पुणे | प्रतिनिधी : लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी पुण्यातील ‘छात्रों की गूंज’ कार्यक्रमात महिलांच्या हक्कांवर बोलताना मनुस्मृतीचा उल्लेख केला. मनुस्मृतीतील स्त्रियांविषयीच्या एका विधानाचा संदर्भ देत त्यांनी ते विधान ‘लज्जास्पद’ असल्याचे म्हटले. तसेच, “स्त्रिया कुणाच्याही अधीन असू शकत नाहीत,” अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
विद्यार्थिनी आणि तरुणांशी संवाद साधताना राहुल गांधी यांनी महिलांना समान अधिकार आणि स्वातंत्र्य मिळण्याच्या मुद्द्यावर आपले विचार व्यक्त केले. महिलांच्या स्वातंत्र्याचा प्रश्न केवळ आजच्या काळापुरता मर्यादित नसून, भारतीय समाजाच्या ऐतिहासिक आणि सामाजिक रचनेशीही त्याचा संबंध असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यातून अधोरेखित झाले.
राहुल गांधींच्या या वक्तव्यावर भाजपने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. भाजपचे राष्ट्रीय प्रवक्ते तुहिन सिन्हा यांनी राहुल गांधी यांच्यावर हिंदू धर्माबद्दल द्वेषपूर्ण मानसिकता असल्याचा आरोप केला. त्यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर राहुल गांधींच्या भाषणाची क्लिप शेअर करत त्यांच्या भूमिकेवर टीका केली.
तुहिन सिन्हा यांनी राहुल गांधी इतर धर्मांच्या धर्मग्रंथांवर अशाच प्रकारे भाष्य करणार का, असा सवाल उपस्थित केला. त्यांच्या मते, अशा वक्तव्यांमुळे तरुणांच्या मनावर चुकीचा प्रभाव पडू शकतो. त्यांनी राहुल गांधींच्या भूमिकेची तुलना वादग्रस्त इस्लामिक उपदेशक डॉ. झाकीर नाईक यांच्या भूमिकेशीही केली.
राहुल गांधींच्या पुण्यातील कार्यक्रमाला सुरुवातीपासूनच राजकीय वादाची किनार मिळाली होती. कार्यक्रमाला परवानगी मिळण्यापूर्वी विविध अटी घालण्यात आल्याची माहिती समोर आली होती. त्यानंतर कार्यक्रमाच्या आधीच पुण्यातील कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग परिसरात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP) आणि NSUIच्या कार्यकर्त्यांमध्ये संघर्ष झाल्याचे वृत्त समोर आले. दोन्ही संघटनांनी एकमेकांवर हिंसाचाराचे आरोप केले.
त्यामुळे राहुल गांधींच्या पुणे दौऱ्याला सुरुवातीपासूनच राजकीय वातावरण तापलेले होते. त्यातच मनुस्मृती आणि महिलांच्या हक्कांवरील वक्तव्यामुळे या कार्यक्रमाची चर्चा आणखी वाढली आहे.
मनुस्मृतीचा उल्लेख भारतीय राजकीय आणि सामाजिक चर्चेत यापूर्वीही अनेकदा वादाचा विषय राहिला आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सामाजिक विषमता आणि जातिव्यवस्थेच्या संदर्भात मनुस्मृतीवर कठोर टीका केली होती. त्यामुळे मनुस्मृतीचा उल्लेख हा केवळ धार्मिक किंवा ऐतिहासिक विषय न राहता सामाजिक न्याय, महिला समानता आणि जातिव्यवस्थेशी जोडला जातो.
राहुल गांधींच्या वक्तव्याकडे त्यांच्या समर्थकांकडून महिलांच्या समानतेच्या मुद्द्यावर केलेले भाष्य म्हणून पाहिले जात आहे, तर भाजपने त्यावर हिंदू धर्माविषयीच्या त्यांच्या भूमिकेचा प्रश्न उपस्थित केला आहे. त्यामुळे या मुद्द्यावर आता राजकीय आरोप-प्रत्यारोप आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, अशा संवेदनशील ऐतिहासिक आणि धार्मिक विषयांवर राजकीय नेत्यांकडून होणाऱ्या वक्तव्यांचा तरुणांवर काय परिणाम होतो, यावरही चर्चा सुरू झाली आहे. पुण्यातील कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थी राजकारण, महिला समानता, धार्मिक ग्रंथ आणि राजकीय वक्तव्ये हे चारही मुद्दे पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहेत.
