱ्या धर्मध्वजारोहण सोहळ्यासाठी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना अधिकृत निमंत्रण देण्यात आले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील महाराष्ट्राच्या शिष्टमंडळाने नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवनात त्यांची भेट घेऊन निमंत्रण सुपूर्द केले. या सोहळ्याद्वारे २०२७ च्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीचा औपचारिक प्रारंभ होणार आहे. <Cite refs={["turn699872search0","turn699872search2"]}/>

## उच्चस्तरीय शिष्टमंडळाची राष्ट्रपती भवनात भेट

या शिष्टमंडळात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्यासह राज्यातील मंत्री, लोकप्रतिनिधी आणि कुंभमेळा प्राधिकरणाशी संबंधित अधिकारी सहभागी झाले होते. राष्ट्रपतींना ३१ ऑक्टोबरच्या धर्मध्वजारोहण सोहळ्यासोबतच गोदावरी आरती आणि कुंभमेळ्याशी संबंधित अन्य कार्यक्रमांसाठीही निमंत्रित करण्यात आले आहे.

या भेटीमुळे सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीला राष्ट्रीय स्तरावर महत्त्व प्राप्त झाले आहे. मात्र, राष्ट्रपतींनी सोहळ्याला प्रत्यक्ष उपस्थित राहण्याची अधिकृत स्वीकृती दिल्याची स्वतंत्र पुष्टी उपलब्ध माहितीतून स्पष्ट होत नाही. त्यामुळे निमंत्रण आणि उपस्थितीची अंतिम निश्चिती या दोन बाबी वेगळ्या ठेवणे आवश्यक आहे.

## ध्वजारोहणासोबत विविध कार्यक्रमांचे नियोजन

३१ ऑक्टोबरच्या कार्यक्रमात सिंहस्थ कुंभमेळा प्राधिकरणाच्या अधिकृत संकेतस्थळाचे उद्घाटन, कुंभमेळा गीताचे प्रकाशन, विशेष कॉफी टेबल बुकचे प्रकाशन आणि कुंभमेळ्याशी संबंधित स्मरणार्थ टपाल तिकिटाचे अनावरण नियोजित आहे. गोदावरी आरतीचाही कार्यक्रम प्रस्तावित आहे. <Cite refs={["turn699872search0","turn699872search7"]}/>

नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर ही धार्मिक परंपरेच्या दृष्टीने महत्त्वाची तीर्थक्षेत्रे आहेत. कुंभमेळ्यासारख्या मोठ्या धार्मिक आयोजनासाठी केवळ धार्मिक कार्यक्रमांचे नियोजन पुरेसे नसते; वाहतूक, स्वच्छता, आरोग्यसेवा, पाणीपुरवठा, निवासव्यवस्था आणि गर्दीचे व्यवस्थापन यांचाही विचार करावा लागतो. त्यामुळे ध्वजारोहणाचा सोहळा हा आगामी तयारीच्या व्यापक प्रक्रियेतील प्रारंभिक टप्पा ठरणार आहे.

## निमंत्रणातून महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशाचे दर्शन

राष्ट्रपतींना देण्यात आलेल्या निमंत्रण संचाची रचना वैशिष्ट्यपूर्ण असल्याचे वृत्त आहे. पेटी उघडल्यावर कुंभमेळ्याची पौराणिक पार्श्वभूमी, आध्यात्मिक महत्त्व आणि भव्यता दर्शविणारी त्रिमितीय पॉप-अप कलाकृती उलगडते. पंचेंद्रियांशी संबंधित अनुभवांच्या संकल्पनेतून महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक वारसा आणि गोदावरीचे महत्त्व मांडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. <Cite refs={["turn699872search6","turn699872news24"]}/>

विशेष भेटवस्तू संचात आदिवासी उद्योजकतेशी संबंधित उत्पादने, येवल्याची पैठणी, नाशिकचे काळे मनुके, काजू, चिवडा, मिठाई आणि सुकामेवा यांचा समावेश असल्याचे वृत्त आहे. आदिवासी विकास विभागाशी संबंधित शबरी नॅचरल्सची उत्पादनेही या संचाचा भाग होती. या माध्यमातून स्थानिक हस्तकला, पारंपरिक वस्त्रोद्योग, कृषी उत्पादन आणि खाद्यसंस्कृतीचे प्रतिनिधित्व करण्यात आले.

## त्र्यंबकेश्वरच्या स्थानिक प्रतिनिधित्वाची नोंद

शिष्टमंडळात त्र्यंबकेश्वर नगरपरिषदेच्या नगराध्यक्षा त्रिवेणी तुंगार यांचाही समावेश होता. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या प्रतिनिधींना अशा राष्ट्रीय स्तरावरील भेटींमध्ये स्थान मिळणे हे स्थानिक प्रशासन आणि मोठ्या धार्मिक आयोजनातील समन्वयाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरते. मात्र, त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातून राष्ट्रपतींची भेट घेणाऱ्या त्या पहिल्याच महिला असल्याचा दावा स्वतंत्रपणे पडताळलेला नाही.

## भव्य आयोजनासोबत व्यवस्थापनाची जबाबदारी

सिंहस्थ कुंभमेळा हा धार्मिक श्रद्धेचा मोठा सोहळा असला, तरी त्याचे यश नियोजनाच्या गुणवत्तेवरही अवलंबून असेल. देशभरातून येणाऱ्या भाविकांसाठी सुरक्षित आणि सुलभ व्यवस्था निर्माण करणे, पर्यावरणाचे संरक्षण करणे आणि स्थानिक नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर होणारा परिणाम कमी ठेवणे ही प्रशासनासमोरील प्रमुख आव्हाने असतील.

३१ ऑक्टोबरचा धर्मध्वजारोहण सोहळा आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीला औपचारिक सुरुवात देणार आहे. महाराष्ट्राची आध्यात्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरा मांडण्याबरोबरच, भाविकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि सुव्यवस्थित अनुभव देण्यासाठी आवश्यक व्यवस्था वेळेत पूर्ण होणे तितकेच महत्त्वाचे ठरेल.