स्थान: India
वार्ताहर: साहिल येरने
आठवड्याच्या पहिल्याच दिवशी भारतीय शेअर बाजारात जोरदार घसरण पाहायला मिळाली असून गुंतवणूकदारांना प्रचंड आर्थिक फटका बसला आहे. सकाळी बाजार उघडताच अवघ्या काही मिनिटांच्या व्यवहारात मुंबई शेअर बाजारातील सूचीबद्ध कंपन्यांचे बाजार भांडवल मोठ्या प्रमाणावर घटले. सेन्सेक्स आणि निफ्टी या दोन्ही प्रमुख निर्देशांकांमध्ये मोठी विक्री दिसून आल्यामुळे चौफेर घसरण झाली. सुरुवातीच्या काही मिनिटांतच गुंतवणूकदारांचे तब्बल ७.६० लाख कोटी रुपये पाण्यात गेले, तर दिवसअखेर हे नुकसान सुमारे ७.४ ते ८ लाख कोटी रुपयांच्या घरात पोहोचले. आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील भू-राजकीय घडामोडी, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी केलेली आक्रमक विक्री यामुळे बाजारात प्रचंड दबाव निर्माण झाला. व्यवहाराच्या सुरुवातीलाच मुंबई शेअर बाजाराचा निर्देशांक सेन्सेक्स १,०४० पेक्षा जास्त अंकांनी गडगडून ७२,८५४ च्या पातळीवर आला होता. दिवसभरात ही घसरण वाढत जाऊन बाजार बंद होताना सेन्सेक्स १,१२४.०२ अंकांनी म्हणजेच १.५२ टक्क्यांनी घसरून ७२,७७१.७२ च्या पातळीवर स्थिरावला. दुसरीकडे राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा निर्देशांक निफ्टी ५० सुरुवातीच्या सत्रात ३३० अंकांनी घसरून २२,८०७ वर आला होता, आणि दिवसअखेर ३६०.२५ अंकांनी म्हणजेच १.५६ टक्क्यांच्या घसरणीसह २२,७८०.२५ पातळीवर बंद झाला. या मोठ्या घसरणीमुळे मुंबई शेअर बाजारातील कंपन्यांचे एकूण बाजार भांडवल सुमारे ४८३.२५ लाख कोटी रुपयांवरून थेट ४७५.६४ लाख कोटी रुपयांपर्यंत खाली आले. बाजारातील दिग्गज कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये तातडीने विक्रीचा मारा सुरू झाल्याचे दिसून आले. देशातील आघाडीच्या आणि वजनदार मानल्या जाणाऱ्या शेअर्सना या घसरणीचा मोठा फटका बसला. यामध्ये प्रामुख्याने रिलायन्स इंडस्ट्रीज, एचडीएफसी बँक, आयसीआयसीआय बँक, बजाज फायनान्स, स्टेट बँक ऑफ इंडिया, लार्सन अँड टुब्रो आणि पॉवर ग्रिड यांसारख्या कंपन्यांचे समभाग मोठ्या प्रमाणावर घसरले. बँकिंग, ऑटोमोबाईल, ऊर्जा, रिअल्टी आणि फायनान्शियल सर्व्हिसेस या सर्वच क्षेत्रांतील निर्देशांकांमध्ये लाल निशाण पाहायला मिळाले. बाजारात झालेल्या या मोठ्या पडझडीमागे जागतिक पातळीवरील अनेक प्रतिकूल घटक कारणीभूत ठरले आहेत. प्रामुख्याने अमेरिका आणि इराण यांच्यात वाढलेला भू-राजकीय तणाव आणि त्यामुळे मध्यपूर्वेत निर्माण झालेली अनिश्चितता यामुळे जागतिक गुंतवणूकदार सावध भूमिकेत आले आहेत. या तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी उसळी पाहायला मिळाली. ब्रेंट क्रूडचे दर प्रति बॅरल १०६ डॉलरच्या पुढे गेले आहेत. भारतासारख्या मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल आयात करणाऱ्या देशासाठी तेलाचे वाढलेले भाव महागाई वाढवणारे ठरू शकतात. कच्च्या तेलाचे दर वाढल्यास देशाची चालू खात्यातील तूट वाढण्याची शक्यता असते आणि कंपन्यांच्या उत्पादन खर्चात भर पडून त्यांच्या नफ्यावर थेट परिणाम होतो. या भीतीपोटी देशांतर्गत बाजारात मोठ्या प्रमाणावर समभागांची विक्री करण्यात आली. दुसरीकडे, अमेरिकेच्या १० वर्षांच्या ट्रेझरी बाँडचे यील्ड ५.२ टक्क्यांच्या पातळीवर पोहोचल्याने जगभरातील इक्विटी बाजारांवर नकारात्मक परिणाम झाला आहे. अमेरिकन बाँड यील्ड वाढल्यामुळे आणि डॉलर मजबूत झाल्यामुळे विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी भारतीय बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर भांडवल काढून सुरक्षित पर्यायांकडे वळवण्यास सुरुवात केली आहे. विदेशी गुंतवणूकदारांची ही सततची विक्री भारतीय बाजाराच्या घसरणीला अधिक वेग देत आहे. तसेच, डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयावरही मोठा दबाव निर्माण झाला असून रुपयामध्ये घसरण नोंदवली गेली आहे. आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण केवळ देशांतर्गत घटकांमुळे नसून जागतिक मॅक्रो दबावाचा थेट परिणाम आहे. जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्सचे चीफ इन्व्हेस्टमेंट स्ट्रॅटेजिस्ट डॉ. व्ही. के. विजयकुमार यांच्या विश्लेषणानुसार, ब्रेंट क्रूडचे दर १०६ डॉलरवर जाणे आणि अमेरिकेचे १०-वर्षीय यील्ड ५.२ टक्क्यांपर्यंत वाढणे यामुळे बाजारावर अभूतपूर्व दबाव निर्माण झाला आहे. विदेशी गुंतवणूकदार पुन्हा मोठ्या प्रमाणावर विक्रेते बनल्यामुळे बाजारावर नजीकच्या काळात असा दबाव कायम राहण्याची दाट शक्यता आहे. पीएल कॅपिटलचे चीफ बिझनेस ऑफिसर विक्रम कासत यांनी नमूद केले की, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती, वाढते बाँड यील्ड आणि रुपयाचे अवमूल्यन या आंतरराष्ट्रीय घटकांमुळे बाजारात घसरण झाली आहे. नजीकच्या भविष्यात जोपर्यंत जागतिक तणाव निवळत नाही आणि कच्च्या तेलाचे भाव स्थिर होत नाहीत, तोपर्यंत बाजारात अशाच प्रकारची चढ-उतार पाहायला मिळू शकते. अशा परिस्थितीत किरकोळ गुंतवणूकदारांनी घाबरून जाऊन घाईगडबडीत कोणताही निर्णय न घेता सावधगिरी बाळगणे आणि दीर्घकालीन दृष्टिकोन ठेवून चांगल्या मूलभूत कंपन्यांमध्ये शिस्तबद्ध पद्धतीने गुंतवणूक करणे आवश्यक असल्याचा सल्ला विश्लेषक देत आहेत.
Leave a Reply