स्थान: Lokhit newsroom
वार्ताहर: साहिल येरने
पूर्व युक्रेनमधील डोनेत्स्क प्रांतात रशियन सैन्याने केलेल्या भीषण हवाई हल्ल्यात प्रवासी बसला लक्ष्य करण्यात आले असून यामध्ये किमान ३० निष्पाप नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे, तर किमान १८ जण गंभीर जखमी झाले आहेत. डोनेत्स्क भागातील क्रामाटोर्स्क शहरात हा अत्यंत संहारक हल्ला घडवून आणण्यात आला. हिवाळा उंबरठ्यावर असतानाच रशियाकडून युक्रेनच्या नागरी वस्त्या आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ल्यांची तीव्रता मोठ्या प्रमाणावर वाढवण्यात आली आहे. या ताज्या हल्ल्यामुळे संपूर्ण भागात संतापाची लाट पसरली असून राजधानी कीवसह अनेक मोठ्या शहरांमध्ये भीषण वीज संकटाची स्थिती निर्माण झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांच्या प्राथमिक अहवालानुसार, रशियन हवाई दलाने मार्गदर्शित हवाई बॉम्बचा (गाइडेड एरियल बॉम्ब) वापर करून गर्दीच्या ठिकाणी हा हल्ला चढवला. बस प्रवाशांनी भरलेली असताना आणि बसथांब्यावर नागरिकांची मोठी वर्दळ असतानाच हा मारा करण्यात आला. स्फोटाची तीव्रता इतकी भीषण होती की संपूर्ण वाहन जळून खाक झाले आणि परिसरातील दुकानांचे प्रचंड नुकसान झाले. स्थानिक बचाव पथकांनी तातडीने घटनास्थळी पोहोचून ढिगाऱ्याखालून मृतदेह बाहेर काढण्यास आणि जखमींना नजीकच्या रुग्णालयात दाखल करण्यास सुरुवात केली आहे. जखमींपैकी अनेकांची प्रकृती अत्यंत चिंताजनक असल्याने मृतांचा आकडा आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. काही आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी स्थानिक अधिकार्‍यांच्या हवाल्याने मृतांची संख्या ३० पेक्षाही अधिक असण्याची शक्यता वर्तवली आहे. या भीषण घटनेनंतर डोनेत्स्क प्रांतीय लष्करी प्रशासनाचे प्रमुख वादिम फिलाश्किन यांनी परिस्थितीचे गांभीर्य स्पष्ट केले आहे. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, क्रामाटोर्स्क आणि त्याच्या शेजारील स्लोवियांस्क शहरात सुरक्षा परिस्थिती झपाट्याने खालावत चालली आहे. रशियन सैन्य जाणूनबुजून अशा नागरी ठिकाणांवर आक्रमणे करत आहे जिथे एकाच वेळी मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी घडवून आणता येईल, असा थेट आरोप फिलाश्किन यांनी केला. गर्दीने भरलेली प्रवासी बस हे त्यांच्यासाठी सहज लक्ष्य ठरले असल्याचे त्यांनी म्हटले. अशा असुरक्षित वातावरणात सर्वसामान्य प्रवासी आणि बस चालकांचा जीव धोक्यात घालणे शक्य नसल्याचे स्पष्ट करत प्रशासनाने क्रामाटोर्स्क आणि स्लोवियांस्क या दोन्ही शहरांतील सार्वजनिक वाहतूक सेवा त्वरित स्थगित करण्याचे कठोर आदेश जारी केले आहेत. नागरिकांनी विनाकारण घराबाहेर पडू नये आणि हवाई धोक्याच्या सायरनचा इशारा मिळताच सुरक्षित बंकर्सचा आश्रय घ्यावा, असे आवाहनही करण्यात आले आहे. या भीषण हल्ल्याच्या अवघ्या एक दिवस आधी उत्तर युक्रेनमधील चेर्निहिव भागातील प्रिलुकी परिसरात रशियाने क्षेपणास्त्र हल्ला केला होता, ज्यामध्ये २२ पेक्षा जास्त नागरिकांचा मृत्यू झाल्याची नोंद झाली होती. लागोपाठ घडणाऱ्या या संहारक घटनांमुळे युक्रेनमधील आघाडीवरील शहरे हादरून गेली आहेत. रशियाकडून जाणीवपूर्वक नागरी वस्त्या आणि दळणवळणाच्या साधनांवर बॉम्बहल्ले करून लोकांमध्ये भीती आणि दहशतीचे वातावरण पसरवण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचा आरोप युक्रेनियन प्रशासनाने केला आहे. दुसरीकडे, रशियन संरक्षण मंत्रालयाने नेहमीप्रमाणे आपल्या कारवाईचा बचाव करताना आपण केवळ लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य करत असल्याचा दावा केला असून नागरिकांवर थेट हल्ला केल्याचा इन्कार केला आहे. परंतु प्रत्यक्ष जमिनीवरील वास्तव वेगळीच कहाणी सांगत असल्याचे आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांचे मत आहे. रशिया-युक्रेन युद्धाच्या ताज्या टप्प्यात ऊर्जा क्षेत्रावरील आक्रमणे हा सर्वाधिक चिंतेचा विषय ठरला आहे. पूर्व आघाडीवर बॉम्बफेक सुरू असतानाच युक्रेनची राजधानी कीववरही रशियाने ऊर्जा ग्रिड्स लक्ष्य करून क्षेपणास्त्रे डागली आहेत. यामुळे युक्रेनची राष्ट्रीय ऊर्जा यंत्रणा पूर्णपणे कोलमडली असून कीव शहरात विजेचा मोठा तुटवडा निर्माण झाला आहे. युक्रेनच्या ‘उक्रेनेर्गो’ आणि ‘डीटीईके’ या प्रमुख ऊर्जा कंपन्यांनी तातडीने आणीबाणीची वीज कपात जाहीर केली आहे. रुग्णालये, पाणीपुरवठा केंद्रे आणि अत्यावश्यक सेवा वगळता सर्वसामान्य भागांमध्ये अनेक तास अंधाराचे साम्राज्य पसरले आहे. तापमान वेगाने घसरत असल्याने आणि हिवाळा जवळ येत असल्याने या वीज कपातीमुळे नागरिकांचे हाल होण्याची शक्यता बळावली आहे. घरांना उष्ण ठेवण्यासाठी लागणारी यंत्रणा विजेअभावी ठप्प पडू लागल्याने लाखो युक्रेनियन नागरिक भीषण थंडीच्या तोंडावर निराधार होण्याची भीती व्यक्त होत आहे. पूर्व युक्रेनमधील क्रामाटोर्स्क आणि स्लोवियांस्क ही शहरे डोनेत्स्क प्रांतातील युक्रेनच्या नियंत्रणाखालील प्रमुख केंद्रबिंदू आहेत. रशियन सैन्याने डोनबास प्रदेशावर पूर्ण नियंत्रण मिळवण्यासाठी या शहरांच्या दिशेने दबाव वाढवला आहे. लष्करी दृष्टिकोनातून ही शहरे युक्रेनियन सैन्यासाठी पुरवठा साखळी आणि बचावफळी म्हणून अत्यंत महत्त्वाची मानली जातात. त्यामुळेच या शहरांमधील नागरी सुविधांवर सातत्याने क्षेपणास्त्रे आणि तोफगोळ्यांचा मारा करून संपूर्ण जनजीवन विस्कळीत करण्याचे प्रयत्न सातत्याने केले जात आहेत. सार्वजनिक वाहतूक बंद झाल्याने नागरिकांचे स्थलांतर आणि जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरवठा यावरही मोठा प्रतिकूल परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या संपूर्ण पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरून रशियाच्या या कृत्याचा तीव्र निषेध नोंदवला जात आहे. युक्रेनच्या अध्यक्षीय कार्यालयाने संयुक्त राष्ट्रसंघ आणि पाश्चिमात्य मित्रराष्ट्रांना या नागरी नरसंहाराची दखल घेण्याचे आवाहन केले आहे. युक्रेनला आपल्या आकाशाचे रक्षण करण्यासाठी अत्याधुनिक हवाई संरक्षण यंत्रणांची (एअर डिफेन्स सिस्टिम्स) तातडीने गरज असल्याचे पुन्हा एकदा अधोरेखित करण्यात आले आहे. वाढत्या हल्ल्यांमुळे युद्ध आणखी धोकादायक वळणावर पोहोचले असून आगामी हिवाळ्यात युक्रेनियन जनतेला अत्यंत बिकट आणि आव्हानात्मक परिस्थितीचा सामना करावा लागणार असल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.
Leave a Reply